Ai làm khó doanh nghiệp?

Trong khi hải quan của hầu hết các địa phương đều áp mức thuế suất thuế giá trị gia tăng 5% cho khô dầu đậu nành thì Cục Hải quan tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu lại áp mức thuế suất 10%. Vì sao có sự tréo ngoe này?

Theo quy định tại Thông tư 129/28/TT-BTC ngày 26-12-2008 của Bộ Tài chính thì “Thức ăn gia súc, gia cầm và thức ăn cho vật nuôi khác, bao gồm các loại đã qua chế biến hoặc chưa chế biến như cám, bã, khô dầu các loại, bột cá, bột xương và các loại thức ăn khác dùng cho gia súc, gia cầm và vật nuôi” thuộc đối tượng có thuế suất thuế giá trị gia tăng (GTGT) là 5%. Tương tự, tại Thông tư 131/2008/TT-BTC kèm biểu thuế GTGT theo danh mục hàng hóa của biểu thuế nhập khẩu ưu đãi ngày 26-12-2008, Bộ Tài chính lại một lần nữa xác định thuế suất thuế GTGT  đối với “khô dầu và phế liệu rắn khác, đã hoặc chưa xay hoặc ở dạng bột viên, thu được từ quá trình chiết xuất dầu đậu tương” cũng là 5%.

Việc áp mức thuế suất thuế GTGT 10% cho khô dầu đậu nành sẽ làm giá cả thức ăn chăn nuôi tăng cao.
Trong ảnh: Nuôi cá ở ĐBSCL. Ảnh: N.BÍCH

Nguyên liệu hay thức ăn?

Tuy nhiên, đến ngày 5-6-2009, bằng Công văn số 7953/BTC-TCHQ, Bộ Tài chính lại hướng dẫn cho hải quan ở các tỉnh, TP, như sau: “Mặt hàng nguyên liệu để sản xuất thức ăn chăn nuôi nhập khẩu phải áp dụng thuế suất thuế GTGT là 10%”. Công văn này giải thích đại ý nguyên liệu để sản xuất thức ăn chăn nuôi và thức ăn chăn nuôi là hai khái niệm khác nhau trong khi Luật Thuế GTGT chỉ quy định thức ăn chăn nuôi được áp dụng 5%. Do vậy, khô dầu đậu nành là nguyên liệu để sản xuất thức ăn chăn nuôi nên không được áp dụng thuế suất theo mức 5% mà phải là 10%. Chính từ công văn này, hàng trăm ngàn tấn hàng khô dầu đậu nành nhập khẩu đã bị Hải quan tỉnh Bà Rịa –Vũng Tàu áp mức thuế suất 10% thay vì 5%. Trong khi đó, cùng thời điểm này và sau đó vài tuần, hải quan tại những tỉnh, TP khác vẫn  “kháng lệnh” và chỉ áp thuế suất 5%!

Doanh nghiệp thiệt tiền tỉ

Để minh chứng việc áp mức thuế suất bất nhất giữa các địa phương, một doanh nghiệp đã cung cấp cho chúng tôi hàng loạt tờ khai hải quan. Cụ thể ngày 31-7, một doanh nghiệp ở tỉnh Đồng Nai nhập 2.150 tấn khô dầu đậu nành qua Cục Hải quan tỉnh Đồng Nai được áp thuế suất 5%; ngày 12-8, một doanh nghiệp khác cũng ở tỉnh Đồng Nai, nhập 880 tấn qua cảng Khánh Hội, được Cục Hải quan TPHCM áp thuế suất 5%; ngày 19-8, một doanh nghiệp ở tỉnh Bình Dương nhập 1.050 tấn qua Cục Hải quan tỉnh Bình Dương, được áp thuế suất 5%... Trong khi đó, hàng loạt đơn hàng khác nhập qua ngả Bà Rịa – Vũng Tàu lại bị áp thuế suất 10%.

Theo thông tin chúng tôi nắm được, tàu Medi Imabari chở khoảng 45.000 tấn khô dầu đậu nành của Tập đoàn Cargill cập cảng PTSC Phú Mỹ ngày 11-7 và mới đây nhất là tàu VTC Ocean chở trên 20.000 tấn khô dầu đậu nành cập cảng Cái Mép ngày 10-8, các doanh nghiệp khi mở tờ khai đã viện dẫn cả hai Thông tư 129 và 131 nhưng hải quan ở đây đã không chấp nhận. Mặc dù rất bức xúc nhưng dưới áp lực quá lớn phải thông quan  ngay trong thời hạn cho phép chỉ khoảng 5-7 ngày để tránh bị phạt tàu, các doanh nghiệp đành phải mở tờ khai theo mức thuế suất 10%.

Chủ một doanh nghiệp than thở: Đơn vị nào nhập số lượng hàng lớn đều buộc phải đi qua các cảng biển ở tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, do đó phải ráng chịu đựng thôi. Bởi mỗi ngày tàu neo lại là sẽ bị phạt từ 15.000 USD đến 20.000 USD thì hỏi chủ tàu nào chịu nổi. Cũng theo vị này, với 3.000 tấn hàng, số tiền thuế nộp do chênh lệch từ cách áp thuế suất đã khiến cho doanh nghiệp của ông mất 1,2 tỉ đồng; còn hơn 20 doanh nghiệp có hàng trên hai tàu Medi Imabari và VTC Ocean kể trên sẽ phải mất thêm trên 20 tỉ đồng. Để hạn chế thua lỗ, các doanh nghiệp sẽ phải nâng giá bán và hậu quả chắc chắn là người chăn nuôi sẽ phải gánh chịu.

Hướng dẫn lại rối thêm

Trước tình cảnh tréo ngoe đã nêu, Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi VN đã có công văn kiến nghị gửi cơ quan chức năng. Ngày 31-7, Bộ Tài chính đã có văn bản trả lời số 10906/BTC-CST, trong đó nêu rõ “các loại nguyên liệu thức ăn chăn nuôi chủ yếu thuộc diện không chịu thuế GTGT tại khâu trực tiếp sản xuất bán ra và tại khâu nhập khẩu, hoặc áp dụng thuế suất là 5%. Cách phân loại và nguyên tắc xác định đối tượng không chịu thuế, thuế suất 5% đã được Bộ Tài chính quy định chi tiết tại Thông tư số 131/2008/TT-BTC ngày 26-12-2008 hướng dẫn thực hiện thuế GTGT theo danh mục hàng hóa của biểu thuế nhập khẩu ưu đãi...”. Một cán bộ của Cục Hải quan tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cho biết sau khi có văn bản này, việc áp dụng thuế suất nào cho khô dầu đậu nành lại càng rối hơn do các thông tư và công văn trước đây hướng dẫn khác nhau còn văn bản này thì không rõ ràng, hiểu sao cũng được... (?).