Vào sàn vàng chơi đỏ đen

Trong khi các tiệm vàng đầu cơ bằng việc mua/bán vàng miếng để đẩy giá lên, đánh xuống, thì gần đây nhiều cá nhân có máu đỏ đen đang kiếm tiền trên sàn vàng với những lệnh mua bán lên đến hàng ngàn lượng. Không phải ai cũng thành công.

Vào sàn vàng là phải dán mắt vào màn hình, nếu không sẽ mất tiền vì giá biến động liên tục - Ảnh: T.T.D.

Phụ trách một sàn vàng cho biết mỗi đợt giá vàng biến động, hàng loạt người phải tay trắng rời sàn, nhưng sau đó lại có lớp người máu mê không kém xuất hiện. Một số chủ sàn vàng xác nhận tham gia sàn không chỉ là những người kinh doanh vàng mà còn có nhiều người thích đỏ đen, thay vì đánh bạc, số đề, họ chấp nhận rủi ro để kiếm tiền nhanh.

Tán gia bại sản vì vàng

Đợt biến động giá vàng vừa qua nhiều tài khoản vàng đã bị “cháy” do người kinh doanh đánh sai hướng. Có những phiên 90% người kinh doanh thua lỗ vì đoán giá xuống trong khi giá thế giới lù lù tiến lên. Thua lỗ nhiều nhất là những người chơi tay ngang muốn kiếm tiền bằng cách nhanh nhất.

Tuy nhiên, thường là "thua me phải gỡ bài cào". Như trường hợp của anh H.K. tham gia tại sàn vàng trên đường Lý Thường Kiệt (TPHCM). Đầu tháng 10, khi giá vàng thế giới ở 1.020 USD/ounce quy đổi trong nước khoảng 21,961 triệu đồng/lượng, anh H.K. mua vào nhưng tối cùng ngày giá vàng lên trên 22,1 triệu đồng/lượng, phải bù vào tài khoản 40 triệu đồng.
 
Thấy giá liên tục tăng, anh liền vay tiền ngân hàng mua vàng đánh lên. Nhưng trời không chiều lòng người, khi anh mua vàng ở mức 22,9 triệu đồng/lượng, sau đó giá còn 22,75 triệu đồng/lượng, phải bù vào 50 triệu đồng. Giá giảm liên tục, anh đành chịu để ngân hàng xử lý tài khoản.

Nhưng chơi như anh H.K. chỉ là dạng “cò con”. Có nhiều tay chơi máu mê thường đặt mỗi lệnh 2.000-3.000 lượng theo kiểu được ăn cả, ngã về không. Ông P.M. vào sàn với số vốn gom được từ bán căn nhà phố để thực hiện mơ ước chuyển từ nhà phố sang biệt thự. Khi đó, xu hướng chung của sàn là đánh giá xuống vì đoán rằng giới đầu cơ thế giới sẽ chốt lời “hất” giá vàng về dưới mốc 1.000 USD/ounce như từng diễn ra trong năm 2008.

Nhưng từ 1.030 USD/ounce vàng cứ cắm đầu lao về mốc 1.060 USD rồi 1.080 USD/ounce. Ông lao vào vòng xoáy cắt lỗ rồi lại đánh xuống với khối lượng ngày càng nhiều hơn, nhưng trong 10 ngày sau đó giá vàng thế giới tăng thêm đến 70 USD/ounce. Bước vào sàn ông rủng rỉnh tiền nhưng khi bước ra là kẻ trắng tay.

Thua đến thua

So với đầu cơ vàng miếng, người đầu cơ trên sàn vàng tại VN thụ động hơn nhiều do thị trường vàng thế giới quy mô quá lớn. Phần lớn chỉ là đầu cơ ăn theo chứ chưa đủ lực để làm giá vàng thế giới lên hoặc xuống. Vì vậy, phần thắng luôn thuộc về các nhà đầu cơ trên thế giới.

Các chủ sàn vàng gọi người kinh doanh trên sàn là nhà đầu tư. Thế nhưng, hoạt động trên sàn thực chất chỉ đơn thuần là đầu cơ, người kinh doanh đoán hướng giá vàng để mua/bán vàng nhằm thu lợi.

Đầu cơ vàng miếng đòi hỏi phải có tiền tươi thóc thật bằng 100% hoặc 110% số vàng đầu cơ, người kinh doanh trên sàn chỉ cần 7% số vàng muốn đầu cơ, còn gọi là tiền ký quỹ. Đó cũng là yếu tố thu hút người muốn đổi đời. Ông A. có 10 lượng vàng có thể được ngân hàng cho vay đến 14 lần, tức có thể bán 140 lượng vàng. Có sàn ký quỹ chỉ 5%, khi đó người đầu cơ có thể lướt sóng với số vàng gấp 20 lần tiền ký quỹ.

Vào sàn, việc quan trọng nhất của nhà đầu cơ là đoán hướng đi của giá vàng. Trường hợp đoán giá giảm, người đầu cơ vay vàng bán chờ giá xuống mua lại, ngược lại nếu đoán giá lên họ sẽ vay tiền ngân hàng mua vàng chờ giá lên bán kiếm lãi.

Không chỉ ngân hàng, một số công ty cũng tổ chức sàn. Chủ sàn cũng có tham gia mua bán trên sàn. Trên sàn vàng, chủ sàn kiêm chức năng nhà cái để thu phí giao dịch. Đây là nguồn thu lớn nhất của các chủ sàn. Với ngân hàng tham gia sàn kiêm luôn cho vay để đầu cơ vàng...

Vàng giao dịch tại các sàn là vàng tài khoản và có liên thông với thị trường vàng thế giới. Vì vậy, dù giao dịch đến cả trăm, thậm chí cả triệu lượng vàng nhưng chẳng có miếng vàng nào được giao cho bên mua hoặc bên mua giao cho bên bán. Tất cả đều được ghi trên tài khoản: ông A 500 lượng, bà B 1.000 lượng...

Ngân hàng Nhà nước chưa cho cá nhân được kinh doanh vàng tài khoản với thế giới. Tuy nhiên, các sàn đã hóa giải được trở ngại này bằng cách quy định vàng kinh doanh trên sàn là lượng/đồng (quy đổi từ ounce/USD) và kinh doanh thông qua chủ sàn.

Sau hai năm, đến nay cả nước có trên 20 sàn vàng với hàng ngàn đại lý nhận lệnh. Gần đây các chi nhánh và điểm nhận lệnh tăng đến chóng mặt, có đơn vị khai trương điểm giao dịch mới hằng tuần, chủ yếu tại các tỉnh thuộc ĐBSCL và miền Trung. Một đơn vị tiết lộ chơi bạo nhất là người dân các tỉnh. Tại TPHCM số người kinh doanh ít dần do trước đó đã thua quá đau nên tự rút lui hoặc kiếm kênh đầu tư khác ít rủi ro hơn.

“Đốt” USD cho mục đích đầu cơ

Thị trường phải chấp nhận đầu cơ. Với nhà đầu cơ chứng khoán, họ bỏ vốn mua chứng khoán, chỉ giữ trong ngắn hạn sau đó bán tạo ra những đợt biến động giá chứng khoán. Nhiều người cùng đầu cơ ngắn hạn, góp phần tạo ra một nguồn vốn đầu tư cho thị trường. Với vàng, cũng là đầu cơ nhưng chỉ nhằm mua/bán một loại hàng hóa trên thị trường quốc tế để kiếm chênh lệch. Như vậy hoạt động này chủ yếu phục vụ nhà đầu cơ. Chưa kể hoạt động đầu cơ vàng được dùng vốn vay của ngân hàng, vì thế một nguồn lực của xã hội được dùng phục vụ hoạt động đầu cơ của một nhóm người.

Thời gian qua, nhiều nhà đầu cơ vàng trong nước đã đoán sai hướng đi của giá vàng dẫn đến thua lỗ, ngoại tệ trong nước phải đội nón ra đi. Ví dụ họ đánh giá xuống, bán vàng ở mức 1.000 USD/ounce nhưng sau đó giá vàng không giảm mà tăng lên 1.100 USD/ounce. Mỗi ounce thua lỗ, nhà đầu tư phải chi ra 100 USD, cứ như thế ngoại tệ đội nón ra đi. Cũng có ý kiến lý luận rằng nếu họ thắng thì có thêm ngoại tệ cho đất nước.

Chưa có thống kê đã có bao nhiêu ngoại tệ bị mất đi qua kênh đánh vàng tài khoản. Nhưng nhiều sàn vàng xác nhận nhà đầu cơ thua nhiều hơn thắng cũng là một cơ sở cho thấy sàn vàng đang “đốt” ngoại tệ. Vì vậy, sẽ là không hợp lý khi Ngân hàng Nhà nước không cho nhập vàng nguyên liệu để kiểm soát nhập siêu nhưng các ngân hàng lại chi ngoại tệ cho nhà đầu cơ vàng trên thị trường thế giới.

Bên cạnh đó, không ít nhà đầu tư đã lướt sóng cả vàng tài khoản và vàng miếng. Hoạt động thua lỗ trên sàn vàng ảo cũng là nguyên nhân khiến họ mất khả năng thanh toán ở thị trường vàng trong nước.