Vật liệu xây dựng: Giá "bốc" lên ở khâu phân phối

Giá vật liệu xây dựng tiếp tục tăng thêm, lần này chủ yếu tăng ở khâu phân phối. Dù đã biết bệnh nhưng đến nay các cơ quan chức năng và nhà sản xuất chưa tìm được thuốc chữa...

Ông Hồ Đức Minh, giám đốc Công ty TNHH xây dựng Đức Minh (Q.12, TP.HCM), cho biết công ty phải mua thép với giá 17 triệu đồng/tấn. "So với thời điểm 21-3, giá thép đã tăng hai lần, mỗi lần tăng 400.000 đồng/tấn" - ông Minh bức xúc nói. Không chỉ thép tăng, giá ximăng cũng "ăn ké” theo thép khi mỗi bao cứ âm thầm tăng ít nhất 500-1.000 đồng.

Nhà máy tăng ít, nhà phân phối tăng nhiều

Chưa đến 10 ngày, giá ximăng thị trường tự do cũng đã tăng thêm 2.000-5.000 đồng/bao. Ximăng càng có thương hiệu, giá càng tăng mạnh. Ximăng Hà Tiên 1 hiện có giá bán lẻ 62.000 đồng/bao, tăng ít nhất 4.000 đồng/bao so với tháng ba. Các thương hiệu khác như Holcim, Cotec, Chinfon có mức tăng 1.000-3.000 đồng/bao.

Theo ông Minh, hiện các hợp đồng xây dựng nhà ở dân dụng đều đang áp dụng "thầu trọn gói, trừ thép". Bản thân gia chủ khi phải tự lo thép cũng chịu hết xiết. "Tôi biết giá thép tăng nhưng không ngờ tăng như thế. Mới tuần trước được báo giá 16,35 triệu đồng/tấn, khi tìm được chỗ để chứa thì giá đã tăng 16,95 triệu đồng/tấn" - chị Nguyễn Nguyệt Anh, ngụ quận Tân Bình, cho biết.

Với khối lượng thép cần để xây căn nhà có diện tích xây dựng 300m2 khoảng 11 tấn, chị Nguyệt Anh đã phải bù thêm khoảng 6,6 triệu đồng.

Theo phòng kinh doanh của rất nhiều công ty sản xuất thép, từ ngày 20-3 trở đi, các doanh nghiệp sản xuất đã có cam kết không tăng giá bán thép đến tận cuối tháng ba. Tại thời điểm này, giá bán thép của Tổng công ty Thép VN chi nhánh phía Nam giao tại nhà máy (chưa tính thuế) đối với thép cuộn ở mức 14,51 triệu đồng/tấn, thép cây chừng 14,5 triệu đồng/tấn.

Còn của các công ty tư nhân hoặc liên doanh có nhỉnh hơn chút đỉnh, nhưng không có công ty nào vượt quá mức 16 triệu đồng/tấn. Tương tự, các doanh nghiệp sản xuất ximăng cũng khẳng định kể từ cuối tháng 2-2008 đến nay không tăng giá. Giá ximăng giao tại nhà máy cao nhất thuộc về Nghi Sơn khi ở mức 53.250 đồng/bao, Hà Tiên 1 giá 53.000 đồng/bao, Cotec 50.250 đồng/bao... nhưng thực tế giá bán lẻ ngoài thị trường tự do cứ "vù vù tăng".

Chênh lệch giữa giá bán của nhà sản xuất với giá mà người tiêu dùng bỏ tiền ra mua đang rơi vào các nhà phân phối với hàng loạt lý do nhưng nghe quen tai nhất là do giá xăng tăng.

Do nhà sản xuất mua đứt bán đoạn

Với ximăng, một chuyên gia lâu năm trong ngành tiết lộ dù không phải là thứ "để được lâu" nhưng giới đầu nậu ximăng vẫn có thể "làm giá” rất dễ dàng. Theo ông này, rất khó để "bắt tận tay, day tận mặt" việc đầu cơ ghim hàng vì "đâu có đại lý, đầu nậu nào thèm thuê kho để trữ ximăng, mà họ trữ ngay tại... nhà máy sản xuất". Ông này khẳng định hầu hết các đại lý kinh doanh ximăng hiện nay đều "gửi" lại ximăng ở nhà máy sản xuất, sau khi được chính nơi này xuất hóa đơn thanh toán đã mua hàng. Khi có nhu cầu, đại lý chỉ việc điều xe chở thẳng ximăng đến công trường. Cho nên khi thị trường biến động về giá, việc quyết định bán ở mức nào sẽ do chính những "đại gia" này chi phối.

Mặt khác, do hầu hết các nhà sản xuất hiện nay đều cắt giảm chiết khấu, yêu cầu thanh toán trong vòng bảy ngày kể từ ngày đăng ký mua hàng (thậm chí có doanh nghiệp cắt xuống còn 1-3 ngày) nên các đại lý này phải vay tiền ngân hàng để trả tiền mua thép. Khi họ đã mua thì giá bán do họ quyết định và người tiêu dùng phải gánh chịu.

Sẽ hoàn thiện hệ thống phân phối

Ông Hoàng Thọ Xuân, Vụ trưởng Vụ Chính sách thị trường trong nước (Bộ Công thương), cho biết có thể trong quí 3-2008 Bộ Công thương sẽ trình Thủ tướng Chính phủ đề án củng cố phát triển và quản lý một số hệ thống phân phối chủ lực bảo đảm bình ổn, phát triển thị trường trong nước.

Theo ông Xuân, sẽ có ba hệ thống lớn, gồm hệ thống phân phối chuyên ngành mặt hàng vật tư hàng hóa chiến lược, trong đó tập trung vào mặt hàng sắt thép, ximăng. Hệ thống thứ hai là hệ thống phân phối hàng tiêu dùng, trong đó nòng cốt là các nhà phân phối lớn chi phối được các thị trường trọng điểm. Thứ ba là hệ thống phân phối bán lẻ ở các địa phương, tập trung ở các hệ thống chợ.

Ba hệ thống này, theo ông Xuân, sẽ được xây dựng cơ chế, chính sách ưu đãi thu hút đầu tư cùng phương án quản lý để thực hiện. "Chúng ta phải làm thật quyết liệt vấn đề này mới mong cải thiện được tình trạng giá đội giá như hiện nay. Trong việc để giá tăng hiện nay cũng có phần lỗi của chính bản thân các doanh nghiệp khi không ít trong số họ đã không thật sự coi trọng việc xây dựng hoàn chỉnh hệ thống phân phối của mình" - ông Xuân nhấn mạnh.