Phương thức mới tạo vắc-xin

Một khi virus cúm gia cầm H5N1 nhiễm vào người, chúng có thể kết hợp với gien của virus cúm ở người tạo thành một loại virus mới nguy hiểm hơn và có thể lây từ người sang người trong cộng đồng. Và với tốc độ lây lan của dịch cúm gia cầm ở khu vực châu Á hiện nay, việc chuyển thành dịch có thể chỉ là vấn đề thời gian. Đây là những lý do khiến các chuyên gia sức khỏe của Mỹ và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) trong 3 tuần qua đã đưa ra những quyết định táo bạo nhất, trong đó có việc dùng kỹ thuật tạo vắc-xin mới - vốn chỉ dùng trong phòng thí nghiệm - để tạo vắc-xin cúm gia cầm cho người.

Kỹ thuật Reverse Genetics là gì?.- Theo tờ Newsweek số ngày 9-2, kỹ thuật mới - còn gọi là Reverse Genetics - chủ yếu dựa trên các tác động trực tiếp mã di truyền gien của virus giúp chuyển đổi từ chất liệu di truyền RNA thành gien di truyền ADN. Reverse Genetics (RG) được xem là điều kỳ diệu của ngành nghiên cứu về virus và các bệnh virus trong nhiều năm qua. Phương thức này có thể rút ngắn thời gian tạo vắc-xin so với phương thức làm suy yếu virus trước khi tạo thành vắc-xin sử dụng. Trong suốt 4 thập kỷ qua, quy trình tạo vắc-xin đúng chuẩn sẽ được tiến hành bằng cách dùng trứng gà để cấy virus gồm 4 bước:

Thu thập mẫu virus cúm gia cầm ở người bị nhiễm bệnh.

Sau đó, mẫu virus này được kết hợp với virus cúm gia cầm mẫu trong trứng gà.

Gien của hai loại virus này sẽ được trộn lẫn với nhau để tạo ra một dòng virus mới được dùng để làm giống cấy.

Việc thử nghiệm sẽ được tiếp tục để tạo ra vắc-xin.

Với kỹ thuật RG giúp rút ngắn thời gian tạo và thử nghiệm, ít nhất là vài tháng trước khi dịch bùng phát. Các bước được tiến hành như sau:

Các nhà phân tích gien sẽ tìm ra gien quy định bệnh cúm gia cầm của virus.

Gien này sẽ được tách riêng và thêm vào virus cúm gia cầm mẫu.

Dòng virus mới chính là vắc-xin cần tạo. Và vắc-xin với gien quy định bệnh cúm gia cầm đã bị lấy đi sẽ được đưa vào kiểm nghiệm thực tế trên trứng gà.

Sẽ có vắc-xin trong vòng một tháng?.- Cúm gia cầm đang hoành hành ở các nước thuộc khu vực châu Á hiện nay đã được các nhà khoa học chú ý đến từ năm 1997, khi 18 người nhiễm virus H5N1 ở Hồng Kông, trong đó có 6 người đã chết. Mặc dù số người chết vì virus H5N1 được xác 

Tin vui: Nhà virus học Robert Webster hy vọng có thể tạo vắc-xin cúm gia cầm cho người trong vòng một tháng bằng kỹ thuật Reverse Genetics.

định là thấp nhưng tỉ lệ hơn 30% số người nhiễm bệnh thiệt mạng vẫn khiến các nhà khoa học vô cùng kinh ngạc. Theo thông tin của WHO, hai cha con người Hồng Kông bị nhiễm virus khi họ đi tham quan tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Người cha sau đó đã chết. Các chuyên gia sức khỏe lúc đó hiểu rằng, cúm gia cầm H5N1 không hoàn toàn biến mất mà họ phải đối mặt với một loại virus rất mạnh và việc lây lan chỉ là vấn đề thời gian. Sự lan nhanh của dịch cúm gia cầm tại các nước châu Á trong vài tuần qua đã làm thay đổi nhiều thứ. Tuần trước, Klaus Stohr - đại diện của WHO - đã tổ chức một cuộc hội nghị từ xa với các nhà virus học và những người có liên quan đến virus cúm gia cầm H5N1 về việc sản xuất phân phối vắc-xin số lượng lớn. Cả hai nhà virus học người Mỹ Robert Webster và Richard Webby bắt đầu với cuộc nghiên cứu tạo vắc-xin cho virus cúm gia cầm mới và khác với trước đây, vắc-xin này sẽ được sử dụng ngay chứ không phải để thử nghiệm trong phòng thí nghiệm. Webster hy vọng nhóm của ông có thể tạo được vắc-xin trong vòng một tháng. Rất nhiều người tỏ ra nghi ngờ vì thời gian như vậy có đủ không? Nhưng cũng không ai biết liệu virus H5N1 có xâm nhập vào người làm bùng nổ dịch bệnh hay không? Vì thế cuộc chạy đua chế tạo vắc-xin không có sự chọn lựa và những nhà chế tạo vắc-xin đang trong một cuộc chạy đua nước rút.