Tránh hiểm nguy từ rò rỉ điện

Có nhiều cách để hạn chế bị sốc điện khi sử dụng các thiết bị điện trong gia đình cũng như nơi công cộng

Vừa qua, tại TPHCM đã xảy ra hiện tượng rò rỉ điện gây chết người ở máy rút tiền tự động ATM, máy karaoke, máy nước nóng... Rò rỉ điện là hiện tượng có thể xảy ra ở tất cả các thiết bị sử dụng năng lượng điện. Tuy nhiên, hiện tượng này lại rất hiếm xảy ra ở các nước công nghiệp thường có điều kiện khá tốt về mặt an toàn điện của các thiết bị. 

img
Khi sử dụng máy ATM, không áp sát hoặc chạm cả bàn tay vào máy. Ảnh: HỒNG THÚY

Kỹ thuật chống rò điện


Thường thì hiện tượng rò rỉ điện có thể nhận biết thông qua việc chạm điện vào vỏ máy của thiết bị và tùy theo giá trị của điện áp và dòng điện rò rỉ có thể gây sốc điện đối với người sử dụng thiết bị (tùy theo cơ thể, điện trở, mỗi người sẽ có những cảm giác sốc điện mạnh, nhẹ khác nhau). Thông thường, điện áp vào khoảng trên 30 V sẽ gây cảm giác điện giật và ở mức nguy hiểm cho con người, tuy nhiên có những thiết bị liên quan đến điện áp cao (vài trăm volt) nhưng khả năng cung cấp dòng điện thấp (quạt, đèn diệt muỗi chẳng hạn) thì mức độ nguy hiểm cũng thấp.


Do đó tại các nước công nghiệp, thông thường các thiết bị điện được cấp điện 3 dây (cắm điện 3 chấu), trong đó một dây đã được nối sẵn vào vỏ thiết bị điện được tiếp đất thông qua ổ cắm nên nếu có hiện tượng rò rỉ (dây điện chạm vỏ máy) thì đẳng áp cũng không gây sốc điện nếu người sử dụng chạm vào vỏ máy.


Những thiết bị tiếp xúc trực tiếp với con người (ATM, máy nước nóng...) thường được nối qua công tắc chống rò rỉ điện ELCB (Earth Leakage Circuit Breaker).  ELCB là bộ phận ngắt điện tự động khi phát hiện sự chênh lệch giữa dòng điện đi và về (khoảng 10 đến 30 milli-ampere) của mạch kín cung cấp điện khi có hiện tượng rò rỉ điện xảy ra.  Sự an toàn còn phải kể đến các dây dẫn được đấu nối bảo đảm  dư thừa dòng điện sử dụng thực tế của thiết bị để tránh bị hiện tượng nóng dây dẫn có thể làm giòn dây dẫn dễ làm nứt vỏ bọc cách điện gây ra việc rò điện. 


Tự bảo vệ mình


Trong điều kiện nước ta hiện nay, để hạn chế bị sốc điện, mạng cấp điện trong gia đình hoặc nơi công cộng nếu được thiết kế với ổ cắm 3 chấu (một chấu tiếp đất) và dùng với những thiết bị có chấu cắm 3 cọc sẽ an toàn hơn cho người sử dụng thiết bị. Dây dẫn cung cấp điện cho thiết bị phải bảo đảm  chịu được dòng điện cần thiết cung cấp cho thiết bị để hạn chế việc giòn dễ vỡ lớp vỏ bọc gây chạm điện. Tất cả thao tác liên quan đến điện và thiết bị điện phải bảo đảm an toàn, tránh để dây cấp điện trên sàn ẩm ướt hoặc có nước bắn vào thiết bị.


Đối với người sử dụng các thiết bị điện nơi công cộng cần lưu ý: Không áp sát (dựa) hoặc chạm cả bàn tay vào máy ATM khi sử dụng. Khi sử dụng micro của máy hát karaoke nên ngồi trên ghế (có tính cách điện như ghế nhựa, nệm...) và hạn chế đi chân đất hoặc dùng micro không dây. Các hộ gia đình sử dụng máy nước nóng phải kiểm tra thường xuyên rò rỉ điện bằng bút thử điện (hoặc máy đo) và nên gắn thêm ELCB (không nên cấp điện thường xuyên cho máy loại đun sẵn).


Mùa mưa sắp đến, khi đi đường, mũ bảo hiểm cũng hạn chế ảnh hưởng điện giật do việc đứt cáp điện nếu rơi trúng và cần tránh đứng gần cột điện khi trời mưa.