Mỹ và Iran tuyên bố trái ngược về việc tàu chiến Mỹ đi qua eo biển Hormuz
(NLĐO) – Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết 2 tàu chiến của họ đã băng qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, tuyên bố này nhanh chóng bị phía Iran phủ nhận.
Cụ thể vào ngày 11-4, CENTCOM xác nhận 2 tàu khu trục là USS Frank E. Peterson và USS Michael Murphy "đã băng qua eo biển Hormuz và hoạt động ở vịnh Ba Tư như một phần của nhiệm vụ rộng lớn hơn, nhằm bảo đảm eo biển hoàn toàn không còn thủy lôi do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran rải trước đó".
Tàu khu trục Mỹ băng qua eo biển Hormuz ngày 11-4. Ảnh: Hải quân Mỹ
Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy của CENTCOM, đã gọi sự hiện diện của hai con tàu này là một "bước ngoặt" trong cuộc xung đột giữa liên minh Mỹ - Israel nhắm vào Iran.
Ông Cooper nhấn mạnh: "Hôm nay, chúng tôi bắt đầu quy trình thiết lập một hành lang mới. Chúng tôi sẽ sớm chia sẻ lộ trình an toàn này với ngành hàng hải để thúc đẩy dòng chảy thương mại tự do".
Theo kênh truyền hình Al Jazeera, việc thiết lập hành lang này đại diện cho một sự thay đổi chiến lược lớn.
Ngay sau tuyên bố của phía Mỹ, người phát ngôn Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya - cơ quan phụ trách hoạt động tác chiến của lực lượng vũ trang Iran - đã nhanh chóng bác bỏ tuyên bố của Mỹ.
Người phát ngôn Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya nêu rõ: "Chúng tôi kiên quyết bác bỏ những khẳng định từ phía chỉ huy của CENTCOM về việc các tàu chiến Mỹ tiếp cận và tiến vào eo biển Hormuz. Mọi quyền chủ động điều phối việc đi lại và di chuyển của bất kỳ con tàu nào tại đây đều nằm trong tay Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC)".
IRGC đồng thời cảnh báo sẽ có "phản ứng mạnh" đối với bất kỳ tàu quân sự nào cố tình băng qua eo biển Hormuz.
Thiết bị lặn dò mìn không người lái trong khoang chứa của tàu chiến ven biển lớp Independence. Ảnh: Hải quân Mỹ
Trao đổi với Al Jazeera, bà Maria Sultan, Tổng giám đốc Viện ổn định chiến lược Nam Á (có trụ sở tại Pakistan), nhận định rằng nếu các tàu Mỹ thực sự di chuyển tự do qua eo biển Hormuz thì chắc chắn phải có sự chấp thuận từ phía Tehran.
"Hãy hiểu rằng, một khi người Iran không cấp quyền đi lại an toàn, đội tàu quân sự Mỹ không thể nào tự ý di chuyển tự do trong eo biển Hormuz được" - bà khẳng định trong một cuộc phỏng vấn truyền hình.
Những tranh cãi này nổ ra đúng thời điểm Mỹ và Iran đang tiến hành cuộc đàm phán cấp cao lịch sử tại Islamabad (Pakistan) giữa Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf.
Dù đã có thỏa thuận ngừng bắn sơ bộ, hai bên vẫn bất đồng sâu sắc về chương trình hạt nhân, tài sản bị phong tỏa và các chiến dịch quân sự tại Lebanon.
Nhất là tương lai của eo biển Hormuz vẫn là "nút thắt" khó gỡ nhất. Iran kiên quyết giữ quyền kiểm soát để làm đòn bẩy kinh tế và đòi bồi thường chiến sự, trong khi phía Mỹ khẳng định việc không thể mở lại hoàn toàn tuyến giao thương trọng yếu này sẽ là một thất bại chiến lược đối với Washington.
Về phần mình, Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ đang ở thế thượng phong và "đã giành chiến thắng" dù kết quả đàm phán có ra sao.
Trên mạng xã hội, ông cho rằng Iran đang tổn thất nặng nề và việc Mỹ dọn dẹp eo biển Hormuz chỉ là sự "giúp đỡ" cho các đồng minh.