Nỗ lực giữ giá hàng hóa
Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ, giúp doanh nghiệp kéo giảm giá thành hàng hóa, giúp ổn định thị trường
Ngày 10-3, thông tin từ Sở Xây dựng TP HCM cho biết sở vừa nhận được thông báo điều chỉnh giá vé trên 50 tuyến liên tỉnh của 8 đơn vị vận tải, với mức tăng từ 5% đến 36%, tùy theo cự ly và loại hình phương tiện.
Xoay xở đủ cách để giữ giá
Trong đó, mới đây nhất, Công ty TNHH Du lịch Vận tải Tiến Oanh tăng giá vé từ 13% đến 18% trên 10 tuyến như Ngã tư Ga - Buôn Ma Thuột, Bến xe Miền Đông mới - Đà Lạt. Kumho Samco Buslines điều chỉnh giá trên 12 tuyến với mức tăng từ 12% đến 19%, trong đó có các tuyến Bến xe Miền Đông mới - Bắc Phan Thiết và Bến xe Miền Đông - phía Nam Buôn Ma Thuột.
Công ty TNHH Toàn Thắng điều chỉnh giá vé trên 19 tuyến, mức tăng từ 17% đến 36%, trong đó có các tuyến Bến xe Miền Đông mới - Xuyên Mộc và Bến xe Miền Tây - Bà Rịa. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ biến động chi phí đầu vào, nhất là giá nhiên liệu diesel.
Trước đó, một loạt doanh nghiệp (DN) vận tải hành khách và hàng hóa ở TP HCM và nhiều địa phương khác cũng đã chủ động điều chỉnh giá vé cũng như giá cước vận chuyển sau khi giá xăng dầu tăng đột biến trong thời gian ngắn. Điều này buộc nhiều đơn vị sản xuất - kinh doanh cũng phải điều chỉnh giá hàng hóa, dịch vụ phù hợp với diễn biến của thị trường.

Công ty Vĩnh Thành Đạt cho biết đang nỗ lực tiết giảm chi phí để giữ giá bán. Ảnh: NGUYỄN HẢI
Tuy nhiên, theo tìm hiểu của phóng viên Báo Người Lao Động, trong bối cảnh đó, nhiều DN vẫn nỗ lực giữ giá bán nhằm duy trì sức mua và ổn định thị trường. Họ xoay xở đủ cách để giảm chi phí và hạn chế điều chỉnh giá bán.
Ông Trương Chí Thiện, Tổng Giám đốc Công ty CP Thực phẩm Vĩnh Thành Đạt, cho biết chi phí bao bì và vận chuyển đã tăng khoảng 20% so với trước đây, tạo áp lực đáng kể lên giá thành sản phẩm. Dù vậy, ông vẫn cố gắng giữ giá ở mức hợp lý để góp phần ổn định thị trường. "Chúng tôi tiết giảm một số chi phí gián tiếp như tạm ngưng các chương trình khuyến mãi, marketing, thậm chí chấp nhận giảm lợi nhuận để có mức giá bán tốt hơn cho người tiêu dùng" - ông Thiện nói.
Về lâu dài, để giảm chi phí và nâng cao khả năng cạnh tranh, Vĩnh Thành Đạt đã đầu tư xây dựng nhà máy chế biến thực phẩm tại Cần Thơ. Theo ông Thiện, việc đặt nhà máy tại địa phương giúp DN tận dụng nguồn lao động sẵn có, trong khi lợi thế nhân công tại các đô thị lớn không còn như trước.
Trong khi đó, ông Nguyễn Chính Pháp, Tổng Giám đốc Công ty CP Tân Việt Sin Foods, cho biết do chi phí vận tải và nguyên liệu hiện đã tăng khoảng 10% nên công ty buộc phải thông báo điều chỉnh giá bán khoảng 5% để bù đắp một phần chi phí. Tuy nhiên, ông cam kết nếu giá nguyên liệu giảm trở lại, giá sản phẩm của DN sẽ được điều chỉnh giảm tương ứng.
Tân Việt Sin Foods tập trung tối ưu quy trình sản xuất. Hiện, nhà máy của công ty đã được đầu tư mới, mức độ tự động hóa đạt khoảng 90%. DN cũng khai thác tối đa công suất, ưu tiên vận hành vào các khung giờ thấp điểm nhằm tiết kiệm chi phí điện năng. Tuy vậy, một trong những quyết định khó khăn nhất với DN là phải tạm ngừng sản xuất một số sản phẩm không còn mang lại lợi nhuận.
Theo ông Pháp, việc loại bỏ một sản phẩm là cả quá trình cân nhắc kỹ lưỡng. Để một sản phẩm ra đời, DN phải trải qua nhiều khâu từ nghiên cứu, đánh giá, sản xuất thử đến chào bán thăm dò thị trường, kéo dài từ 6 tháng đến 1 năm, với chi phí đầu tư có thể vượt nửa tỉ đồng.
"Vì vậy, quyết định dừng một sản phẩm là điều không hề dễ dàng. Tuy nhiên, nếu tiếp tục duy trì những mặt hàng không còn lợi nhuận, DN sẽ phải gánh thêm chi phí. Ngược lại, cắt bỏ những sản phẩm này giúp tiết giảm chi phí và góp phần giảm giá thành cho các sản phẩm khác" - ông Pháp chia sẻ.
Vai trò của nhà nước rất quan trọng
Ông Lư Nguyễn Xuân Vũ - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Xuân Nguyên, Chủ tịch Hội Doanh nhân Sài Gòn - nhìn nhận việc giá xăng tăng từ 19.000 đồng lên 27.000 đồng/lít, giá dầu diesel cũng từ 19.000 đồng/lít vọt lên hơn 30.000 đồng/lít tạo ra áp lực rất lớn cho DN và người kinh doanh.
Theo ông, trong ngành nông nghiệp (cụ thể là sản xuất mật ong của Xuân Nguyên), chi phí vận chuyển có thể chiếm tới 20% giá trị sản phẩm do đặc thù phải di chuyển qua nhiều công đoạn, từ trang trại về điểm tập kết, đến nhà máy và đi phân phối...
Tuy nhiên, DN rất cân nhắc về việc tăng giá bán vì lo ngại người tiêu dùng sẽ "quay lưng". Ngoài ra, DN phải tuân thủ hợp đồng với hệ thống siêu thị hoặc đại lý - chỉ điều chỉnh giá 1 năm một lần. Những biến động đột ngột buộc DN phải đàm phán lại, điều này dễ gây ra phản ứng cho các đối tác và hệ thống phân phối.
Trước tình huống này, giải pháp của DN là phải tự bù đắp chi phí gia tăng, sử dụng nguồn dự phòng để gồng lỗ nhằm giữ chân khách hàng và duy trì thị trường. Tăng cường các hoạt động trực tuyến (họp online) và triệt để cắt giảm các khoản chi tiêu liên quan đến xăng dầu. Nhưng nếu tình trạng chi phí đầu vào kéo dài, DN buộc phải đàm phán với khách hàng để chia sẻ rủi ro, mục tiêu là bảo đảm ít nhất phải hòa vốn.
Chủ tịch Hội Doanh nhân Sài Gòn kỳ vọng chiến sự Trung Đông sớm kết thúc để giá xăng dầu quay về mức ban đầu, giúp DN yên tâm phát triển. Đồng thời, đa dạng hóa thị trường, chuyển hướng sang những thị trường gần hơn, tiêu biểu là khu vực Đông Nam Á.
Trong khi đó, chủ tịch một hiệp hội lớn tại TP HCM cho rằng trong bối cảnh này, vai trò điều tiết của nhà nước là vô cùng quan trọng và thể hiện qua hai khía cạnh.
Thứ nhất, nhà nước cần có chính sách hỗ trợ, giúp DN kéo giảm giá thành hàng hóa. Thứ hai, quản lý thị trường cần tăng cường kiểm tra, kiểm soát để chống tình trạng đầu cơ tích trữ, nâng giá bất hợp lý hoặc lợi dụng tình hình để trục lợi.
Ví dụ, nếu xăng dầu tăng 20%, cơ quan quản lý cần xác định xem các ngành liên quan như điện lực hay giá bán lẻ của DN được phép tăng bao nhiêu phần trăm dựa trên tỉ trọng đầu vào, tránh việc DN lợi dụng cơ hội này để đẩy giá quá cao. "Cộng đồng DN đang chờ đợi những tín hiệu và sự quản lý cụ thể từ phía nhà nước để có kế hoạch ứng phó phù hợp" - chủ tịch hiệp hội này bày tỏ.
Người tiêu dùng ở thế "phòng thủ"
Ông Nguyễn Thái Bình, quản lý nhà hàng Hoa Túc (đường Hai Bà Trưng, phường Sài Gòn, TP HCM), cho biết nhà hàng đang theo dõi sát diễn biến thị trường, chờ báo giá mới từ các nhà cung cấp và chủ động tìm thêm nguồn cung để giữ ổn định giá bán. "Chúng tôi ưu tiên kiểm soát chi phí nội bộ, thay thế nhà cung cấp hoặc thay đổi công thức món ăn để duy trì giá vốn" - ông Bình nói.
Theo ông Bình, đợt tăng giá xăng dầu hiện nay mang tính đột biến, vì vậy cần bình tĩnh quan sát thay vì vội điều chỉnh giá. Ngay cả các nhà cung cấp cũng đang tính toán lại chi phí trước khi đưa ra báo giá mới. Bởi hiện nay người tiêu dùng đang trong tư thế "phòng thủ" nên thương hiệu nào tăng giá thời điểm này rất dễ gặp phản ứng tiêu cực.
"Có những DN rơi vào thế kẹt vì trước Tết không tăng giá, giờ tiến thoái lưỡng nan" - ông Bình nhìn nhận.