Tư vấn du học: Chưa ai quản lý!

Theo Sở Kế hoạch - Đầu tư TPHCM, thành phố hiện có 2.058 đơn vị hoạt động ở lĩnh vực tư vấn du học nhưng quy chế quản lý chưa có nên nhiều đơn vị đã lợi dụng trục lợi gây thiệt hại cho người đi học

Ngày 28-9, em Nguyễn Thị Mai, ngụ huyện Củ Chi - TPHCM, cho biết em làm hồ sơ du học Nhật tại công ty tư vấn du học A. nhưng kết quả là không những em không đi du học được mà còn bị mất 1.500 USD.

Mất tiền mà không đi được

Em kể: “Ngày 22-9-2005, công ty A có ký hợp đồng với em làm hồ sơ du học Nhật, nhập học khóa tháng 7-2006. Khi ký hợp đồng, em đã đặt cọc 400 USD. Tuy nhiên, khi tiến hành làm một số thủ tục như chứng minh tài chính (tài khoản trong ngân hàng phải có 30.000 USD) thì gia đình không thể làm được, vì vậy giám đốc của công ty này gợi ý là sẽ có một ngân hàng chuyên đứng ra làm tất cả những giấy tờ liên quan đến du học của em, phí phải trả cho công ty đứng ra lo toàn bộ là 1.500 USD”.

Vì mong muốn được nhanh chóng du học nên em đã thanh toán tất cả chi phí mà công ty A yêu cầu. Thế nhưng đến tháng 7-2006 em chưa được đi du học. Em gọi điện thoại cho giám đốc công ty thì được trả lời là ngày 15-9 sẽ có trường bên Nhật sang phỏng vấn. Sau thời gian đó, em có gọi nhưng công ty cứ hứa hẹn.

Đến cuối tháng 10, không còn ý định chờ đợi lâu hơn nữa nên em gọi điện báo cho công ty A là ngưng hồ sơ của em lại. Đến tháng 12, em đến công ty A xin rút hồ sơ và rút lại tiền nhưng giám đốc công ty nói số tiền em đã đóng cho công ty hoàn toàn không thể rút lại được. Em đành chấp nhận mất 1.500 USD.

Đi được mà không học được

Mới đây, dư luận chú ý đến trường hợp của H., một học sinh vừa đặt chân đến nước Mỹ du học vài ngày đã đòi tự tử nếu gia đình không đưa em ra khỏi hoàn cảnh hiện tại.

H. vừa học xong lớp 11 tại một trường THPT ở TPHCM niên khóa 2006-2007 thì mẹ em đã liên hệ với Viện Ngôn ngữ Quốc tế - Phân viện Việt Nam (ILA Vietnam) tại TPHCM để làm hồ sơ cho em du học Mỹ.

Thủ tục nhanh chóng hoàn tất, kể cả việc vượt qua vòng phỏng vấn tại Tổng Lãnh sự quán Mỹ ở TPHCM. Có điều thay vì học tại một trường trung học mà gia đình đã biết qua thông tin của những gia đình đã có con em du học trước đây (và theo đúng tên trường trong hợp đồng đã ký kết), phòng du học của ILA Vietnam đã thay đổi địa điểm học của em mà theo ILA là “tốt hơn, lại khỏi phải chờ đợi lâu”.

Thật ra, ngôi trường mà ILA đề nghị thay đổi khó gọi là tốt hơn được khi mà sĩ số học sinh của trường chỉ khoảng 200 và ở khu vực hẻo lánh, sinh hoạt bất tiện.

Được biết, số tiền gia đình H. bỏ ra lo cho em đi du học với chi phí trọn gói lên tới 31.150 USD (khoảng 500 triệu đồng), trong đó hai khoản tiền học phí và ăn ở mà học sinh có thể đòi lại được đã hơn 15.000 USD.

Theo thông tin mới nhất từ ILA Vietnam, việc hoàn trả học phí theo như quy định của phía trường Mỹ là không thể giải quyết dù ILA vẫn đang tiếp tục làm việc về vấn đề này.

Thời gian qua, có nhiều phụ huynh mất tiền mà không đạt được mục đích cuối cùng do các công ty tư vấn du học nói một đằng làm một nẻo.

Chỉ nhắc nhở là chính

Ngày 2-10, chúng tôi đã đặt vấn đề quản lý các trung tâm du học với bà Nguyễn Thị Hữu Hòa, Phó Giám đốc Sở Kế hoạch - Đầu tư TPHCM. Bà Hòa cho biết: Tư vấn du học là lĩnh vực thuộc quản lý ngành của Sở GD-ĐT. Do vậy, sau khi cấp phép đăng ký kinh doanh cho các doanh nghiệp, Sở Kế hoạch - Đầu tư TPHCM gửi thông tin về các doanh nghiệp cho Sở GD-ĐT TPHCM theo dõi quản lý. Căn cứ quy định về chuyên ngành, Sở GD-ĐT sẽ theo dõi, kiểm tra và xử lý vi phạm của doanh nghiệp.

Nhưng bà Hòa cũng thừa nhận thực tế là hiện nay Sở GD-ĐT vẫn chưa có cơ chế để quản lý, hay nói cách khác, Sở GD-ĐT chưa được trao quyền để quản lý cũng như xử phạt.

Ông Huỳnh Công Minh, Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM, cũng thừa nhận du học là lĩnh vực thuộc quản lý của ngành giáo dục, làm sao bảo đảm quyền lợi học tập của người học.

Ông Minh cho biết, cơ quan quản lý phải nắm được hệ thống quản lý từ việc cấp phép cho đến kiểm tra, hướng dẫn và quy định đối với các đơn vị tổ chức tư vấn du học nhưng quản lý thì phải có quy chế mà hiện nay chưa có quy chế này.

Trước thực trạng này, Sở GD-ĐT TPHCM đã dự thảo và nhiều lần chủ động xin phép các cấp thẩm quyền cho thực hiện việc quản lý nhưng hiện nay quy chế quản lý vẫn chưa được cấp có thẩm quyền ban hành. Do đó, hiện nay sự quản lý của Sở GD-ĐT về lĩnh vực này chủ yếu là định hướng, nhắc nhở các cơ sở làm tốt công tác tư vấn du học theo đúng pháp luật.