Học ngành đường sắt phải có năng lực trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn
(NLĐO) - Chuẩn chương trình đào tạo ngành đường sắt vừa ban hành yêu cầu sinh viên phải có năng lực về trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn...
Bộ GD-ĐT vừa ban hành chuẩn chương trình đào tạo (CTĐT) trình độ ĐH đối với lĩnh vực đường sắt, nhằm thiết lập các yêu cầu tối thiểu cho các chương trình đào tạo, phục vụ phát triển nguồn nhân lực ngành này trong bối cảnh hiện đại hóa mạnh mẽ.
Trung tâm điều hành trong phòng mô phỏng đường sắt tốc độ cao của Trường ĐH Giao thông Vận tải TPHCM mới đưa vào vận hành
Chuẩn CTĐT được xây dựng trên cơ sở các quy định hiện hành về giáo dục ĐH, tham chiếu khung trình độ quốc gia Việt Nam, đồng thời bám sát định hướng của Chính phủ về phát triển nguồn nhân lực đường sắt đến năm 2035, tầm nhìn 2045.
Nhấn mạnh năng lực công nghệ, trí tuệ nhân tạo
Theo đó, CTĐT hướng tới mục tiêu cung cấp nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển hệ thống đường sắt hiện đại, bao gồm đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị, đường sắt điện khí hóa và đường sắt tốc độ cao. Người học được kỳ vọng có khả năng thích ứng với sự phát triển nhanh của khoa học – công nghệ và hội nhập quốc tế.
Danh mục ngành đào tạo được thiết kế theo cấu trúc của ngành công nghiệp đường sắt, gồm 4 phân nhóm chính: Xây dựng và quản lý xây dựng công trình; hệ thống điện, thông tin tín hiệu và điều khiển; phương tiện đường sắt; kinh tế và khai thác vận tải đường sắt.
Đáng chú ý, chuẩn đầu ra yêu cầu người học đạt năng lực toàn diện về kiến thức, kỹ năng, mức độ tự chủ và trách nhiệm, trong đó đặc biệt nhấn mạnh khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ hiện đại, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo (AI) và tư duy hệ thống.
Chương trình được thiết kế theo hai định hướng văn bằng: Cử nhân (tối thiểu 120 tín chỉ) và kỹ sư (tối thiểu 150 tín chỉ). Cấu trúc gồm các khối kiến thức từ đại cương, cơ sở ngành, chuyên ngành đến thực tập, tốt nghiệp. Trong đó, ngoại ngữ chiếm tối thiểu 8 tín chỉ; các học phần toán, khoa học cơ bản và công nghệ thông tin chiếm tối thiểu 20 tín chỉ đối với nhóm kỹ thuật và 15 tín chỉ đối với nhóm kinh tế – vận tải.
Tăng thực hành, gắn doanh nghiệp
Chuẩn CTĐT cũng quy định rõ điều kiện đầu vào nhằm bảo đảm chất lượng tuyển sinh. Với phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT, tổng điểm tổ hợp phải đạt tối thiểu 60% và bắt buộc có môn toán.
Đáng chú ý, CTĐT được thiết kế theo hướng lấy người học làm trung tâm, kết hợp giảng dạy trực tiếp với công nghệ số. Các phương pháp học tập hiện đại như học theo dự án, theo vấn đề, thực hành – mô phỏng được khuyến khích áp dụng.
Thời lượng thực tập, thực hành chiếm tối thiểu 15% đối với chương trình cử nhân và 20% đối với chương trình kỹ sư trong khối kiến thức cơ sở ngành và chuyên ngành. Đồng thời, chuẩn mới yêu cầu tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp và chuyên gia trong quá trình đào tạo, giúp sinh viên tiếp cận môi trường làm việc thực tế ngay từ khi còn trên ghế nhà trường.
Mỗi chương trình cần ít nhất 1 tiến sĩ
Bên cạnh đó, Bộ GD-ĐT đặt ra yêu cầu cụ thể về đội ngũ giảng viên và điều kiện bảo đảm chất lượng. Mỗi CTĐT phải có ít nhất một giảng viên trình độ tiến sĩ phù hợp ngành đào tạo, có kinh nghiệm giảng dạy hoặc quản lý từ 3 năm trở lên.
Các cơ sở đào tạo cũng phải đáp ứng yêu cầu về cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, học liệu và hạ tầng công nghệ. Chương trình được xây dựng theo nguyên tắc cải tiến liên tục, có lộ trình nâng cao chất lượng, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, cơ sở đào tạo trong nước và đối tác quốc tế.
Chuẩn CTĐT này áp dụng cho các cơ sở giáo dục ĐH tham gia đào tạo nguồn nhân lực đường sắt. Các trường có trách nhiệm xây dựng, rà soát, cập nhật chương trình và báo cáo Bộ GD-ĐT trước khi triển khai tuyển sinh.