Huyền thoại làng chài - khi sân khấu đánh thức linh hồn biển cả

(NLĐO) - Là show nghệ thuật ra đời từ năm 2016 đến nay “Huyền thoại làng chài” (Fishermen Show) vẫn thu hút du khách khi đến Lâm Đồng.

Trong không khí mùa xuân Bính Ngọ, giữa miền biển nắng gió Bình Thuận (nay là tỉnh Lâm Đồng) "Huyền thoại làng chài" (Fishermen Show) mở ra một không gian nghệ thuật khiến người xem đi từ choáng ngợp đến xúc động, rồi lặng lẽ tự hào. Đó là nơi truyền thuyết linh thiêng của cá Ông Nam Hải được đánh thức bằng công nghệ sân khấu hiện đại, đồng thời giữ trọn vẹn linh hồn văn hóa Chăm - Kinh đã tồn tại qua nhiều thế hệ cư dân ven biển.

Sân khấu của nước, ánh sáng và những giấc mơ bay từ làng chài

Ấn tượng đầu tiên khi bước vào không gian biểu diễn là cấu trúc sân khấu bốn tầng được thiết kế như một đại cảnh sống động, nơi mọi chuyển động đều mang tính biểu tượng. Nước trở thành một ngôn ngữ kể chuyện, ánh sáng trở thành nhịp thở, còn những cú đu bay mở ra chiều kích của huyền thoại.

Những dòng nước bất ngờ dâng lên, đổ xuống, xoáy tròn hay tung bọt trắng xóa, hòa cùng ánh sáng đa tầng đã tái hiện trùng khơi trong trạng thái sống động nhất. Khi các diễn viên bay qua không trung trong những động tác mềm mại, khán giả có cảm giác như đang chứng kiến linh hồn biển cả di chuyển giữa không gian và thời gian.

Không gian ấy không đơn thuần là một sân khấu, mà là một vũ trụ nghệ thuật thu nhỏ, nơi công nghệ không áp đảo cảm xúc, mà trở thành công cụ nâng đỡ tinh thần của câu chuyện dân gian.

Hành trình của một vị thần đi vào đời sống con người

Trung tâm của chương trình là truyền thuyết về cá Ông Nam Hải - vị thần biển cả được ngư dân tôn kính như một đấng cứu độ. Khi phần xác của cá Ông được an táng tại Vạn Thủy Tú, linh hồn Ông hóa thân thành một chàng ngư dân trẻ, bước vào cuộc sống thường nhật để thấu hiểu con người.

Hình tượng ấy được khắc họa bằng một chuỗi cảnh giàu tính biểu cảm: phiên chợ cá buổi sớm rộn ràng với những chuyển động đầy sinh lực; cánh đồng muối trắng trải dài như tấm gương phản chiếu nỗi nhọc nhằn lặng lẽ; những con thuyền thúng xoay tròn giữa làn nước như biểu tượng của sự thích nghi và bền bỉ.

Ở đó, nghệ thuật không tô vẽ sự lãng mạn của đời sống biển, mà làm nổi bật sự gian truân và ý chí của con người trước thiên nhiên khắc nghiệt. Khi tiếng hát của người vợ vọng ra từ bến biển, chất chứa nỗi mong chờ và hy vọng, người xem cảm nhận rõ chiều sâu tâm linh của cộng đồng cư dân ven biển, nơi cá Ông trở thành điểm tựa tinh thần giữa trùng khơi bất định.

Khi văn hóa Chăm và Kinh gặp nhau trong một bản giao hưởng sân khấu

Một trong những khoảnh khắc giàu cảm xúc nhất là khi chàng ngư dân lạc bước vào làng Chăm cổ, đứng trước tháp Poshanu uy nghiêm - biểu tượng của một nền văn hóa tồn tại bền bỉ qua hàng thế kỷ.

Âm thanh của trống ginang, tiếng kèn saranai và những vũ điệu thiêng liêng dâng lên thần Shiva đã biến sân khấu thành một nghi lễ sống động. Những chuyển động uyển chuyển của các vũ công Chăm, hòa cùng sắc màu rực rỡ của lễ hội Kate, đã khắc họa một nền văn hóa vừa huyền bí, vừa gần gũi.

Khoảnh khắc ấy mang ý nghĩa vượt lên khỏi khuôn khổ một tiết mục biểu diễn. Nó khẳng định sự giao thoa giữa hai cộng đồng Chăm và Kinh - hai dòng chảy văn hóa cùng tồn tại, bổ sung và làm giàu cho bản sắc Bình Thuận.

Tình yêu nảy nở giữa chàng ngư dân và cô gái Chăm trên đồi cát Mũi Né trở thành biểu tượng cho sự kết nối giữa con người với con người, giữa truyền thống với hiện tại.

Nghệ thuật đánh thức niềm tự hào bản sắc

Điều khiến "Huyền thoại làng chài" trở nên đặc biệt nằm ở khả năng đánh thức cảm xúc tự hào về văn hóa dân tộc. Khán giả không chỉ thưởng thức một chương trình giải trí, mà được dẫn dắt vào một hành trình khám phá căn tính của vùng đất.

Những màn múa lưới, múa chèo thuyền, lễ cầu ngư được dàn dựng với ngôn ngữ sân khấu hiện đại, nhưng vẫn giữ nguyên tinh thần nguyên bản. Mỗi chuyển động đều mang hơi thở của đời sống lao động, mỗi hình ảnh đều gợi nhớ về mối quan hệ mật thiết giữa con người và biển cả.

Chính sự kết hợp giữa công nghệ sân khấu và chất liệu văn hóa bản địa đã tạo nên sức mạnh đặc biệt cho chương trình. Công nghệ trở thành phương tiện, còn văn hóa mới là linh hồn.

Trong bối cảnh du lịch văn hóa ngày càng trở thành xu hướng, chương trình cho thấy khả năng của nghệ thuật biểu diễn trong việc trở thành một sản phẩm văn hóa mang giá trị bền vững. Nó vừa phục vụ khán giả trong nước, vừa là cầu nối giúp du khách quốc tế hiểu sâu hơn về đời sống tinh thần của người Việt.