Nguy cơ mất nhà từ một bản án
Hợp đồng mua bán nhà hợp pháp nhưng người mua phải luôn sống trong cảm giác bất an chỉ vì những phán quyết vô lý của tòa
Mới đây, Tòa Dân sự TAND Tối cao có quyết định chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng VKSND Tối cao đối với bản án dân sự phúc thẩm số 46/2008/DSPT ngày 15-9-2008 của TAND TP Đà Nẵng, tuyên hủy bản án phúc thẩm này, giao hồ sơ vụ án tranh chấp tài sản chung tại ngôi nhà số 77 Lê Đình Lý (TP Đà Nẵng) về cấp sơ thẩm xét xử lại theo quy định của pháp luật.
Ngôi nhà 77 Lê Đình Lý, ông Chiến mua hợp pháp nhưng phải sống trong tình trạng phập phồng
Mẹ con tranh chấp, người mua phập phồng
Ngày 10-9-2007, các ông Trương Văn Chiến, Nguyễn Hữu Vành và Nguyễn Hữu Đấu cùng chung tiền mua căn nhà số 77 Lê Đình Lý - TP Đà Nẵng với giá 2,9 tỉ đồng của bà Nguyễn Thị Phú Mỹ (người đứng tên chủ sở hữu căn nhà 77 Lê Đình Lý, do quận Thanh Khê cấp sổ đỏ) và được Phòng Công chứng số 3 - TP Đà Nẵng chứng nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Đến ngày 3-11-2007, ông Vành và ông Đấu chuyển nhượng phần của họ cho ông Chiến. Sau một thời gian, bất ngờ bà Trần Thị Bích Ngọc (Việt kiều Mỹ, mẹ của bà Phú Mỹ) phát đơn kiện gửi TAND quận Thanh Khê, với lý do nhà và đất ở 77 Lê Đình Lý thuộc sở hữu chung của bà và bà Mỹ.
Tại phiên sơ thẩm, TAND quận Thanh Khê bác yêu cầu của bà Ngọc đòi hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên đất được lập giữa bà Mỹ với các ông Chiến, Đấu và Vành. Bà Ngọc kháng cáo. Ngày 15-9-2008, TAND TP Đà Nẵng xử phúc thẩm đã quyết định hủy hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất giữa bà Mỹ với các ông Chiến, Đấu và Vành. Đồng thời buộc ông Chiến phải trả lại nhà và đất cho bà Mỹ, công nhận tài sản ở 77 Lê Đình Lý là của chung bà Ngọc và bà Mỹ. Nghịch lý hơn, tòa còn giao cho bà Ngọc được quyền sở hữu toàn bộ nhà ở và quyền sử dụng đất, đồng thời liên hệ với cơ quan có thẩm quyền để đăng ký sở hữu và sử dụng đối với nhà đất nêu trên.
Sau khi nhận bản án phúc thẩm của TAND TP Đà Nẵng, ông Trương Văn Chiến đã có đơn kêu oan gửi khắp nơi nhờ can thiệp vụ việc, trả lại sự công bằng, đúng pháp luật cho gia đình ông. “Việc Tòa Phúc thẩm TAND TP Đà Nẵng xử giao nhà cho bà Ngọc, hủy hợp đồng mua bán là hoàn toàn vô lý. Vì khi chúng tôi mua nhà, người đứng tên chủ sở hữu căn nhà 77 Lê Đình Lý do quận Thanh Khê cấp sổ đỏ là bà Mỹ. Hơn nữa, tại thời điểm đó không ai khiếu nại gì. Việc mua bán trên vì thế là hợp pháp và đúng pháp luật”- ông Chiến nói. Ông cũng cho biết thêm từ khi có bản án phúc thẩm đến nay, cả gia đình ông (gồm 6 người) luôn sống trong tâm trạng bất an vì không biết phải bị dời đi lúc nào.
Bản án thiếu cơ sở và bất ổn
Sau khi nhận được công văn của VKSND TP Đà Nẵng đề nghị kháng nghị giám đốc thẩm bản án dân sự phúc thẩm ngày 15-9-2008 của TAND TP Đà Nẵng, VKSND Tối cao đã xem xét lại toàn bộ tài liệu, hồ sơ vụ án. Theo đó, khi bà Mỹ chuyển nhượng nhà, đất cho ông Chiến, bà Ngọc khởi kiện đề nghị công nhận quyền sở hữu nhà đất 77 Lê Đình Lý là tài sản chung giữa bà Ngọc với bà Mỹ, nhưng hồ sơ vụ án không có tài liệu nào chứng minh việc mua đất, xây dựng nhà là do bà Ngọc trực tiếp đứng tên. Hơn nữa, bà Ngọc cũng thừa nhận qua các lời khai, đơn khởi kiện là bà cho bà Mỹ mượn tiền mua đất, làm nhà. Bà Ngọc cũng không có giấy tờ ủy quyền cho bà Mỹ mua đất, làm nhà. Tại hai phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm, bà Mỹ đều cho rằng ngôi nhà này hoàn toàn thuộc quyền sở hữu của vợ chồng bà. Việc bà mượn tiền của mẹ (bà Ngọc) để xây nhà là việc riêng, không thể quy chụp vào việc căn nhà này là của chung được. VKSND Tối cao nhấn mạnh, hợp đồng chuyển nhượng sử dụng đất giữa ông Chiến và bà Mỹ thực hiện đúng theo quy định của pháp luật. Việc tòa phúc thẩm tuyên hủy hợp đồng chuyển nhượng đất và tài sản gắn liền trên đất của bà Mỹ với ông Chiến, đồng thời công nhận ngôi nhà 77 Lê Đình Lý là tài sản chung của bà Ngọc và bà Mỹ là không có cơ sở, không đúng với điều 450 Bộ luật Dân sự 2005 và không phù hợp với phần 2, Nghị quyết 02/2004/NQ/HĐTP ngày 10-8-2004 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao hướng dẫn. Ngoài ra, TAND TP Đà Nẵng cũng đã vi phạm về thủ tục tố tụng. Cụ thể, ngày 18-8-2005, TAND TP Đà Nẵng đã thụ lý vụ án “kiện đòi tiền” do bà Ngọc khởi kiện đòi bà Mỹ 1,8 tỉ đồng. Đến ngày 4-12-2007, TAND TP Đà Nẵng ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án. Nhưng trước đó một ngày, ngày 3-12-2007, TAND TP Đà Nẵng lại thụ lý vụ kiện “tranh chấp tài sản chung” giữa bà Ngọc với bà Mỹ là không đúng.