Hé lộ “bí quyết” đúc hầm vượt sông Sài Gòn

Ngày 22-10, Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Văn Đua đã đi thực tế và làm việc với nhà thầu hạng mục đúc hầm Thủ Thiêm, vượt sông Sài Gòn thuộc dự án đại lộ Đông Tây. Nhà thầu của hạng mục này là Công ty Obayashi (Nhật Bản) lần đầu tiên hé lộ những “bí quyết” đúc hầm.

Kỳ công bể đúc hầm

Theo chân Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Văn Đua, chúng tôi đã đến công trường đúc hầm Thủ Thiêm tại xã Phước Khánh, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai. Công trường rộng 25 ha nằm sát sông Lòng Tàu, đối diện là phà Bình Khánh của TPHCM. Sở dĩ TP chọn vị trí này để đúc hầm vì thuận tiện cho việc vận chuyển các đốt hầm theo đường thủy về sông Sài Gòn. Đây vốn là khu đất của nhà máy đóng tàu 76, được TP thuê lại để đào hầm. Sau khi hoàn thành công trình, bể đúc hầm sẽ được san lấp phân nửa làm ụ tàu phù hợp với công năng của nhà máy.

Công trường đã được khởi động từ giữa tháng 8 đến nay. Một góc của bể đúc đã được hình thành sâu 4 m, chưa đạt 1/2 độ sâu của bể đúc. Theo ông Lê Khắc Định, kỹ sư chính của công ty Obayashi tại công trường, đến nay, công nhân đã đào được 63.000 m3/580.000 m3 đất cần đào. Bể đúc rộng khoảng 6 ha, sâu 11,9 m được đào thành 3 tầng thoai thoải để bảo đảm không xảy ra tình trạng sạt lở đất.

Làm móng từ đất trộn xi măng!

Dưới đáy hầm là một lớp móng dày 1 m. Đây là vấn đề khó khăn, bởi khu vực này nền đất rất yếu, móng không bảo đảm yêu cầu, bị lún sẽ dẫn đến những hậu quả khôn lường cho việc đúc hầm. Không chỉ tại đây mà nhiều khu vực khác cũng rất ngán ngại khi xử lý móng tại khu vực nền đất yếu, hệ quả rõ nhất là sự lún sụt tại công trình cầu đường Nguyễn Hữu Cảnh. Công ty Obayashi đã đưa ra giải pháp khá lạ làm móng hầm trực tiếp bằng “bí quyết” dùng xi măng trộn với đất thay cho phương pháp dùng cừ tràm truyền thống.

Ông Imazato, Giám đốc xây dựng công trình bể hầm, cho biết khi trộn lẫn 100 kg xi măng trên 1 m3 đất sẽ cho ra một chất liệu bảo đảm an toàn chịu được trọng lượng của 4 đốt hầm tương đương khối lượng một tòa nhà 8 tầng. Hiện công nghệ này đã được trình ra Bộ Xây dựng để thẩm định lần cuối. Ông Nguyễn Văn Đua cho rằng, nếu giải pháp này được Công ty Obayashi thực hiện thành công sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho TP và các tỉnh miền Tây vốn có nhiều khu vực đất yếu mà phương pháp xử lý vẫn chưa đạt hiệu quả cao.

Hạ nhiệt khối bê tông khổng lồ

Theo Ban Quản lý dự án đại lộ Đông Tây và môi trường nước TP, hầm Thủ Thiêm gồm 4 đốt hầm, mỗi đốt hầm dài 93 m, dày 1 m, vách ngăn 2 làn xe giữa đốt hầm dày 80 cm. Do tiến độ thi công được yêu cầu đẩy nhanh nên 4 đốt hầm sẽ được đúc cùng lượt thay vì đúc 2 lần như dự kiến trước đây. Một dàn cốt pha có hình dáng và sự chịu lực đặc biệt để đúc các đốt hầm sẽ được vận chuyển từ Nhật sang Việt Nam. Hầm vẫn được làm bằng xi măng, cốt thép như các công trình xây dựng khác và cộng thêm các chất phụ gia đặc biệt để chống thấm.

Tuy nhiên, “bí quyết” đúc hầm là phụ thuộc vào cách làm hạ nhiệt khối bê tông khổng lồ của những đốt hầm. Bởi các đốt hầm quá dày nên sẽ xảy ra chuyện bê tông lớp phía ngoài nguội trước lớp bê tông dẫn đến sự rạn nứt, gây nguy hiểm khi vận hành. Để giải quyết vấn đề này, Công ty Obayashi sẽ sử dụng xi măng nhiệt độ thấp và đặt những ống dẫn nước lạnh vào bên trong khối bê tông để hạ nhiệt. Sau khi hoàn thành các đốt hầm sẽ được kết nối bằng một loại ron đặc biệt để ngăn không cho nước bên ngoài thẩm thấu vào trong. Cuối cùng, các đốt hầm sẽ được kéo về sông Sài Gòn rồi đánh chìm xuống lòng sông. Để bảo đảm độ chính xác, một máy định vị bằng laser sẽ được sử dụng để xác định vị trí từng milimet. Kết thúc buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Văn Đua yêu cầu đơn vị thi công cần bảo đảm tiến độ công trình nhưng cũng bảo đảm sự an toàn cho người dân, bởi xung quanh công trường vẫn còn nhiều hộ dân sinh sống. Dự kiến, đầu tháng 3-2006 bể đúc hầm sẽ được hoàn thành để chuẩn bị cho giai đoạn chính: đúc hầm vượt sông dài nhất Đông Nam Á.