Học bạ vẫn là "tấm vé" quan trọng để xét tuyển đại học

Xét tuyển học bạ tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong mùa tuyển sinh 2026 nhưng muốn tận dụng cơ hội, thí sinh phải hiểu đúng quy định xét tuyển

Chiều 23-6, Báo Người Lao Động tổ chức talkshow với chủ đề "Xét tuyển học bạ và những điều cần lưu ý" thuộc chương trình "Đưa trường học đến thí sinh" lần thứ 25 - năm 2026. Theo các chuyên gia, xét tuyển học bạ vẫn giữ vai trò quan trọng trong tuyển sinh đại học (ĐH) năm 2026 nhưng đã có nhiều thay đổi so với trước đây.

Giải mã vị thế của xét tuyển học bạ

Xét học bạ không còn là phương thức xét tuyển sớm hay có lợi thế riêng mà trở thành một trong nhiều căn cứ đánh giá năng lực, được quy đổi tương đương với các phương thức khác nhằm bảo đảm công bằng cho thí sinh.

TS Nguyễn Đức Nghĩa cho biết ở giai đoạn cao điểm, khoảng 50% thí sinh trúng tuyển bằng phương thức xét học bạ. Tuy nhiên, việc nhiều trường trước đây chỉ sử dụng kết quả của một học kỳ từng tạo ra những lệch lạc trong định hướng học tập của học sinh.

"Đến năm 2026, các trường khi xét học bạ phải sử dụng kết quả của cả 3 năm THPT, tức đủ 6 học kỳ. Việc đánh giá cả quá trình sẽ phản ánh năng lực toàn diện của thí sinh hơn và ở nhiều trường lớn, học bạ vẫn giữ vị trí quan trọng trong các phương thức xét tuyển tích hợp" - TS Nguyễn Đức Nghĩa nhận định.

Theo PGS-TS Nguyễn Văn Thụy, Trưởng Phòng Tuyển sinh và Truyền thông Trường ĐH Ngân hàng TP HCM, từ năm 2025, xét tuyển học bạ đã được đưa về cùng hệ quy chiếu với các phương thức khác thay vì xét tuyển sớm như trước.

"Học bạ chỉ là một trong nhiều tiêu chí đánh giá quá trình học tập, rèn luyện của học sinh qua từng học kỳ. Tại Trường ĐH Ngân hàng TP HCM, kết quả học bạ được kết hợp với các tiêu chí khác và quy đổi về thang điểm 30 để lựa chọn những thí sinh phù hợp nhất với từng ngành đào tạo" - PGS-TS Nguyễn Văn Thụy cho biết.

Ở góc độ cơ sở đào tạo, ThS Lê Trọng Tuyến, Phó trưởng Phòng Quản lý đào tạo Trường ĐH Tài chính - Marketing, cho biết nhà trường nhiều năm qua đều đối sánh kết quả trúng tuyển bằng học bạ với kết quả học tập của sinh viên sau khi nhập học.

"Kết quả cho thấy thí sinh trúng tuyển bằng học bạ vẫn đáp ứng tốt yêu cầu đào tạo. Cùng với việc quy đổi điểm theo bách phân vị, các phương thức xét tuyển đều được đưa về cùng một mặt bằng đánh giá, góp phần bảo đảm tính khách quan và công bằng cho người học" - ThS Lê Trọng Tuyến chia sẻ.

Trước băn khoăn về việc điểm học bạ ở nhiều trường THPT có xu hướng cao hơn thực tế, TS Nguyễn Đức Nghĩa cho rằng mỗi phương thức có mục tiêu đánh giá khác nhau. Điểm học bạ là kết quả của cả 6 học kỳ với nhiều mục tiêu như đánh giá quá trình học tập, xét lên lớp, xét tốt nghiệp và xét tuyển ĐH, trong khi điểm thi tốt nghiệp chỉ phản ánh kết quả của 4 môn thi trong 3 buổi.

PGS-TS Nguyễn Văn Thụy cũng cho rằng học bạ phản ánh cả quá trình học tập, còn điểm thi tốt nghiệp chỉ là một "lát cắt" tại một thời điểm. Vì vậy, thí sinh không nên lo lắng về sự chênh lệch giữa các phương thức. Trong khi đó, ThS Lê Trọng Tuyến lưu ý mỗi phương thức tuyển sinh đều có cách đánh giá riêng và các trường sẽ tự động lựa chọn phương thức mang lại lợi thế cao nhất cho thí sinh.

Đừng để học bạ thành "vé lỡ chuyến"

Các chuyên gia cho rằng sai sót trong quá trình nộp minh chứng và đăng ký nguyện vọng là nguyên nhân khiến nhiều thí sinh mất cơ hội dù có kết quả học tập tốt.

PGS-TS Nguyễn Văn Thụy cho biết trong năm 2026, Trường ĐH Ngân hàng TP HCM triển khai 5 phương thức xét tuyển, trong đó phương thức xét tuyển dựa trên kết quả học tập được xây dựng theo hướng tổng hợp.

Vì vậy, thí sinh cần chủ động đối chiếu hồ sơ của mình với yêu cầu của từng trường để chuẩn bị đầy đủ minh chứng. Đối với Trường ĐH Ngân hàng TP HCM, học bạ cần phải được công chứng và có dấu xác nhận hợp lệ để sử dụng cho cả quá trình xét tuyển cũng như nhập học nếu trúng tuyển.

ThS Lê Trọng Tuyến lưu ý việc nộp minh chứng trên cổng của trường chỉ là giai đoạn để trường thu thập và xử lý dữ liệu, sau đó cập nhật lên hệ thống chung phục vụ xét tuyển. Thí sinh vẫn phải đăng ký và sắp xếp thứ tự nguyện vọng trên cổng tuyển sinh của Bộ GD-ĐT theo đúng thời gian từ ngày 2 đến ngày 14-7. Sau khi xác định ngành học và trường học, thí sinh cần nghiên cứu kỹ đề án tuyển sinh để nắm rõ mã trường, mã ngành và điều kiện xét tuyển.

Một lưu ý quan trọng khác là sau khi tải đầy đủ minh chứng lên cổng thông tin của các trường, thí sinh phải thực hiện thao tác bấm lưu và xác nhận nộp hồ sơ. Nếu không hoàn tất bước này, hệ thống có thể lưu dữ liệu nhưng chưa ghi nhận việc nộp hồ sơ. Ngoài ra, một số cơ sở đào tạo có thu phí xử lý dữ liệu minh chứng nên thí sinh cũng cần hoàn thành đầy đủ các bước theo hướng dẫn.

Đặc biệt, với những thí sinh có nguyện vọng vào các trường thuộc khối Công an, Quân đội hoặc thuộc diện xét tuyển thẳng, xét tuyển năng khiếu..., việc đăng ký trên hệ thống của Bộ GD-ĐT là chưa đủ. Các em cần hoàn thành đầy đủ các thủ tục sơ tuyển, nộp hồ sơ theo đúng mốc thời gian do từng trường quy định để bảo đảm có đầy đủ dữ liệu phục vụ xét tuyển.

Đối với Trường ĐH Ngân hàng TP HCM, phương thức xét tuyển tổng hợp bằng học bạ chỉ áp dụng cho các chương trình đào tạo tiếng Anh bán phần và chương trình quốc tế song bằng. Ngoài điểm học tập, thí sinh còn được cộng điểm từ chứng chỉ ngoại ngữ, giải thưởng, thành tích học sinh giỏi hoặc học tại trường chuyên, trường năng khiếu. Nhà trường sẽ đóng cổng tiếp nhận minh chứng vào 17 giờ ngày 30-6.

Trong khi đó, Trường ĐH Tài chính - Marketing tiếp tục duy trì 5 phương thức xét tuyển và tiếp nhận minh chứng để xét điểm cộng cho 4 phương thức, ngoại trừ xét tuyển thẳng. Sau khi quy đổi tương đương về thang điểm 30, nhà trường sẽ sử dụng kết quả có lợi nhất để xét tuyển cho thí sinh. Hạn cuối tiếp nhận minh chứng là 17 giờ ngày 7-7.

TS Nguyễn Đức Nghĩa lưu ý thí sinh không cần "chọn phe" giữa học bạ và các phương thức khác. "Các phương thức đều bình đẳng, kết quả nào tốt nhất sẽ được trường sử dụng để xét tuyển, vì vậy điều quan trọng là tìm hiểu kỹ thông tin tuyển sinh của trường mình mong muốn".

Các chuyên gia cũng thống nhất rằng thay vì chạy theo một phương thức hay một ngành học đang "hot", học sinh cần ưu tiên lựa chọn ngành phù hợp với năng lực, sở thích của bản thân và tiềm năng phát triển ngành nghề trong tương lai, đồng thời theo sát các mốc thời gian tuyển sinh để không đánh mất cơ hội bước vào ĐH.