Chiết trừ gia cảnh như thế nào?

Thuế thu nhập cá nhân theo dự thảo vừa công bố được tính như thế nào, chiết trừ gia cảnh ra sao... Phóng viên Báo Người Lao Động đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thị Cúc, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế - Bộ Tài chính

. Phóng viên: Dự thảo luật thuế chỉ giảm trừ đối với người nộp thuế có 2 người phụ thuộc phải nuôi dưỡng dưới 18 tuổi. Nhưng thực tế những trường hợp trên 18 tuổi vẫn phải nuôi (học đại học, học nghề…) còn tốn kém hơn nhiều, sao không được tính đến?

- Bà Nguyễn Thị Cúc: Dự luật dự kiến mức trừ cho người phụ thuộc gồm 3 mức chiết trừ: 50% (mức khởi điểm chịu thuế) đối với mỗi người phụ thuộc là tàn tật; 40% đối với mỗi người phụ thuộc dưới 18 tuổi; 30% đối với mỗi người phụ thuộc khác. 30% cho những phụ thuộc khác chính là phần tính cho những trường hợp “ăn theo” trên 18 tuổi, nuôi cha mẹ già... Mức giảm cho người phụ thuộc dưới 18 tuổi cao hơn người phụ thuộc trên 18 tuổi vì trên 18 tuổi đã là thành niên dù còn đang đi học nhưng đã có ý thức trách nhiệm.

. Nhưng những người ở quê ra TP thuê nhà có được tính chiết trừ gia cảnh không?

- Trường hợp này không được tính vì đã tính vào khoản khởi điểm chịu thuế là 4 triệu hoặc 5 triệu đồng.

. Trong dự án luật có nói đến vấn đề giảm trừ, trong gia đình có hai vợ chồng cùng nuôi con. Vậy ai sẽ được chiết trừ gia cảnh?

- Chỉ một người trong hai vợ chồng được tính giảm trừ gia cảnh. Nếu người chồng đã được giảm trừ phần này thì người vợ khi tính thu nhập chịu thuế sẽ không được tính giảm trừ gia cảnh nữa. Có thể chọn thu nhập của vợ hoặc chồng để xin chiết trừ gia cảnh nhưng phải báo trước với cơ quan thuế. Ví dụ: Một gia đình 2 vợ chồng, 2 con. Nếu thu nhập của vợ chỉ 1,2 triệu đồng, thu nhập của người chồng là 20 triệu đồng thì có thể chuyển việc chiết trừ gia cảnh sang thu nhập của người chồng. Miễn sao đạt được tổng khấu trừ theo luật cho phép.

. Tiền tiết kiệm là sự tích cóp cả đời của người dân. Tuy nhiên, dự luật quy định phần lãi tiền gửi tiết kiệm trên 4 triệu - 5 triệu đồng cũng thuộc diện phải tính thuế thu nhập. Như vậy liệu có hợp lý không?

- Vấn đề này cũng có nhiều tranh luận. Tuy nhiên, nếu xét góc độ thu thuế cứ ai có thu nhập trên mức trung bình thì phải nộp thuế, vậy tại sao một người làm công ăn lương trên 4 triệu đã phải nộp thuế, còn người có thu nhập tiết kiệm hàng chục triệu lại không nộp thuế? Đó là điều không công bằng.

Thuế thu nhập cá nhân cần bảo đảm tính công bằng cao nhất. Khi làm luật, Ban Soạn thảo đã tham khảo kỹ, tất cả các nước trên thế giới đều thu khoản này. Để bảo đảm thực tiễn VN dự luật sẽ chỉ thu đối với những người có tiền gửi lớn, không áp dụng với những thu nhập thấp (lãi tiết kiệm với mức trên mức 4 triệu - 5 triệu đồng/tháng, tương đương gửi tiết kiệm khoảng 700 triệu đồng trở lên mới phải nộp thuế).

. Làm sao ngành thuế có thể kiểm soát được vì chắc chắn những khoản tiền lớn, người gửi có thể gửi nhiều ngân hàng bằng nhiều sổ khác nhau?

- Đây đúng là vấn đề khó khăn của ngành thuế. Tuy nhiên, chúng tôi dự tính sẽ khấu trừ tại nguồn của các sổ tiết kiệm. Và khi quyết toán, ngân hàng sẽ tổng cộng lại, nếu chưa đạt đến con số 700 triệu – 800 triệu đồng nói trên thì sẽ trả lại khoản khấu trừ đó.