Iran rò rỉ "thỏa thuận với Mỹ", yêu cầu 300 tỉ USD tái thiết
(NLĐO) - Theo nguồn tin từ đài CNN ngày 12-6, lễ ký kết biên bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran có thể diễn ra sớm nhất vào ngày 14-6 tại TP Geneva - Thụy Sĩ.
Một nguồn tin cho biết buổi lễ này sẽ mở ra "giai đoạn hai" của tiến trình đàm phán khi các bên triển khai nội dung biên bản. Thỏa thuận dự kiến mang tên "Tuyên bố Islamabad" để ghi nhận vai trò trung gian của Pakistan.
Trước đó vào hôm 11-6, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố một "thỏa thuận tuyệt vời" sắp được ký kết với sự tham dự của Phó Tổng thống JD Vance.
Tuy nhiên, giới chức Iran chưa xác nhận và cho biết thủ đô Vienna - Áo cũng đang được xem xét làm nơi ký kết.
Tờ The Telegraph ghi nhận đây là lần thứ 39 ông Donald Trump tuyên bố một thỏa thuận với Iran đã đến rất gần kể từ cuối tháng 3-2026, bất chấp việc các quan chức Iran liên tục phủ nhận thông tin này.
Hãng tin Tasnim dẫn nguồn từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) cho biết văn bản "vẫn cần các cơ quan có thẩm quyền tại Iran phê duyệt cuối cùng".
Ông Donald Trump đã có 39 lần tuyên bố một thỏa thuận với Iran sắp sửa được hoàn tất kể từ cuối tháng 3-2026. Ảnh: AP.
Iran tiết lộ những gì?
Hãng thông tấn quốc gia Iran (IRNA) cho biết dự thảo dựa trên đề xuất 14 điểm của Iran đã "gần như bước vào giai đoạn cuối".
Theo nội dung dự thảo được IRNA và hãng tin Mehr đăng tải, văn bản yêu cầu chấm dứt chiến sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon; Mỹ phải buộc Israel dừng các hành động thù địch tại Beirut.
Mỹ cũng phải dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải tại các cảng của Iran, đình chỉ lệnh trừng phạt dầu khí và rút quân khỏi các khu vực xung quanh Iran.
Đặc biệt, hãng tin Mehr cho biết dự thảo quy định Mỹ phải giải phóng 24 tỉ USD tài sản bị đóng băng của Iran trong vòng 60 ngày, trong đó 12 tỉ USD phải được chuyển giao ngay trước khi bắt đầu đàm phán chính thức.
Dự thảo cũng đề xuất kế hoạch tái thiết trị giá ít nhất 300 tỉ USD do Mỹ và đồng minh chi trả.
Về mặt chiến lược, đài CNN cho biết dự thảo quy định việc bình thường hóa giao thương và mở lại eo biển Hormuz trong vòng 30 ngày dưới sự quản lý của Iran phối hợp với các quốc gia ven biển, Mỹ không có vai trò điều hành. Tehran kiên quyết không nhượng bộ quyền quản lý eo biển này.
Với vấn đề hạt nhân, Iran chỉ đồng ý đàm phán trong vòng 60 ngày sau khi ký biên bản ghi nhớ và giữ nguyên quyền làm giàu uranium.
Dự thảo cũng loại bỏ hoàn toàn chương trình tên lửa đạn đạo và việc hỗ trợ các nhóm vũ trang của Iran ra khỏi chương trình nghị sự.
Tàu thuyền neo đậu tại eo biển chiến lược Hormuz, đoạn chạy qua vùng biển Bandar Abbas của Iran ngày 11-6-2026. Ảnh: AP.
Israel phản đối
Tiến trình ngoại giao này đang vấp phải sự phản ứng dữ dội từ đồng minh của Mỹ.
Ngày 12-6, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ra tuyên bố rằng ông Donald Trump đã cam kết với Israel là thỏa thuận cuối cùng sẽ buộc Iran loại bỏ vật liệu hạt nhân làm giàu, tháo dỡ hạ tầng hạt nhân, giới hạn tên lửa và chấm dứt hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm.
Một nguồn tin từ Israel tiết lộ với CNN rằng nước này đang gây sức ép lớn nhằm ngăn Mỹ giải phong tỏa 24 tỉ USD tài sản của Iran.
Phía Israel bày tỏ hoài nghi về thiện chí của Tehran và tin rằng biên bản ghi nhớ này sẽ không thể dẫn tới một thỏa thuận cuối cùng. Ông Netanyahu tuyên bố: "Chừng nào tôi còn là thủ tướng Israel, Iran sẽ không thể có vũ khí hạt nhân".
Phản ứng của Mỹ
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ bản dự thảo thỏa thuận mà phía truyền thông Iran rò rỉ nêu trên.
“Những điều khoản mà Iran tiết lộ... hoàn toàn KHÔNG liên quan gì đến những điều khoản đã được nhất trí bằng văn bản” - ông Donald Trump viết trên mạng xã hội, đồng thời cáo buộc Tehran hành động thiếu thiện chí.
“Những gì họ nói, bao gồm cả tuyên bố yếu ớt và đáng thương của họ về việc đã đạt được thỏa thuận, hoàn toàn không liên quan đến sự thật. Họ là những người rất thiếu danh dự trong đàm phán".
Trong khi đó, một quan chức Nhà Trắng nói với tờ báo The Telegraph rằng Iran chỉ đồng ý với 5 điểm chính, bao gồm:
- Vật liệu hạt nhân sẽ bị tiêu hủy và đưa ra khỏi Iran.
- Chương trình hạt nhân sẽ bị giải thể.
- Không khoản tiền nào được giải ngân cho Iran cho đến khi nước này thực hiện các cam kết của mình.
- Eo biển Hormuz sẽ được mở cho hoạt động hàng hải.
- Iran sẽ không tài trợ cho các lực lượng ủy nhiệm.