Nguyễn Minh Ngọc Hà, cây bút trẻ viết kịch bản sử Việt về Phạm Ngũ Lão
(NLĐO) - Nguyễn Minh Ngọc Hà, từ cô gái học kinh tế đến tác giả sân khấu lịch sử và hành trình viết tiếp những trang sử Việt trên sân khấu
Các nữ tác giả chúc mừng kịch bản sử Việt "Đao sáng trời Nam" của tác giả Nguyễn Minh Ngọc Hà (giữa)
Sinh năm 1984, từng theo học ngành kinh tế, chưa qua một trường lớp đào tạo biên kịch chuyên nghiệp, nhưng bằng niềm đam mê lịch sử dân tộc và sự kiên trì tự học, tác giả Nguyễn Minh Ngọc Hà đã từng bước khẳng định mình trên con đường sáng tác sân khấu.
Sau khi Bình Dương sáp nhập vào TP.HCM, cô về sinh hoạt tại Hội Nhà văn TP.HCM. Năm 2026, kịch bản cải lương "Đao sáng trời Nam" giúp cô trở thành một trong những gương mặt trẻ gây nhiều thiện cảm tại Trại sáng tác Kịch bản sân khấu 2026 do Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam tổ chức từ 22-6 đến 1-7.
Khởi đầu từ một tình yêu dành cho lịch sử Việt
Điều khiến Nguyễn Minh Ngọc Hà đến với sân khấu không phải là một môi trường đào tạo chuyên nghiệp, mà xuất phát từ một câu hỏi luôn day dứt trong cô từ thuở nhỏ.
Tác giả Tăng Hoàng Thuận chúc mừng nữ tác giả trẻ Nguyễn Minh Ngọc Hà - nữ tác giả hiếm hoi hiện nay viết cải lương về sử Việt
"Tại sao chúng ta biết rất nhiều về Tam Quốc, về Tào Tháo, trong khi lịch sử Việt Nam cũng có rất nhiều anh hùng, rất nhiều câu chuyện và huyền thoại hấp dẫn chưa được kể nhiều trên sân khấu?"
Chính suy nghĩ ấy đã trở thành hạt mầm cho một ước mơ. Dù học ngành kinh tế và nhiều năm làm công việc kinh doanh, tình yêu lịch sử vẫn âm thầm lớn lên.
Sau biến cố gia đình khi cha qua đời, cô trở về sống gần mẹ, có nhiều thời gian hơn để đọc sách, nghiên cứu tư liệu và bắt đầu hành trình tự học viết kịch bản.
Cô học qua sách, tư liệu lịch sử, các bài giảng trên internet, YouTube và tự tích lũy kiến thức từng ngày.
Bước ngoặt sau khi Bình Dương sáp nhập
Nguyễn Minh Ngọc Hà từng là hội viên Phân hội Văn học thuộc Hội Văn học Nghệ thuật Bình Dương. Sau quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức, cô chuyển về sinh hoạt tại Hội Nhà văn TP HCM. Chính sự thay đổi môi trường hoạt động đã mở ra cho cô nhiều cơ hội nghề nghiệp hơn.
Cuối năm 2025, cô tham dự lớp tập huấn biên kịch dành cho các tác giả trẻ do Hội Sân khấu TP HCM tổ chức. Đó là lần đầu tiên cô được tiếp cận bài bản với ngôn ngữ sân khấu.
"Tôi mới hiểu thế nào là xung đột kịch, sự kiện, mô hình cấu trúc hay nhịp phát triển của một kịch bản. Trước đó tôi chỉ viết theo cảm xúc và những gì mình đọc được trong sử liệu".
Tác giả Nguyễn Văn Mần và Mai Thắm góp ý trực tiếp từng câu ca - lời thoại với tác giả Nguyễn Minh Ngọc Hà
Người trực tiếp hướng dẫn và góp ý cho cô là tác giả Trần Văn Hưng - chi hội trưởng Chi hội Tác giả Hội Sân khấu TP HCM.
Những góp ý nhiều lần của người thầy đã giúp cô nhìn lại cách viết của mình, biết lược bỏ những đoạn kể chuyện dài để tập trung vào xung đột và số phận nhân vật.
Từ "Công chúa An Tư" đến "Đao sáng trời Nam"
Ban đầu, tác phẩm "Công chúa An Tư" dài tới 17 cảnh. Sau nhiều lần chỉnh sửa theo góp ý chuyên môn, cô rút xuống còn khoảng tám cảnh, cô đọng hơn và giàu tính sân khấu hơn.
Chính quá trình ấy trở thành hành trang quý giá để cô bước vào dự án lớn hơn. Trong kịch bản "Đao sáng trời Nam", nhân vật Phạm Ngũ Lão vốn được cô nghiên cứu nhiều năm. Ban đầu, cô dự định viết thành tiểu thuyết lịch sử và đã hoàn thành năm chương đầu tiên.
Đúng lúc ấy, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam thông báo mở Trại sáng tác Kịch bản sân khấu năm 2026.
Không bỏ lỡ cơ hội, Nguyễn Minh Ngọc Hà tạm gác bản thảo tiểu thuyết để chuyển toàn bộ ý tưởng sang kịch bản cải lương "Đao sáng trời Nam". Điều đáng nói là cô chỉ có đúng một tuần để hoàn thành bản thảo gửi Ban tổ chức.
Thành quả đầu tiên từ một hành trình bền bỉ
Tại Trại sáng tác Kịch bản sân khấu 2026 do Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam tổ chức ở Cần Thơ, "Đao sáng trời Nam" nhanh chóng nhận được sự quan tâm của các đồng nghiệp.
Nhiều tác giả tham gia trại đánh giá cao lựa chọn đề tài lịch sử, cách tiếp cận nhân vật Phạm Ngũ Lão cũng như tinh thần lao động nghiêm túc của một cây bút trẻ.
Điều khiến nhiều người cảm phục không chỉ là tốc độ hoàn thành kịch bản, mà còn là quá trình nhiều năm âm thầm chuẩn bị phía sau tác phẩm.
Nữ tác giả Nguyễn Minh Ngọc Hà trao đổi với các tác giả về kịch bản
Những góp ý chân thành
Một trong những góp ý đáng chú ý dành cho tác giả Nguyễn Minh Ngọc Hà không nằm ở kỹ thuật viết, mà ở cách tiếp cận chiều sâu của nhân vật lịch sử.
Tác giả Vương Huyền Cơ đánh giá cao ngôn ngữ của "Đao sáng trời Nam". Theo chị, sau một thời gian dài, sân khấu cải lương mới xuất hiện một kịch bản có ý thức phục dựng văn phong cổ khá rõ nét. Những câu văn biền ngẫu, cách dùng từ trang trọng, tiết chế, giàu âm hưởng lịch sử cho thấy tác giả đã đầu tư nghiên cứu văn học cổ chứ không lựa chọn lối viết hiện đại hóa dễ dãi.
Tác giả Lê Thu Hạnh nhận xét, từ góc nhìn sâu sắc, "Đao sáng trời Nam" vẫn còn nhiều không gian để phát triển. Đặc biệt, mối quan hệ giữa Phạm Ngũ Lão với người mẹ – vốn đã được xây dựng đầy xúc động ở phần đầu – hoàn toàn có thể trở thành trục tư tưởng xuyên suốt của tác phẩm. Những lời dặn dò, sự hy sinh âm thầm và niềm tin của người mẹ cần được chuyển hóa thành động lực tinh thần trong từng quyết định của người anh hùng, để mỗi chiến thắng trên chiến trường đều thấp thoáng bóng dáng của hậu phương gia đình...
Tác giả Nguyễn Minh Ngọc Hà tiếp thu những góp ý để chỉnh sửa lại kịch bản, kỳ vọng sẽ có nhiều đơn vị nghệ thuật đưa lên sàn diễn phục vụ công chúng.