Hai điển hình chậm đổi mới công nghệ do thủ tục
ÐẦU TƯ.- Doanh nghiệp Nhà nước “bị hành” hơn doanh nghiệp tư nhân về các quy trình thủ tục
Hiện nay, tốc độ đổi mới công nghệ của TPHCM chỉ khoảng 15% mỗi năm, tương đương với tốc độ đổi mới công nghệ trung bình của thế giới. Trong kỳ họp Quốc hội mới đây, ông Nguyễn Minh Triết - Bí thư Thành ủy TPHCM - đã khẳng định: “Cần có chính sách táo bạo trong đầu tư công nghệ mới thì chúng ta mới có thể đi tắt, đón đầu để vươn lên ngang bằng với các nước trong khu vực”. Tuy vậy, đến nay, tốc độ đổi mới công nghệ trên địa bàn TPHCM vẫn chưa có dấu hiệu cải thiện, đặc biệt là trong các doanh nghiệp (DN) quốc doanh.
Thủ tục đấu thầu trên hai năm chưa xong
Ðón đầu thị trường Mỹ, ngay từ năm 2000, Công ty Dệt May Gia Ðịnh (Sở Công nghiệp TPHCM) đã có kế hoạch đầu tư một máy định hình vải, 10 máy dệt kiếm Jacquard điện tử, 10 máy dệt kim. Tổng vốn đầu tư trên 2,2 triệu USD. Nhưng theo Giám đốc Nguyễn Văn Thận thì “tiền đã có trong kho bạc Nhà nước, nhưng chỉ riêng thủ tục đấu thầu mà hơn hai năm nay vẫn chưa xong”. Công ty đã năm lần bảy lượt làm hồ sơ gọi thầu. Lần thứ 1, Sở Kế hoạch - Ðầu tư (KH-ÐT) TP hủy quyết định thầu, lý do “hồ sơ không bảo đảm yêu cầu”. Lần 2, làm lại hồ sơ đấu thầu máy định hình, nhưng lại bị bắt lỗi chính tả và cho rằng “ nhà thầu mất khả năng chi trả”. Lần 3, ngoài những nội dung yêu cầu, Dệt May Gia Ðịnh còn cẩn thận yêu cầu nhà thầu thêm thỏa thuận nội dung hợp đồng nhưng vẫn bị cho rằng hồ sơ không hợp lệ. Ông Thận cho biết: Kế hoạch năm 2002, công ty xuất khẩu khoảng 2 triệu mét vải công nghiệp sang Ðức, Áo, Mỹ. Công ty cũng đang chuẩn bị sản phẩm, mẫu mã mới như vải cổ bo, vải khổ rộng hướng vào thị trường Mỹ (đã có khách hàng Mỹ bao tiêu một xí nghiệp may khoảng 300.000 sản phẩm/tháng) nhưng kế hoạch chậm lại do thủ tục đầu tư. Ðáng buồn hơn, do máy về chậm đã hai lần chuyên gia Nhật qua ngồi chờ, và cuối cùng đành về không, vì đã hết hạn công tác, máy vẫn chưa ký được hợp đồng. Trong khi đó, hiện không ít DN tư nhân đã đi trước trong đầu tư công nghệ để chiếm lĩnh thị trường. Bởi họ không gặp rào cản về thủ tục. Ngay với các thành viên của Tổng Công ty Dệt May VN, thủ tục đấu thầu, đầu tư cũng đã được tháo gỡ nhanh gọn hơn rất nhiều. Chỉ cần hai tuần là đã ký thầu và mua được máy về. Vậy mà đôi khi vẫn còn chậm chân so với các DN tư nhân.
3 tháng của tư nhân bằng gần 2 năm của Nhà nước
Cách đây gần hai năm, Công ty Nhựa Sài Gòn đã quyết định đầu tư công nghệ mới để sản xuất hạt nhựa cao cấp từ rác nhựa. Nhựa Sài Gòn đã xem đây là cuộc đầu tư mang tính chiến lược, không chỉ mang lại hiệu quả cho DN mà góp phần giải quyết rác nhựa vốn đang là bế tắc của TP. Vậy mà, đến tháng 11 này, toàn bộ dây chuyền nói trên mới về đến VN. Nguyên nhân chậm là do thủ tục đầu tư của Nhựa Sài Gòn phải mất khoảng một năm rưỡi. Trong khi đó, cũng với một dây chuyền tương tự, Công ty TNHH Thương mại Sản xuất Phát Thành (TPHCM) chỉ phải mất 3 tháng là có được và dây chuyền này đã đi vào sản xuất từ mấy tháng nay. Thời gian lắp máy và chuyển giao công nghệ chỉ mất có 2 tuần. Ði trước về mặt ý tưởng, nhưng lại là người đi sau trên thương trường, tất nhiên là Nhựa Sài Gòn phải chịu nhiều bất lợi để cạnh tranh với Phát Thành. Ông Trung Văn