Mở rộng dư địa khám, chữa bệnh

Việc tận dụng các trụ sở dôi dư sau sáp nhập để mở rộng không gian hoạt động đã mở ra dư địa phát triển nhiều chuyên khoa kỹ thuật cao

Đến khám bệnh từ rất sớm vì chứng viêm tai giữa tại khu nhà mới Bệnh viện (BV) Tai Mũi Họng TP HCM, bà T.T.L (76 tuổi, ở phường Xuân Hòa) không hề thấy mệt mỏi khi quy trình, thủ tục rất nhanh chóng. "Chưa đầy 30 phút tôi đã được thăm khám, rửa tai và lấy thuốc xong. Cơ sở mới sạch đẹp và thoáng mát" - bà L. nói.

Tận dụng mặt bằng, mở nhiều chuyên khoa

BV Tai Mũi Họng TP HCM vừa đưa vào hoạt động thêm khu nhà mới (tại số 114 - 116 - 118 Trần Quốc Thảo, phường Xuân Hòa).

Đây là cơ sở của Trung tâm Y tế quận 3 trước đây, nằm đối diện khu điều trị hiện hữu của BV. Sau khi tiếp nhận, đơn vị đang khẩn trương cải tạo hạ tầng, tổ chức lại công năng để nhanh chóng đưa vào phục vụ người bệnh.

Trong quá trình tổ chức lại mạng lưới y tế cơ sở sau khi thành phố chuyển đổi mô hình hoạt động của các trung tâm y tế thành hệ thống trạm y tế phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều cơ sở hạ tầng hiện hữu đã được ngành y tế rà soát, sắp xếp lại theo hướng sử dụng hiệu quả, đúng nhu cầu và phục vụ trực tiếp người dân.

BV Tai Mũi Họng là một trong những đơn vị được ưu tiên bố trí thêm mặt bằng để mở rộng hoạt động chuyên môn, tạo điều kiện phát triển các chuyên khoa mới và triển khai thêm nhiều kỹ thuật chuyên sâu. Theo kế hoạch, trong giai đoạn đầu, BV sẽ chuyển Khoa Cấp cứu và một số phòng khám sang cơ sở mới, đồng thời triển khai thêm các dịch vụ như đo thính lực, nhĩ lượng, ABR, CT scan, X-quang, xét nghiệm, nội soi tai mũi họng và nhiều kỹ thuật cận lâm sàng khác.

PGS-TS-BS Lê Trần Quang Minh, Giám đốc BV Tai Mũi Họng TP HCM, cho biết sau khi hoàn tất cải tạo toàn diện, khu nhà mới được kỳ vọng trở thành nền tảng quan trọng để BV phát triển thêm nhiều chuyên khoa mũi nhọn. Nổi bật là định hướng phát triển Khoa Cấy ốc tai điện tử, giúp mở rộng cơ hội điều trị cho người bệnh khiếm thính nặng, đặc biệt là trẻ điếc bẩm sinh hoặc người mất thính lực sâu.

Song song đó là mở Khoa Ung bướu Tai Mũi Họng, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng đối với các bệnh lý ung thư vùng đầu cổ. BV định hướng ứng dụng các công nghệ hiện đại như dao siêu âm, laser, hệ thống định vị không gian 3 chiều trong phẫu thuật nhằm nâng cao độ chính xác và an toàn. Một chuyên khoa có chiều sâu khác là Khoa Tai thần kinh, tập trung xử trí các bệnh lý tai trong, dây thần kinh thính giác và các phẫu thuật liên quan nền sọ - nhóm bệnh cần trình độ chuyên môn cao cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại.

BSCKII Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc BV Mắt TP HCM, cho biết BV là trung tâm chuyên sâu nhãn khoa hàng đầu khu vực phía Nam, hiện mỗi ngày tiếp nhận khoảng 4.000 lượt bệnh nhân đến khám và điều trị ngoại trú, đồng thời thực hiện trung bình 650-700 ca phẫu thuật. Tuy nhiên, với diện tích chỉ khoảng 15.000 m² và đặc thù là công trình được xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố, BV gần như không thể mở rộng hạ tầng để đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh ngày càng tăng.

Dù đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, cải cách thủ tục hành chính và triển khai thanh toán không dùng tiền mặt nhằm tối ưu quy trình phục vụ, áp lực lớn nhất hiện nay vẫn đến từ hạn chế không gian.

BV không thể mở rộng khu tiếp nhận, bổ sung phòng khám, tăng diện tích nhà thuốc hay mở rộng khu vực chờ cho người bệnh. Diện tích bãi giữ xe hiện rất hạn chế so với nhu cầu thực tế, gây thêm áp lực trong tiếp đón người bệnh. BV cũng là một trong số rất ít BV hạng I chưa thể triển khai hoạt động khám theo yêu cầu do hạn chế về mặt bằng. "Những yếu tố trên đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc mở rộng không gian hoạt động, nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu khám, chữa bệnh ngày càng gia tăng của người dân" - BS Tuấn trăn trở.

Trước thực trạng này, TP HCM đã bàn giao các cơ sở dôi dư tại số 56 Bà Huyện Thanh Quan và 299 Điện Biên Phủ được xem là bước ngoặt quan trọng. Trong đó, cơ sở 56 Bà Huyện Thanh Quan sẽ được chuyển đổi thành trung tâm khám và điều trị ban ngày, dự kiến phục vụ 800-1.000 lượt bệnh nhân mỗi ngày, tập trung cho khám ngoại trú, tầm soát và phẫu thuật trong ngày. Điều này giúp giảm đáng kể áp lực cho cơ sở chính.

Cơ sở 299 Điện Biên Phủ cũng được định hướng phát triển theo hai giai đoạn, trước mắt phục vụ hành chính, đào tạo; về lâu dài trở thành trung tâm nhãn khoa chất lượng cao, hướng tới kỹ thuật chuyên sâu và du lịch y tế.

Theo Sở Y tế, trong định hướng phát triển y tế theo mô hình "đa cực", BV Mắt đang mở rộng hệ thống vệ tinh nhằm giảm tải khu trung tâm và tăng khả năng tiếp cận dịch vụ chuyên sâu.

Tại Bình Dương (cũ), BV dự kiến xây dựng cơ sở 2 với chức năng trung tâm khám và điều trị ban ngày, tập trung tầm soát và điều trị sớm các bệnh lý nhãn khoa nguy cơ gây mù lòa, giúp người dân tiếp cận dịch vụ ngay tại địa phương, giảm áp lực cho nội đô.

Tại cụm y tế Tân Kiên sẽ hình thành BV mắt quy mô 300 giường với các trung tâm chuyên sâu như Mắt Nhi, Ghép giác mạc, Glaucoma, Dịch kính - võng mạc và Khúc xạ, đồng thời là nơi đào tạo và nghiên cứu nhãn khoa. Tại cụm Thủ Đức, BV xây dựng trung tâm khám ban ngày 100 giường và trung tâm khúc xạ kỹ thuật cao.

Việc kết hợp khai thác cơ sở dôi dư và mở rộng ra các khu vực vệ tinh cho thấy sự chuyển đổi từ mô hình tập trung sang phân bố hợp lý, chuyên sâu và bền vững, góp phần hình thành mạng lưới nhãn khoa đồng bộ, hiện đại, hướng tới mục tiêu đưa TP HCM trở thành trung tâm chăm sóc sức khỏe khu vực ASEAN.

Điều trị liên tục, quy trình chuyên sâu

Ngoài hai chuyên khoa nói trên, nhiều BV tuyến cuối khác cũng đang tận dụng cơ sở mới để mở rộng năng lực điều trị. BV Nhân dân 115 TP HCM hiện là một trong những trung tâm đột quỵ lớn nhất cả nước, mỗi năm tiếp nhận gần 18.000 ca, trung bình khoảng 50 ca đột quỵ cấp mỗi ngày. Điều này kéo theo nhu cầu rất lớn về phục hồi chức năng sau xuất viện.

Thời gian qua, BV đã chủ động mở rộng hoạt động phục hồi chức năng tại chỗ, đồng thời phối hợp với các đơn vị như BV Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp và BV 1A. Tuy nhiên, năng lực hiện tại vẫn chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu thực tế.

Mới đây, BV tiếp nhận thêm trụ sở Trung tâm Y tế Hòa Hưng (BV quận 10 cũ). Cơ sở (cách trụ sở chính 180 m) này không chỉ góp phần giúp BV giải quyết bài toán thiếu mặt bằng trước mắt mà còn là bước đi quan trọng hoàn thiện mô hình điều trị toàn diện về đột quỵ, từ cấp cứu nhanh, điều trị chuyên sâu đến phục hồi chức năng sớm, chăm sóc liên tục và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng.

Dự kiến từ năm 2026, nơi đây sẽ đảm nhiệm điều trị nội trú, tái khám và sau đó phát triển thành trung tâm phục hồi chức năng sau đột quỵ, góp phần hoàn thiện chuỗi điều trị "cấp cứu - điều trị - phục hồi - tái hòa nhập".

BSCKII Trần Văn Sóng, Giám đốc BV Nhân dân 115, cho biết trong thời gian tới, BV đặt mục tiêu trở thành trung tâm y tế chuyên sâu của khu vực. Giai đoạn 2025-2030 được xác định là thời điểm bứt phá về hạ tầng, kỹ thuật và chất lượng điều trị, góp phần xây dựng TP HCM trở thành đô thị đáng sống với hệ thống y tế văn minh, hiện đại.

Vực dậy cửa ngõ, giảm tải tuyến trên

Ở khu vực phía Đông, BV Đa khoa Khu vực Thủ Đức tiếp tục khẳng định vai trò BV cửa ngõ trong mạng lưới y tế TP HCM. Sau khi triển khai mô hình hợp tác chuyên môn với nhiều BV tuyến cuối, đơn vị này đã trở thành trung tâm tiếp nhận cấp cứu quan trọng, đặc biệt trong đa chấn thương, đột quỵ và nhồi máu cơ tim.

Với vị trí cửa ngõ, nơi tập trung đông dân cư, khu công nghiệp và các trục giao thông lớn, BV không chỉ tiếp nhận các ca bệnh thông thường mà còn xử trí ngày càng hiệu quả nhiều trường hợp nguy kịch như đa chấn thương, đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy hô hấp hay sốc nhiễm khuẩn. Năng lực cấp cứu, hồi sức được nâng cao rõ rệt nhờ sự hỗ trợ chuyên môn liên tục từ các BV tuyến cuối.

Số ca chuyển viện cấp cứu tại đây hiện đã giảm mạnh. Nhiều trường hợp đa chấn thương nặng do đã được cứu sống ngay tại BV. Kết quả này gắn liền với việc triển khai mô hình "Trung tâm Cấp cứu chấn thương" tại Khoa Cấp cứu.

Đây là mô hình tổ chức hiện đại, tích hợp xử trí đa chấn thương vào cơ chế báo động đỏ nội viện, huy động đồng bộ nhiều chuyên khoa tham gia, cho phép kích hoạt phản ứng nhanh ngay khi bệnh nhân nhập viện. Người bệnh được tiếp nhận, chẩn đoán hình ảnh, hội chẩn và can thiệp ngay tại chỗ thay vì phải di chuyển qua nhiều khâu như trước.