Nước mắt sau những bản án

Phía sau những bản án nghiêm khắc là những mái ấm tan vỡ và tiếng khóc xé lòng của trẻ mồ côi

Phiên tòa xét xử T.V.H (40 tuổi, quê Hòa Bình) diễn ra vào những ngày đầu tháng 6 tại TAND TP HCM vừa qua lại mở ra một ngoại lệ đau đớn. Bởi ở đó, quá khứ không chỉ được tái hiện qua lời kể của kẻ gây án mà còn hiện lên qua ánh mắt, qua ký ức của những đứa trẻ.

Đêm kinh hoàng

Đêm 21-9-2024, khi H. trút cơn giận tàn độc lên chị M., trên gác xép, 2 đứa trẻ nép vào nhau run rẩy, gọi cha ruột cầu cứu trong tiếng khóc nghẹn ngào. Khi lực lượng chức năng ập vào, căn phòng hóa hiện trường tang thương. Chị M. mãi mãi ra đi, còn H. nằm gục với vết thương trí mạng ở bụng.

Tại cơ quan điều tra, H. khai những nhát dao là sự "phản kháng" khi chị M. xuống tay trước vì cãi vã tiền bạc, ghen tuông. Thế nhưng, sự thật được bóc trần qua hồ sơ pháp y. Vết thương khiến gã suýt chết với tỉ lệ thương tật 68% thực chất do gã tự đâm mình sau khi gây án. Người ta hoài nghi động cơ ấy là muốn tạ tội hay sự hèn nhát muốn khép lại tất cả? Dù thế nào, màn kịch cũng bất lực trước ánh sáng công lý. Ngày 22-4-2026, hơn 1 tháng trước khi xét xử, gã mới cúi đầu nhận tội, kết thúc màn kịch vu oan cho người đã khuất.

Tìm về nguồn cơn bi kịch, người ta xót xa nhận ra nó gieo mầm từ một mái ấm "gá nghĩa" tưởng chừng bình yên. Bị cáo H., gã xe ôm công nghệ bươn chải quanh năm, từng là "cha hờ" đúng nghĩa của 2 đứa con riêng chị M. Những tưởng 2 mảnh đời chắp vá trong căn phòng trọ tại quận 12 (TP HCM) trước đây sẽ thắp lên ngọn lửa ấm áp nhưng cái nghèo đã sớm dập tắt tất cả.

Gánh nặng cơm áo, tiền thuê nhà, học phí cùng thu nhập ít ỏi mài mòn sự nhẫn nại. Trong không gian tù túng, nỗi lo toan biến chất thành sự nhạy cảm cực đoan, bùng lên thành ngọn lửa ghen tuông mù quáng. Căn phòng trọ hóa lồng giam đẫm máu khi người đàn ông từng chở che 3 mẹ con hóa "quỷ dữ", xé nát hạnh phúc tội nghiệp.

Điều khiến phiên tòa trở thành vết thương nhức nhối chính là góc nhìn của những đứa trẻ. Tòa tan, giữa dòng người có không ít cái lắc đầu xót xa. Người ta tiếc cho người mẹ đã nằm xuống, xót cho 2 đứa trẻ mồ côi và tiếc nuối cho chính bị cáo. Bởi trước khi thành kẻ khát máu, gã từng là người cha đầy trách nhiệm. Dù bận rộn lo toan, gã vẫn ân cần đón đưa, chăm chút con riêng của nhân tình như con ruột. Sự ấm áp ấy vốn là thật nhưng bị lòng ích kỷ, nghèo đói và cơn ghen mù quáng bóp nghẹt, đẩy gã vào hố sâu không thể quay đầu.

Bản án nghiêm khắc nhất dành cho H. không chỉ là những năm tháng đằng đẵng sau song sắt mà còn chính là sự giày vò muộn màng của lương tâm. Đêm đêm trong phòng giam lạnh lẽo, điều bóp nghẹt hơi thở gã sẽ là ký ức dắt tay bọn trẻ đi học và ánh mắt kinh hoàng của chúng nhìn xuống từ gác xép. Gã tự tay đập nát tổ ấm từng nâng niu, biến yêu thương thành nỗi ám ảnh đeo bám 2 đứa trẻ suốt đời.

Trước cổng tòa, bóng dáng nhỏ bé lọt thỏm giữa dòng đời khiến ai cũng nhói lòng. Mong rằng tình thương của cha ruột và sự đùm bọc từ xã hội sẽ là liều thuốc chữa lành, chở che 2 đứa trẻ tội nghiệp vượt qua giông bão. Để những ký ức đẫm máu lùi sâu vào bóng tối của quá khứ.

Hai bờ bi kịch

Cũng tại TAND TP HCM, một vụ án được xét xử hồi đầu năm cho thấy khi cảm xúc tiêu cực thiếu kiểm soát, những xung đột nhỏ nhặt có thể dẫn tới hậu quả đặc biệt đau lòng, không thể cứu vãn. Trong phòng xử án có 2 gia đình vốn là hàng xóm sát vách. Ở giữa họ là bị cáo đang bị truy tố tội danh khó dung thứ: Giết người.

Người đàn ông đứng trước bục khai báo là V.C.A (36 tuổi, quê TP HCM). Nhìn vẻ khúm núm lúc ấy, thật khó hình dung cách bị cáo nhẫn tâm trút cơn cuồng nộ lên hàng xóm vào đêm 3-4-2024. Hồ sơ lật lại những chi tiết vô cùng xót xa. Hai nhà cạnh nhau nhưng vì tiếng khoan tường làm mất đi giấc ngủ, hay chiếc camera lắp lệch góc... đã dần nuôi lớn sự hằn học. Khi men rượu ngấm sâu vào, lý trí A. hoàn toàn nhường chỗ cho phần "con" hung hãn. Đêm đó, A. giắt cây kéo kim loại sang đâm liên tiếp anh H. Khi vợ anh H. hoảng hốt chạy ra che chở chồng, A. lạnh lùng vung kéo nhằm thẳng cổ chị T., đâm một nhát trí mạng. Kết luận pháp y đầy ám ảnh: Tử vong do sốc mất máu, đứt động mạch và thủng phổi.

Mọi lỗi lầm có cơ hội sửa sai, tài sản mất đi đều có thể bù đắp, chỉ riêng mạng sống con người là không thể đảo ngược. Suốt phiên tòa, người ta nhói lòng trước hình ảnh mẹ chị T. tay ôm chặt di ảnh con gái. Chị mất đi, 2 đứa con thơ bỗng chốc mồ côi. Chồng chị may mắn giữ được mạng sống với thương tật 10% nhưng vết thương lòng của người đàn ông bất lực nhìn vợ bị sát hại có lẽ sẽ không bao giờ lành. Giết người là tội ác tàn nhẫn, bởi nó không chỉ tước đoạt sinh mạng, mà còn xé toạc hạnh phúc, đẩy những người ở lại vào vòng xoáy của nỗi đau dây chuyền.

Phía ngược lại, bi kịch gia đình bị cáo cũng nghiệt ngã. Vợ A. ngồi bất động, đôi mắt thâm quầng. Bên ngoài tòa là đứa con nhỏ chưa đầy 4 tuổi. Tại tòa, A. khóc, giọt nước mắt muộn màng rơi trên bục khai báo. Bị cáo lí nhí xin lỗi gia đình bị hại, mong HĐXX cho con đường sống làm lại cuộc đời.

Nhưng pháp luật ngoài sự khoan dung còn có sự nghiêm minh. HĐXX nhận định hành vi của A. mang tính côn đồ, coi thường mạng sống. Dù bị hại bao dung xin giảm nhẹ nhưng lý lịch của A. khiến người ta lắc đầu: 2 tiền án "Cố ý gây thương tích" chưa xóa. Bạo lực đã thành thói quen giải quyết mâu thuẫn. Giờ nghị án trôi qua, chủ tọa tuyên án tử hình, phòng xử án như sụp đổ. Không có sự hả hê, chỉ có tiếng khóc nghẹn ngào. Mẹ mất con khóc ngất, vợ mất chồng đổ gục. Hai người phụ nữ, ở hai bờ bi kịch, chung nỗi đau tột cùng.