Quá nhiều thiếu sót nghiệp vụ

Quá trình điều tra không đầy đủ, chứng cứ thu thập không bảo đảm cơ sở pháp lý... Hai vụ án Hà Văn Đầy được Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TPHCM y án sơ thẩm tuyên không phạm tội “hiếp dâm” và vụ Phạm Minh Hiếu được TAND TP Cần Thơ tuyên không phạm tội “mua bán trái phép chất ma túy” là những minh chứng cho quá trình điều tra không đầy đủ, các chứng cứ thu thập không bảo đảm cơ sở pháp lý để buộc tội đối với các bị cáo

Một hội đồng nhưng có 2 kết quả khác nhau

Hà Văn Đầy và Đặng Văn Hiếu bị VKSND TP Cần Thơ buộc tội đã thực hiện hành vi hiếp dâm chị V.T.D vào trưa 4-9-2003 tại nhà của Võ Thị Kiều, thuộc ấp Thới Thuận 2, xã Thới Thạnh, huyện Cờ Đỏ, TP Cần Thơ. Sự việc xảy ra từ ngày 4-9-2003, hơn 10 ngày sau, gia đình chị D. mới phát hiện và trình báo chính quyền. Nhưng đến ngày 25-9-2003, bị hại mới được đưa đi khám thương tích. Hồ sơ vụ án thể hiện có việc vẽ sơ đồ hiện trường nhưng không ghi rõ ngày tháng và cũng không có biên bản kèm theo, không thực hiện việc khám nghiệm hiện trường hoặc việc thu tang vật, vật chứng. Mãi cho tới 6 tháng sau, công tác kiểm sát việc khám nghiệm hiện trường và thực nghiệm điều tra mới lập biên bản thu giữ tang vật, vật chứng, và sau gần 20 tháng mới khởi tố bị can.

Qua phần thẩm vấn tại 5 phiên tòa sơ thẩm (trong đó chỉ có một lần duy nhất xét xử được là ngày 27-9-2006), cả 2 bị cáo trong vụ án đều khai chỉ một mình Hiếu giao cấu với chị D. Có 2 lời khai buộc tội Đầy của bị hại D. và nhân chứng Đào Anh Tuấn nhưng lại mâu thuẫn với nhau và tại các bản cung, các phiên tòa, lời khai của chị D. và của Tuấn cũng không thống nhất.

Biên bản thực nghiệm điều tra cũng bộc lộ nhiều mâu thuẫn và vi phạm tố tụng như: cùng ngày, cùng giờ (lập lúc 10 giờ 30 phút ngày 3-11-2004), cùng một hội đồng nhưng lại có 2 biên bản thực nghiệm điều tra có 2 kết quả khác nhau. Theo báo cáo của VKSND TP Cần Thơ đây là thiếu sót trong ghi chép của điều tra viên, nhưng kiểm sát viên tham gia không phát hiện được.

Đối với bị can Đầy, cơ quan điều tra đã có 3 bản kết luận điều tra đều xác định không đủ cơ sở kết luận Đầy đồng phạm với Hiếu. Nhưng VKS lại đánh giá đủ căn cứ khởi tố đối với Đầy nên đã có văn bản yêu cầu khởi tố bị can. Cơ quan điều tra đã quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với Đầy và VKSND TP Cần Thơ đã có quyết định phê chuẩn quyết định trên.

Vi phạm thủ tục tố tụng hình sự

Ngày 21-3-2007, TAND TP Cần Thơ đã mở phiên tòa sơ thẩm xét xử Phạm Minh Hiếu, bị VKSND TP Cần Thơ truy tố tội danh “mua bán trái phép chất ma túy”. Đây là phiên tòa lần thứ 10, trong đó có 2 lần xét xử phúc thẩm hủy án. Những phiên tòa sơ thẩm còn lại đã được mở nhưng không kết thúc được vì VKSND TP Cần Thơ liên tục đề nghị hoãn phiên tòa, trả hồ sơ điều tra bổ sung. Theo cáo trạng, ngày 1-10-2003, Hiếu và 5 đối tượng khác bị bắt vì hành vi mua bán trái phép chất ma túy. Cơ quan điều tra đã chứng minh bị cáo Hiếu nhiều lần bán ma túy cho các con nghiện là Mai Thị Hồng, Nguyễn Công Tín, Phạm Hùng Dũng... Quá trình điều tra các con nghiện đều khai nhận và xác định Hiếu (nhận diện qua ảnh) là đối tượng đã bán ma túy cho họ. Tuy nhiên, qua nhiều phiên tòa, các nhân chứng liên tục phản cung. Tại phiên tòa này, kiểm sát viên cho rằng những chứng cứ đã thu thập chưa đủ cơ sở để kết tội Hiếu nên tiếp tục yêu cầu hoãn phiên tòa, trả hồ sơ để điều tra bổ sung.

HĐXX nhận định, việc trả hồ sơ điều tra đã thực hiện nhiều lần nhưng cơ quan điều tra không bổ sung được theo yêu cầu của bản án phúc thẩm số 910, ngày 29-6-2006 của TAND Tối cao. Lời khai của các nhân chứng và những chứng cứ có trong hồ sơ của vụ án không đủ cơ sở để buộc Hiếu phạm tội “mua bán trái phép chất ma túy”. Vì vậy, HĐXX đã tuyên Hiếu không phạm tội, sau gần 3 năm rưỡi bị tạm giam.

Nhận định về vụ án này, VKSND Tối cao cho rằng: “Cả HĐXX và kiểm sát viên đều vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng hình sự trong việc kiểm sát viên không đọc cáo trạng, không tham gia tranh luận, nhưng tòa án vẫn tuyên”.