Nắng nóng đến sớm bất thường, cường độ gay gắt kéo dài nhiều ngày và dự báo mưa ít hơn

(NLĐO) - Nền nhiệt độ trong tháng 4 tại khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa-Huế được dự báo sẽ có xu hướng cao hơn từ 1,5-2,5 độ C so với cùng kỳ nhiều năm.

Ngày 6-4, chuyên gia Nguyễn Đức Hoà, Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, trao đổi với Báo Người Lao Động về dự báo đợt nắng nóng gay gắt diện rộng đang diễn ra trên cả nước, những lưu ý mà người dân cần chú ý.

Phóng viên: Xin ông cho biết dự báo tình hình thời tiết trên phạm vi cả nước trong tháng 4, đặc biệt là các hiện tượng cực đoan như: nắng nóng, dông lốc, mưa đá và khả năng xuất hiện áp thấp nhiệt đới/bão?

+ Ông Nguyễn Đức Hòa: Trong tháng 4, ít có khả năng xuất hiện bão hoặc áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông.

Hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có khả năng xuất hiện trên phạm vi cả nước, tập trung nhiều hơn ở khu vực Bắc Bộ do có tác động yếu của khối không khi lạnh nén rãnh áp thấp ở phía Nam Trung Quốc và có thể gây ra những đợt mưa dông mạnh ở Bắc Bộ.

Đáng chú ý về tình hình nhiệt độ và nắng nóng trong tháng 4-2026 sẽ gia tăng hầu khắp cả nước, nhận định cường độ nắng nóng được đánh giá gay gắt hơn so với cùng kỳ nhiều năm, tập trung chính tại khu vực Bắc Bộ, Thanh Hóa đến Huế và Nam Bộ; ngoài ra khu vực miền Đông Nam Bộ tiếp tục duy trì nhiều ngày nắng nóng và mở rộng dần sang cả khu vực miền Tây Nam Bộ và một số nơi khu vực Cao Nguyên Trung Bộ trong tháng 4-2026.

Nền nhiệt độ trong tháng 4 tại khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa-Huế được dự báo sẽ có xu hướng cao hơn từ 1,5-2,5 độ C so với cùng kỳ nhiều năm; các khu vực còn lại trên cả nước, mức nhiệt chỉ cao hơn từ 0,5-1,5 độ C.

Ngược lại, lượng mưa có xu hướng thiếu hụt tại nhiều nơi, như tại Bắc Bộ thấp hơn khoảng 30-60 mm so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ, các khu vực khác thấp hơn trong khoảng từ 15-40 mm.

Nắng nóng đến sớm hơn so với trung bình nhiều năm

- Việc nắng nóng đến sớm trong năm nay, nhất là tại miền Bắc, có dấu hiệu bất thường ra sao so với quy luật nhiều năm? Nguyên nhân vì sao thưa ông?

+ Đợt nắng nóng đầu tiên trong năm 2026 đã xảy ra tại phía Tây Bắc Bộ và các tỉnh từ Nghệ An đến Đà Nẵng từ ngày 30 đến 31-3 là sớm hơn so với trung bình nhiều năm (nắng nóng xuất hiện tại các khu vực này từ khoảng tuần thứ hai của tháng 4, tức là sớm hơn khoảng hơn một tuần so với trung bình nhiều năm).

Khu vực miền Đông Nam Bộ đợt nắng nóng đầu tiên năm 2026 đã xuất hiện từ ngày 16 đến 19-2-2026, tức là sớm hơn trung bình nhiều năm khoảng 10 ngày (trung bình nhiều năm trong khoảng thời gian từ 28-2 đến 8-3 hàng năm).

Nguyên nhân của nắng nóng đến sớm là do các đợt không khí lạnh cuối mùa của năm nay hoạt động yếu cùng với đó là sự hoạt động sớm của áp thấp nóng phía Tây.

Với nền nhiệt độ trung bình dự báo cao hơn 1,5-2,5 độ C ở khu vực miền Bắc thì khả năng nắng nóng trong tháng 4 sẽ xảy ra nhiều ngày nắng nóng hơn so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

- Chuyên gia có cảnh báo, khuyến cáo gì tới người dân trong những đợt nắng nóng đã và sẽ ảnh hưởng trên cả nước trong mùa Hè này?

+ Trong các đợt nắng nóng nhiệt độ cao nhất trong ngày thường đạt từ 35 độ trở lên và độ ẩm thấp, do vậy khuyến cáo người dân trong những ngày xuất hiện nắng nóng cần tránh làm việc hoặc di chuyển ngoài trời trong khung giờ cao điểm từ 10 giờ đến 16 giờ. Nếu bắt buộc phải ra ngoài, hoặc làm việc ngoài trời nên tìm chỗ râm mát và nghỉ ngơi hợp lý tránh bị quá sức hay mất nước khi ở ngoài trời.

Người dân thực hiện uống nhiều nước ngay cả khi không thấy khát. Ưu tiên nước lọc, nước trái cây hoặc nước có bổ sung điện giải; tránh đồ uống có cồn hoặc quá nhiều đường vì chúng gây mất nước nhanh hơn. Cùng với đó, chú ý khi làm việc, hoạt động ngoài trời trong những ngày nắng nóng nên mặc quần áo sáng màu, rộng rãi, thấm hút mồ hôi. Luôn mang theo mũ rộng vành, kính râm và sử dụng bôi kem chống nắng để hạn chế bỏng nhiệt và tia UV.

Người dân sử dụng thực phẩm nên dùng các loại thức ăn dễ tiêu, nhiều rau xanh và hoa quả. Lưu ý bảo quản thực phẩm cẩn thận vì nhiệt độ cao có nguy cơ làm thức ăn nhanh bị ôi thiu, dễ gây ngộ độc.

Sử dụng điều hòa hợp lý, lưu ý không để nhiệt độ điều hòa quá thấp (nên duy trì khoảng 26-28 độ C). Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột (từ phòng lạnh ra ngoài trời nóng ngay lập tức) để phòng ngừa sốc nhiệt tác động mạnh đến sức khỏe con người.

Đặc biệt chú ý theo dõi sức khỏe của người già, trẻ em và người có bệnh lý nền (tim mạch, huyết áp) vì đây là những nhóm dễ bị tổn thương nhất…

Nền nhiệt cao, độ ẩm thấp nguy cơ cháy nổ rất cao, cần có biện pháp sử dụng an toàn, phòng chống cháy nổ

Đối với sản xuất nông nghiệp, chúng tôi khuyến cáo trong điều kiện thời tiết nắng nóng xuất hiện sớm ngay đầu tháng 4 và gay gắt hơn so với trung bình nhiều năm, trong khi lượng mưa có xu hướng thiếu hụt tại nhiều nơi.

Vì vậy, cần chủ động rà soát nguồn nước tưới, tăng cường tích trữ nước trong ao hồ, kênh mương và hệ thống thủy lợi sau mỗi đợt mưa; cải tạo, gia cố hệ thống kênh mương nội đồng và các công trình thủy lợi nhằm hạn chế thất thoát nước; thực hành tưới nước tiết kiệm kết hợp che phủ gốc để giữ ẩm cho đất, hạn chế bốc hơi và giữ cho nhiệt độ vùng rễ ổn định, tránh cây bị sốc nhiệt; bổ sung dinh dưỡng đầy đủ, bổ sung phân bón lá giàu vi lượng để tăng khả năng chống chịu, giảm sốc nhiệt cho cây trồng…

Đối với vật nuôi, cần chú trọng cải thiện điều kiện chuồng trại, tăng cường thông gió, che mát, xây dựng hệ thống phun sương tự động để giúp làm mát cho vật nuôi; ngoài ra, tăng cường bổ sung nước uống, khoáng chất và tăng cường dinh dưỡng cho vật nuôi để tăng sức đề kháng cho vật nuôi; tăng cường kiểm tra đàn vật nuôi, tiêm đầy đủ các loại vắc-xin và tăng cường các biện pháp phòng chống dịch bệnh cho vật nuôi.

- Xin cảm ơn ông!