Gỡ rào cản để ngân hàng vào trung tâm tài chính

Hiện quy chế hoạt động của VIFC-HCMC đã được hoàn tất và trình Bộ Tài chính

Trung tâm tài chính quốc tế tại TP HCM sẽ có nhóm sản phẩm trụ cột là thị trường vốn quốc tế, dịch vụ tài chính phục vụ thương mại quốc tế, ngân hàng số và fintech…

Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP HCM (VIFC-HCMC) đang được hoàn tất các bước tiếp theo, chuẩn bị cho việc vận hành chính thức trước ngày 10-2, như yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ. Trong đó, nhiều ngân hàng (NH) thương mại cho biết sẵn sàng tham gia trung tâm tài chính, nhưng cần được gỡ vướng.

Gặp khó vì vốn điều lệ

Thông tin mới nhất từ cơ quan điều hành VIFC-HCMC, hiện quy chế hoạt động của VIFC-HCMC đã được hoàn tất và trình Bộ Tài chính để trình Hội đồng Điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam thông qua, dự kiến trước ngày 9-2.

Tại dự thảo lần 1 đề án Chiến lược phát triển VIFC-HCMC giai đoạn 2026-2030, theo ban soạn thảo, trên cơ sở định hướng của Chính phủ cũng như đánh giá các lợi thế, năng lực sẵn có của TP HCM và đối tượng khách hàng tiềm năng cần tập trung hướng tới, sẽ có 4 nhóm sản phẩm trụ cột. Cụ thể là thị trường vốn quốc tế, dịch vụ tài chính phục vụ thương mại quốc tế, NH số và fintech, sản phẩm dịch vụ tài chính mới phục vụ các thị trường ngách.

Với trụ cột NH số và fintech, ông Vũ Quốc Anh, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Galaxy Bay (Sovico Group), cho biết trung tâm tài chính công nghệ (Fintech Hub) vừa được thành lập trong tòa nhà Saigon Marina IFC ở TP HCM, là sáng kiến chiến lược giữa Tập đoàn Sovico và cơ quan điều hành VIFC-HCMC. Fintech Hub ra đời nhằm thúc đẩy phát triển thị trường tài chính số trong phạm vi trung tâm tài chính và phát triển hạ tầng dịch vụ tài chính hiện đại.

"Nơi đây sẽ thu hút các dự án tài chính công nghệ và các quỹ, là những công ty muốn mở rộng thị trường sang Việt Nam hoặc cần môi trường thử nghiệm pháp lý cho mô hình tài chính công nghệ mới. Thu hút dòng vốn từ các văn phòng quản lý gia sản tại Singapore đang tìm kiếm cơ hội đầu tư vào tài sản số và công nghệ tại thị trường mới nổi. Fintech Hub đóng vai trò là "cổng kết nối", các quỹ đầu tư Singapore có thể tiếp cận trực tiếp với dự án công nghệ tiềm năng dưới sự bảo trợ hạ tầng của Sovico và hành lang pháp lý của VIFC-HCMC" - ông Vũ Quốc Anh nói.

Theo dự thảo đề án chiến lược, VIFC-HCMC hướng tới xây dựng thị trường vốn quốc tế có chiều sâu, quy mô và tính thanh khoản cao, với danh mục sản phẩm đa dạng bao gồm cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp và các công cụ tài chính liên quan. Thị trường được định hướng theo mức độ tự do hóa tài chính cao hơn, cho phép niêm yết và giao dịch bằng ngoại tệ, phát hành và giao dịch trái phiếu doanh nghiệp xuyên biên giới và tín dụng xuyên biên giới. Trụ cột này đóng vai trò nền tảng cốt lõi trong việc xây dựng và phát triển khung thể chế và hạ tầng của ngành tài chính tại VIFC-HCMC theo thông lệ quốc tế. Qua đó thu hút và hình thành hệ sinh thái đa dạng các định chế tài chính, bao gồm NH đầu tư, công ty quản lý quỹ và tài sản, công ty chứng khoán, doanh nghiệp bảo hiểm và các trung gian tài chính khác.

Có điều, theo TS Cấn Văn Lực, thành viên Tổ Tư vấn Ban Chỉ đạo xây dựng và phát triển VIFC-HCMC, quy định hiện tại đang gây khó khăn cho các NH thương mại muốn tham gia vào. Cụ thể, nhiều NH rất muốn tham gia vào trung tâm tài chính ở TP HCM hoặc Đà Nẵng sẽ phải thành lập NH con với vốn điều lệ tối thiểu là 3.000 tỉ đồng.

"Nếu NH quy mô lớn, vốn điều lệ này không quá lo nhưng với NH quy mô nhỏ và vừa, đó sẽ là thách thức. Vậy có nên cho phép hoạt động trong trung tâm tài chính với việc thành lập NH con quy mô nhỏ hơn rồi tăng vốn theo lộ trình hay bắt buộc ngay từ đầu tham gia đã cần mức vốn "khủng" này?" - TS Cấn Văn Lực băn khoăn.

Thiết kế trung tâm tài chính tích hợp toàn cầu

Liên quan đến định hướng chiến lược và phát triển trung tâm tài chính, trong khuôn khổ các hoạt động bên lề Hội nghị Thường niên lần thứ 56 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tại Davos, Thụy Sĩ mới đây, Đoàn công tác UBND TP HCM đã triển khai chuỗi hoạt động đối ngoại, đối thoại chính sách và xúc tiến hợp tác quốc tế, ghi nhận những ý kiến đóng góp của các chuyên gia.

Bà Trang Fernandez, Giám đốc điều hành Holistik Consulting (văn phòng luật tại Thụy Sĩ), cho hay các trung tâm tài chính thành công đều bắt nguồn từ khung pháp lý ổn định, nhất quán và có khả năng dự đoán, cho phép dòng vốn và công nghệ luân chuyển xuyên biên giới có trách nhiệm. Việc Việt Nam định vị TP HCM trở thành trung tâm tài chính toàn cầu là kịp thời, đặc biệt tập trung phát triển các trụ cột công nghệ cốt lõi như blockchain và tài sản số - những nền tảng đang định hình hệ thống tài chính hiện đại.

"Việt Nam có cơ hội thiết kế một trung tâm tài chính có tính tương tác, đáng tin cậy và tích hợp toàn cầu ngay từ đầu, thay vì chỉ sao chép các mô hình sẵn có. Thụy Sĩ sẵn sàng đồng hành lâu dài, chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức pháp lý và cách tiếp cận hợp tác trong quá trình này" - bà Trang Fernandez nói.

Ông Roger Leitner, Chủ tịch, kiêm Tổng giám đốc Phòng Thương mại ASEAN - Thụy Sĩ, cho biết các trung tâm tài chính thành công được xây dựng dựa trên sự tin tưởng và các mối quan hệ dài hạn, đặc biệt là với các đối tác lớn trong lĩnh vực NH đầu tư và NH tư nhân. Sự hợp tác chặt chẽ giữa các NH quốc tế, tổ chức địa phương, cơ quan quản lý và khu vực tư nhân là vô cùng thiết yếu. Công nghệ - đặc biệt trí tuệ nhân tạo (AI), sẽ là chất xúc tác then chốt. Bởi AI đang thay đổi cách thức quản lý tài sản, quản trị rủi ro và tuân thủ pháp lý.

"Một khung pháp lý ổn định, có khả năng dự báo và đáp ứng các chuẩn mực quốc tế về quản trị, phòng chống rửa tiền (AML/KYC) và quản trị rủi ro là yếu tố không thể thiếu đối với các nhà đầu tư toàn cầu. Kinh nghiệm của Thụy Sĩ cho thấy đào tạo liên tục cho cơ quan giám sát, cán bộ tuân thủ và tổ chức tài chính có ý nghĩa quan trọng không kém so với việc hoàn thiện quy định pháp luật. Nguồn nhân lực chất lượng cao chính là nền tảng cho sự phát triển bền vững của trung tâm tài chính" - ông Roger Leitner nói.

Theo bà Marina Khaustova, Giám đốc vận hành của Crystal Intelligence, với việc triển khai thí điểm thị trường tài sản số và hoạt động của VIFC-HCMC, Việt Nam đang có cơ hội vàng để trở thành một trung tâm (hub) tài sản số toàn cầu, nơi sự tin cậy và đổi mới song hành cùng nhau.