Khi người ta thiếu kiềm chế

Những ngày cuối tháng 7-2007, hầu như ngày nào TAND TPHCM cũng phải xét xử 2-3 vụ giết người. Loại trừ những vụ án giết người mang tính chất cướp giết, băng nhóm thanh toán nhau..., trong các vụ án còn lại, đa phần các bị cáo phạm tội danh đặc biệt nghiêm trọng này đều có nhân thân tốt, chưa tiền án, tiền sự.

Mâu thuẫn nhỏ, hậu quả lớn

Rất nhiều vụ án bắt đầu từ những mâu thuẫn, va chạm nhỏ nhặt trong cuộc sống hằng ngày, nhưng anh em, bạn bè, hàng xóm, thông gia... bỗng chốc trở thành thù hận.

Sau khi uống rượu về, dù đêm đã khuya, Phạm Văn Minh (SN 1974) vẫn ôm đàn guitar nghêu ngao hát. Tiếng hát của người say lè nhè, gây ồn ào trong căn nhà nhỏ đã khiến anh trai Minh bực mình la mắng. Họ cãi nhau.

Tức giận vì bị anh trai cầm chân đèn trên bàn thờ đánh, Minh chụp lấy con dao. Nhát dao trúng tim làm người anh gục chết tại chỗ, còn Minh phải ra trước vành móng ngựa trong nỗi bàng hoàng, đau đớn của cả gia đình.

Đây là vụ án thứ hai trong tháng 7-2007 mà bị cáo và bị hại đều là người một nhà. Trước đó, TAND TPHCM cũng đưa ra xét xử vụ án anh vợ (Nguyễn Văn Quốc- SN 1967) giết chết em rể cũng bắt nguồn từ những mâu thuẫn nhỏ trong sinh hoạt gia đình.

Hai ông Phan Văn Nhái và Lưu Văn Côn là hàng xóm tối lửa tắt đèn có nhau. Gần đây, ông Nhái thường hay đem bò cột dưới mấy cây xoài ở phần đất sau nhà ông Côn. Sợ hư cây, ông Côn đã yêu cầu ông Nhái không được làm như vậy.

Tuy nhiên, trong một lần nhậu say về, ông Côn thấy ông Nhái lại dắt bò ra cột vào cây xoài, không nói không rằng, ông vào bếp lấy dao đâm vào bụng ông Nhái (tỉ lệ thương tật 49% vĩnh viễn). Ông Côn phải nhận lãnh 6 năm tù.

Cũng có những vụ án bắt đầu từ bàn nhậu của những người đồng hương, đồng nghiệp. Không có nhiều tiền nên sau một ngày lao động mệt nhọc, họ tụ tập bên nhau với vài xị đế, ít quả cóc, ổi... để tâm sự, sẻ chia cho vơi nỗi nhớ nhà.

Nhưng, rượu vào, lời ra, chỉ một lời khích bác, nài ép (mà lúc bình thường họ đều có thể phì cười bỏ qua), họ lăn xả vào nhau. Và án mạng xảy ra. Từ những người bạn thân thiết, bỗng chốc họ biến thành kẻ thù của nhau.

Điều đáng báo động là, đứng trước vành móng ngựa không thiếu những đứa trẻ vị thành niên do nể nang bạn bè và muốn làm “yêng hùng” đã dùng dao, mã tấu đi giúp bạn “dằn mặt” đối thủ.

Chúng không mảy may ý thức được việc gây thương tật vào vùng nguy hiểm hoặc tước đoạt sinh mạng người khác là phạm tội “giết người”. Để rồi khi ra tòa, chúng ngơ ngác, thậm chí òa khóc: “Bị cáo chỉ nghĩ là đi đánh nhau. Nếu biết làm thế là giết người, bị cáo đã không đi” (tháng 7-2007, TAND TPHCM đã đưa ra xét xử 3 vụ như thế).

60-70% là do rượu!

Theo luật sư Lê Nguyễn Quỳnh Thy (Đoàn Luật sư TPHCM), 60% - 70% nguyên nhân dẫn đến hành vi “giết người” là do uống rượu dẫn đến thần kinh dễ bị kích động, thiếu minh mẫn.

Bên cạnh đó, nhận thức pháp luật hạn chế, cách xử sự thiếu kiềm chế cũng khiến người ta dễ có những phản ứng mạnh mẽ, quyết liệt, thiếu lý trí. Dao Thái Lan, vật dụng dùng trong sinh hoạt bình thường mà gia đình, quán xá nào cũng có, trở thành hung khí gây án phổ biến nhất.

Vấn đề là, hầu hết các bị can phạm vào tội này, trong ý thức, họ không cố ý tước đoạt sinh mạng của người khác mà chỉ muốn đả thương cho hả giận. Đến khi hành động xong, họ mới ngộ ra, hậu quả do hành vi của mình gây ra quá lớn mà khi thực hiện họ không để ý tới hoặc không hay biết.

Từ bạn thành thù, từ thiện qua ác là một lằn ranh rất mong manh mà nếu thiếu sự hiểu biết pháp luật, thiếu kiềm chế bản thân, người ta sẽ phải trả giá, có khi bằng chính mạng sống của mình.

Nói như luật sư Trịnh Bá Thân (Đoàn Luật sư TPHCM): “Tình cảm được đẩy đến mức độ thái quá thì dễ dẫn người ta đến những hành vi phạm tội, cho dù “giết người” là điều mà họ không hề mong muốn”.