Dự án cải tạo lưới điện Hà Nội-Hải Phòng-Nam Định: Làm ít quyết toán nhiều
+ Chi vượt dự toán cho tư vấn nước ngoài 637.447 USD.+ 20-25% giá trị gói thầu không có chứng từ hợp lệ.
Tháng 11-1994, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt dự án nhóm A, nâng cấp lưới điện điện 3 thành phố Hà Nội-Hải Phòng-Nam Định. Tổng giá trị dự án hơn 88,9 triệu USD (Hà Nội hơn 50,7 triệu USD, Hải Phòng hơn 29,4 triệu USD, Nam Định hơn 8,6 triệu USD) bằng vốn vay ngân hàng ADB, thực hiện trong 3 năm, từ 1995-1997. Tuy nhiên, thời gian thực hiện dự án đã bị kéo dài, cho đến đầu tháng 2-2004, nhiều hạng mục vẫn chưa hoàn thành, nảy sinh nhiều sai phạm.
Nguyên nhân như giải trình trước Phó Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng của Ban quản lý dự án lưới điện Hà Nội, cũng như với báo chí, ông Bùi Duy Dựng, Phó Giám đốc Công ty điện lực Hà Nội cho biết: Khi thi công, các công trình đều gặp khó khăn trong giải phóng mặt bằng (GPMB), những thủ tục xin phép với các cơ quan của thành phố chậm được giải quyết, điều kiện thi công gặp nhiều khó khăn.
Vay tiền mua thừa thiết bị để dùng vào... việc khác
Trong 2 năm 1998-1999, Ban quản lý dự án ký các hợp đồng cung cấp thiết bị cho dự án trị giá hơn 52,3 triệu USD. Theo kết luận của các cơ quan chức năng, việc mua sắm vật tư thiết bị cho dự án đã được tiến hành dựa trên thiết kế định hướng khi chưa có thiết kế kỹ thuật và tổng dự toán được duyệt. Tính đến 31-12-2002, lượng vật tư, thiết bị tồn trong kho lên tới hơn 182,4 tỷ đồng. Trong đó, riêng tại Hà Nội tồn hơn 80,8 tỷ đồng. Tại
Làm việc với phóng viên, ông Đặng Hùng-Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty điện lực VN (EVN) thừa nhận việc mua thừa thiết bị vật tư song đổ thừa cho “cơ chế”. Theo ông Hùng, dự án manh nha từ những năm 1990-1991, mạng lưới điện của cả nước và 3 thành phố trên đều đã cũ nát thì ADB ngỏ ý cho vay nguồn tín dụng lớn để cải tạo. Do thiếu kinh nghiệm, cứ nghĩ rằng việc vay vốn này giống như các khoản vay trước đó từ Liên Xô và các nước Đông Âu là cứ lập hồ sơ để mua thật nhiều vật tư thiết bị về, thừa thì dùng để cải tạo mạng điện khác. Tuy nhiên, giải trình chưa thuyết phục. Theo kết luận của các cơ quan chức năng, việc tồn kho một số lượng lớn vật tư thiết bị, nhất là cột điện và máy biến áp các loại thể hiện sự điều hành, quản lý thực hiện dự án không chặt chẽ, có việc không đúng quy chế quản lý đầu tư xây dựng của nhà nước. Ông Bùi Duy Dựng thì thanh minh, do thời gian phê duyệt dự án kéo dài trong khi yêu cầu sử dụng là cấp thiết nên Điện lực Hà Nội đã đầu tư xây dựng nhiều hạng mục trước khi được duyệt dự án. Do đó, khi thanh tra đã thừa một số vật tư thiết bị?
20-25% giá trị gói thầu thiếu chứng từ hợp pháp
Kiểm tra một số gói thầu xây dựng, lắp đặt tại Điện lực Hải Phòng, Nam Định, từ khâu chọn tư vấn, khảo sát, thiết kế, lập dự toán, chọn thầu đến giám sát thi công, nghiệm thu, bàn giao, quyết toán đều có vi phạm Quy chế quản lý đầu tư xây dựng của Chính phủ. Các nhà thầu được kiểm tra đều có vi phạm giống nhau: thực hiện ít, quyết toán nhiều, tự ý thay đổi vật liệu, vật tư có chất lượng và giá trị thấp so với thiết kế kỹ thuật, dự toán nhưng vẫn quyết toán theo giá dự thầu; sử dụng lại vật liệu cũ, quyết toán bằng vật liệu mua mới, khối lượng và giá trị phát sinh được A-B ký duyệt quyết toán nhưng không có thiết kế, dự toán bổ sung được cấp có thẩm quyền phê duyệt; việc chấp hành chế độ hóa đơn chứng từ tại các nhà thầu có nhiều vi phạm, tới 20-25% giá trị gói thầu được kiểm tra không có chứng từ hợp pháp, hợp lệ.
Tại hiện trường lộ 277 An Lạc (Hải Phòng), 413/448 triệu đồng khối lượng, giá trị không có trong hồ sơ thầu. Kích thước, khối lượng đào đất đá, chôn cáp 22 KV ngầm không đúng với thiết kế vẫn được nghiệm thu, quyết toán. Khối lượng hàn vá trả lại mặt đường nhựa ít quyết toán nhiều. Việc bó vỉa, móng vỉa hè tận dụng vật liệu cũ nhưng vẫn quyết toàn mới với giá trị 104 triệu đồng. Như vậy, tư vấn giám sát không hoàn thành nhiệm vụ nhưng vẫn được thanh toán phí giám sát.
Thuê tư vấn nước ngoài không đáp ứng yêu cầu
Đầu năm 1996, HĐQT EVN chọn một liên doanh giữa hai công ty