Lắng nghe người dân hiến kế: Kiến tạo thành phố đáng sống

Mục tiêu tăng trưởng đột phá không chỉ là những con số vĩ mô mà phải chuyển hóa thành chất lượng sống tốt hơn cho người dân trong không gian đô thị mở rộng

Để duy trì vị thế đầu tàu và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong chặng đường mới, TP HCM đang đứng trước yêu cầu cấp bách phải tháo gỡ 2 điểm nghẽn lớn nhất là hạ tầng và thể chế. Đồng thời, việc hợp nhất không gian phát triển chính là cơ hội vàng để thành phố phát huy tối đa các động lực mới, qua đó kiến tạo một môi trường sống văn minh và hiện đại hơn.

Phá vỡ rào cản hạ tầng và cơ chế

Vừa qua, Thành ủy TP HCM đã ban hành Chỉ thị 11/2026 về việc lãnh đạo thúc đẩy tăng trưởng kinh tế TP HCM đạt mục tiêu 2 con số giai đoạn 2026 - 2030. Chỉ thị 11 của Thành ủy TP HCM được ban hành rất kịp thời sau Kết luận số 18/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV và Nghị quyết của Quốc hội về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030.

Cả nước đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân khoảng 10%, trong khi TP HCM là địa phương tiên phong, đi đầu nên phải phấn đấu đạt mức trên 10%. Đây không chỉ là bài toán kinh tế mà còn là yêu cầu chính trị, đòi hỏi sự thống nhất của cả hệ thống chính trị, phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế và tập trung tháo gỡ những rào cản đang cản trở.

Kiến tạo thành phố đáng sống - Ảnh 1.

Để duy trì vị thế đầu tàu kinh tế, TP HCM đang đứng trước yêu cầu cấp bách phải gỡ vướng hạ tầng và thể chế. Ảnh: HOÀNG TRIỀU

Hiện nay, TP HCM có 2 điểm nghẽn lớn nhất là hạ tầng và thể chế. Hạ tầng không chỉ là giao thông. Đó còn bao gồm hạ tầng công nghệ, hạ tầng số, hạ tầng năng lượng, cùng các hạ tầng liên quan đến y tế, giáo dục, văn hóa, chống ngập, thoát nước... Muốn bứt tốc nhanh, thành phố phải đầu tư đồng bộ toàn bộ hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, đầu tư công hiện chỉ chiếm khoảng 18% - 20% tổng vốn đầu tư toàn xã hội. Phần còn lại phải huy động từ khu vực ngoài nhà nước. Điều đó đặt ra yêu cầu TP HCM phải có cơ chế, thể chế vượt trội để thu hút nguồn lực xã hội tham gia.

Trong bối cảnh hiện nay, tốc độ tăng trưởng cao đồng nghĩa mọi quy trình cũng phải nhanh hơn. Vì vậy, việc tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính, giảm thời gian thực hiện hồ sơ, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho thành phố có ý nghĩa rất quan trọng.

Đặc biệt, việc sớm thông qua Luật Đô thị đặc biệt sẽ tạo cú hích thể chế, giúp TP HCM đẩy nhanh triển khai dự án, tăng tốc luân chuyển dòng vốn, chủ động hơn trong tổ chức bộ máy, nhân sự, biên chế và phân bổ nguồn lực.

Nếu tháo gỡ nhanh 2 điểm nghẽn về hạ tầng và thể chế, thành phố sẽ có điều kiện phát triển mạnh mẽ.

Sức bật từ không gian đô thị mở rộng

Từ ngày 1-7-2025, TP HCM bước vào một giai đoạn phát triển mới với không gian mở rộng, động lực tăng trưởng đa dạng hơn, khi TP HCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu hợp nhất. Mỗi khu vực đều mang theo những lợi thế riêng.

Khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu tạo động lực từ kinh tế biển, công nghiệp năng lượng, cảng biển, logistics, khu thương mại tự do, năng lượng tái tạo và hệ sinh thái hàng hải. Khu vực Bình Dương là cực phát triển công nghiệp quy mô lớn với các khu công nghiệp thông minh, xanh, hiện đại.

Trong khi đó, vùng lõi TP HCM tiếp tục giữ vai trò trung tâm của nhiều lĩnh vực: thương mại, dịch vụ, tài chính, ngân hàng, tài chính quốc tế, giáo dục - đào tạo, khoa học công nghệ, y tế chất lượng cao, bất động sản và truyền thông.

Điều đó cho thấy TP HCM hiện có rất nhiều "động cơ", nhiều "đầu máy" phát triển. Vấn đề đặt ra là làm sao để các động lực này tăng tốc nhanh hơn. Câu trả lời nằm ở khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Khi các yếu tố này được ứng dụng vào từng lĩnh vực, năng suất lao động sẽ được cải thiện, hiệu quả vận hành tăng lên và tốc độ phát triển cũng sẽ cao hơn. Đây chính là ý nghĩa quan trọng của việc triển khai các chủ trương chuyển đổi trong giai đoạn hiện nay.

Song song với đó, TP HCM cũng phải kiên trì mục tiêu phát triển hài hòa, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao chất lượng sống người dân.

Bốn nguyên tắc đã được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, gồm: tăng trưởng thực chất; gắn với ổn định kinh tế vĩ mô; huy động hiệu quả nguồn lực; và chỉ có ý nghĩa khi mang lại lợi ích thiết thực, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân.

TP HCM nhiều năm qua luôn theo đuổi mục tiêu phát triển "văn minh - hiện đại - nghĩa tình". Thành phố đã mở thêm công viên công cộng, phát triển không gian ven sông, đầu tư thiết chế văn hóa, triển khai các dự án môi trường, chống ngập và thực hiện nhiều chính sách an sinh… Đó chính là cách để phát triển kinh tế đi cùng chất lượng sống.

Muốn Chỉ thị 11 tạo chuyển biến thực sự, cần đưa tinh thần của chỉ thị trở thành một đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng trong toàn hệ thống và chuyển hóa thành các chương trình hành động cụ thể. Khi toàn bộ hệ thống chính trị cùng chuyển động, mục tiêu 2 con số sẽ không chỉ là quyết tâm mà có thể trở thành hiện thực. 

Lượng hóa tiêu chí về vai trò, trách nhiệm người đứng đầu

Vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu thời gian qua được nhắc đến nhiều nhưng để tạo chuyển biến cần lượng hóa bằng tiêu chí cụ thể.

Các chỉ số đánh giá có thể gắn với tiến độ giải quyết thủ tục hành chính; khả năng huy động nguồn lực xã hội; kết quả triển khai đầu tư công; tiến độ thực hiện nhiệm vụ chính trị; mức độ hoàn thành công việc theo thời gian... Phải đánh giá được bằng tiêu chí định lượng. Người đứng đầu hoàn thành bao nhiêu nhiệm vụ, đạt kết quả như thế nào, trong thời gian bao lâu đều phải đo được.

Thành phố không thể chấp nhận tình trạng đùn đẩy công việc, chậm thực hiện nhiệm vụ; thậm chí có thể chỉ sau 1 năm đã phải rà soát, đánh giá và điều chỉnh nếu người đứng đầu không đáp ứng yêu cầu phát triển.

Kiến tạo thành phố đáng sống - Ảnh 2.