Nhà văn – tiến sĩ Nguyễn Tường Bách giao lưu, giới thiệu "Thiền ở ngay tại đây"
(NLĐO) – Nhà văn Nguyễn Tường Bách đã thu hút sự tán thưởng của người dự khán bằng những nghiên cứu tinh tế và dẫn giải giàu cảm xúc
Nhà văn, Tiến sĩ Nguyễn Tường Bách
Chiều 10-1, đông khán giả, bạn yêu văn chương đã đến tham dự buổi trò chuyện thân mật với nhà văn – tiến sĩ Nguyễn Tường Bách tại khách sạn Continental Sài Gòn – TP HCM khi ông giới thiệu tác phẩm "Thiền ở ngay tại đây".
Với những ai yêu thích văn chương mang thông điệp về thiền, trong những ngày đầu năm 2026, khi mạng xã hội và đời sống xung quanh ngập tràn những lời kêu gọi "đổi mới", "làm lại", "phiên bản tốt hơn của chính mình", buổi trò chuyện với nhà văn – tiến sĩ Nguyễn Tường Bách đã đi theo một hướng rất khác: không thúc đẩy, không cổ vũ, không hối hả.
Buổi giao lưu ý nghĩa
Giới chuyên môn và khán giả đã thích thú với chủ đề "Một trong muôn một" bởi, nhà văn Nguyễn Tường Bách không phủ nhận nhu cầu trưởng thành hay hoàn thiện, nhưng ông chỉ ra một nghịch lý rất hiện đại: khi con người quá ám ảnh với việc trở thành một phiên bản khác của chính mình, họ vô tình đánh mất sự tiếp xúc với con người đang sống ở đây và lúc này.
Nhà văn Nguyễn Tường Bách đã đặt một câu hỏi rất căn bản nhưng không dễ trả lời: "Nếu ngay từ điểm xuất phát, ta đã phủ nhận chính mình, thì ta sẽ đi từ đâu?". Theo ông, có lẽ câu hỏi quan trọng hơn không phải là ta cần trở thành ai, mà là: ta đã là gì mà ta chưa từng nhận ra.
Nguyễn Tường Bách kể câu chuyện về Thiền sư Shunryu Suzuki, người đã đưa Thiền Tào Động sang phương Tây bằng một cách rất giản dị: không hệ thống giáo điều, không nghi thức phức tạp - chỉ trả con người về với khả năng trực nhận chính mình trong đời sống thường ngày.
Từ đó, ông dẫn đến một câu nói nổi tiếng của Thiền: "Hãy ngồi xuống… và thấy mình là Phật".
Một câu nói gây "khó chịu" cho tâm thức hiện đại – vốn quen nghĩ rằng giác ngộ, hoàn thiện, sáng suốt là những thứ ở rất xa mình. Nhưng chính nghịch lý này, theo nhà văn Nguyễn Tường Bách, là cánh cửa mà Thiền mời gọi con người bước qua: không phải đi tìm một điều gì khác, mà nhận ra điều vốn đã ở đó.
Khi chỉ còn thấy khác biệt, con người sẽ đối đầu
Một trong những đoạn chia sẻ khiến khán phòng lắng lại là khi nhà văn Nguyễn Tường Bách phân biệt hai cách nhận thức thế giới: Một cách nhìn bằng phân tích - khác biệt - chia tách (rất cần cho khoa học và tổ chức xã hội); Một cách nhìn thấy nền tảng chung bên dưới mọi khác biệt.
Quảng cảnh buổi giao lưu
Ông nhấn mạnh: rất nhiều xung đột, từ cá nhân đến tập thể, không phải vì con người khác nhau, mà vì ta quên rằng mình đang cùng chung một nền tảng sống. "Một trong muôn một": không phải triết lý, mà là trải nghiệm.
Một chân dung trí thức đáng kính
Nhà văn Nguyễn Tường Bách – sinh năm 1948 tại Huế, tiến sĩ kỹ thuật – vật lý, từng làm việc lâu năm tại Đức. Ông là một trí thức rất hiếm: đi qua khoa học, kinh doanh, thành – bại, rồi quay về với những câu hỏi căn bản nhất của con người.
Ông không viết như một học giả đứng ngoài đời sống, mà như một người đã sống đủ sâu để hiểu rằng: điều quan trọng nhất không phải là biết thêm, mà là thấy lại.
Các tác phẩm như: Mùi hương trầm, Lưới trời ai dệt, Đêm qua sân trước một cành mai, Mộng đời bất tuyệt… cùng các bản dịch kinh điển (Đạo của vật lý, Con đường mây trắng, Thiền trong nghệ thuật bắn cung…) đều mang chung một tinh thần: mở ra đối thoại, không áp đặt kết luận.
"Chính cái tôi của chúng ta, chính cái tham, cái sân, cái si của chúng ta đã che phủ chúng ta. Nó che kín đến mức chúng ta không còn thấy được chính mình. Vì vậy, kết luận duy nhất – điều mà các bậc hiền triết đã nói từ rất lâu, chính là: Hãy quay vào bên trong, hãy nhìn vào chính mình và tiếp cận với cái bản tính sâu thẳm đang nằm trong đó. Đó chính là thông điệp mà tôi muốn chia sẻ" - nhà văn Nguyễn Tường Bách nhận định.