Khơi thông điểm nghẽn ở các dự án lớn

Một trong những "nút thắt" lớn nhất kìm hãm tiến độ thực hiện các dự án tại Hà Nội lâu nay là khâu bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất

Thực tế cho thấy dù chủ trương, quy hoạch đã rõ, nguồn lực đầu tư đã sẵn sàng, song chỉ cần vướng mắc ở khâu giải phóng mặt bằng là dự án có thể ách tắc nhiều năm, gây lãng phí nguồn lực xã hội, ảnh hưởng đến đời sống người dân và làm giảm hiệu quả quản lý đô thị.

Nhằm tháo gỡ điểm nghẽn này, HĐND TP Hà Nội vừa thông qua nghị quyết thực hiện Nghị quyết 258/2025 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù cho các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn thủ đô. Trong đó, cho phép áp dụng mức bồi thường về đất cao hơn quy định chung: gấp 2 lần đối với một số dự án trọng điểm và gấp 1,5 lần đối với nhóm dự án lớn khác. Các khoản bồi thường về tài sản, chi phí đầu tư vào đất, hỗ trợ và tái định cư vẫn được bảo đảm theo mức hiện hành, kết hợp với nhiều chính sách hỗ trợ bổ sung thiết thực.

Có thể nói, đây là một quyết sách mang tính đột phá, xuất phát từ thực tiễn. Trong bối cảnh giá đất thị trường nhiều biến động, nếu chỉ áp dụng khung giá và mức hỗ trợ cứng nhắc, khoảng cách giữa "giá bồi thường" và "giá kỳ vọng" của người dân rất dễ tạo ra tâm lý so bì, chưa đồng thuận. Việc nâng mức bồi thường không chỉ mang ý nghĩa vật chất mà còn thể hiện sự chia sẻ, tôn trọng quyền lợi chính đáng của người có đất bị thu hồi, từ đó tăng niềm tin và sự đồng thuận xã hội.

Đáng chú ý, bên cạnh việc tăng mức bồi thường về đất, TP Hà Nội còn hoàn thiện hệ thống chính sách đi kèm như: hỗ trợ đối với đất vườn, ao trong cùng thửa đất ở; tăng mức hỗ trợ tạm cư, di chuyển mộ... UBND cấp xã được trao quyền quyết định thêm các biện pháp hỗ trợ phù hợp với từng dự án cụ thể, nhằm bảo đảm người dân có chỗ ở, ổn định đời sống và sản xuất. Đây là cách tiếp cận linh hoạt, nhân văn, lấy người dân làm trung tâm, thay vì chỉ áp dụng quy định một cách máy móc.

Trong giai đoạn 2026-2030, với mục tiêu tăng trưởng kinh tế - xã hội ở mức 2 con số, TP Hà Nội sẽ đẩy nhanh tiến độ các dự án lớn, có sức lan tỏa cao như trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, khu đô thị thể thao Olympic... Nghị quyết nêu trên của HĐND TP Hà Nội là "chìa khóa" pháp lý quan trọng để "mở cánh cửa" giải phóng mặt bằng cho những dự án này. Để cơ chế đặc thù thực sự phát huy hiệu quả, việc tổ chức thực hiện cần công khai, minh bạch, đúng đối tượng, đúng tiêu chí, tránh lạm dụng chính sách hoặc tạo ra sự so sánh bất hợp lý giữa các dự án.

Việc tăng mức bồi thường, hỗ trợ, tái định cư không chỉ đơn thuần là giải pháp tài chính, mà còn là bước đi chiến lược nhằm tháo gỡ "nút thắt" lớn nhất khi triển khai dự án. Khi điểm nghẽn này được khai thông, dòng chảy đầu tư sẽ thông suốt hơn, các công trình trọng điểm sẽ sớm hình thành, góp phần xây dựng Hà Nội phát triển nhanh, bền vững trong tương lai.