Quan hệ Trung - Nga bước sang giai đoạn mới
Hai nước đã ký 20 văn kiện hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, năng lượng, vận tải và hợp tác quốc tế
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm tại thủ đô Bắc Kinh hôm 20-5, trong đó hai bên nhất trí tiếp tục gia hạn Hiệp ước láng giềng hữu nghị và hợp tác thân thiện Trung - Nga.
Theo Tân Hoa Xã, Chủ tịch Tập Cận Bình lưu ý năm nay đánh dấu 25 năm ký kết hiệp ước nói trên và 30 năm thiết lập quan hệ đối tác phối hợp chiến lược Trung - Nga. Nhà lãnh đạo Trung Quốc đánh giá mối quan hệ song phương này có thể phát triển vững chắc đến giờ là nhờ hai nước không ngừng củng cố lòng tin chính trị và phối hợp chiến lược, mở rộng hợp tác lên tầm cao mới. Ông Tập Cận Bình cũng nhấn mạnh quan hệ hai nước đã bước sang một giai đoạn mới với nhiều thành tựu lớn hơn và tốc độ phát triển nhanh hơn.
Trong khi đó, theo hãng tin TASS, Tổng thống Putin nhận định hợp tác Nga - Trung trong lĩnh vực năng lượng đang là động lực chính thúc đẩy quan hệ kinh tế song phương. "Trong bối cảnh khủng hoảng ở Trung Đông, Nga tiếp tục giữ vai trò là nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy, trong khi Trung Quốc vẫn là bên tiêu thụ có trách nhiệm đối với các nguồn tài nguyên này" - ông Putin nhận định. Nhà lãnh đạo Nga cũng nhấn mạnh các lĩnh vực ưu tiên hợp tác gồm công nghiệp, nông nghiệp, vận tải và công nghệ tiên tiến. Cũng theo ông Putin, hợp tác đối ngoại giữa hai nước là "một trong những yếu tố then chốt giúp ổn định tình hình quốc tế".
Tại hội nghị thượng đỉnh, hai nhà lãnh đạo Trung Quốc và Nga đã ký tuyên bố chung về việc tiếp tục tăng cường phối hợp chiến lược toàn diện, đồng thời làm sâu sắc hơn quan hệ láng giềng hữu nghị và hợp tác thân thiện giữa hai nước. Ngoài ra, theo hãng tin Anadolu, hai bên còn ký một tuyên bố chung về việc xây dựng thế giới đa cực và thiết lập kiểu quan hệ quốc tế mới.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (trái) và Tổng thống Nga Vladimir Putin tại lễ đón ở thủ đô Bắc Kinh hôm 20-5Ảnh: AP
Theo sau hội nghị thượng đỉnh, hai nước đã ký 20 văn kiện hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, năng lượng, vận tải và hợp tác quốc tế. Tổng thống Putin cho biết thương mại Nga - Trung đang tiếp tục tăng trưởng, đồng thời nhấn mạnh hai nước hiện là những đối tác thương mại quan trọng của nhau. Theo nhà lãnh đạo Nga, kim ngạch thương mại song phương trong năm 2025 đã đạt gần 240 tỉ USD, với cơ cấu thương mại ngày càng đa dạng hơn, bao gồm nhiều mặt hàng có giá trị gia tăng cao.
Hai nước đã xây dựng được một hệ thống thương mại song phương ổn định, có khả năng chống chịu trước sức ép bên ngoài và biến động của thị trường toàn cầu. Ông Putin cho rằng việc sử dụng nội tệ trong thanh toán thương mại giúp bảo đảm tính ổn định cho hợp tác kinh tế giữa hai nước, đồng thời tiết lộ gần như toàn bộ hoạt động xuất nhập khẩu Nga - Trung hiện được thực hiện bằng đồng rúp và nhân dân tệ.
Ngoài ra, nhà lãnh đạo Nga cho biết cơ chế miễn thị thực song phương đã mang lại kết quả tích cực, góp phần thúc đẩy du lịch và giao lưu nhân dân giữa hai nước. "Trong năm 2025, hơn 2 triệu người Nga đã đến Trung Quốc, trong khi hơn 1 triệu công dân Trung Quốc đã tới Nga" - ông Putin cho biết.
Tiến triển về dự án đường ống dẫn khí đốt mới
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 20-5 cho biết hai bên đã đạt được sự đồng thuận tổng thể về các thông số chính của dự án đường ống dẫn khí đốt từ Nga sang Trung Quốc mang tên "Sức mạnh Siberia 2", trong đó có tuyến đường vận chuyển và phương thức xây dựng. Theo đài RT, ông Peskov cho biết hai nước vẫn cần phải thống nhất một số chi tiết nhưng nhận định những tiến triển đạt được đến nay là "một thành tựu khá lớn".
Theo kế hoạch, tuyến đường ống trên dài 2.600 km, dự kiến vận chuyển 50 tỉ m3 khí đốt mỗi năm từ Nga sang Trung Quốc thông qua Mông Cổ. Moscow và Bắc Kinh hồi tháng 9-2025 đã ký một bản ghi nhớ ràng buộc về mặt pháp lý để thúc đẩy dự án nhưng các vấn đề về giá cả, điều khoản tài chính và thời điểm bắt đầu cung cấp khí đốt vẫn chưa được giải quyết.
Theo đài CNBC, Trung Quốc muốn giá khí đốt đi qua đường ống này tương đương giá nội địa của Nga, tức khoảng 120 - 130 USD/1.000 m3. Trong khi đó, Moscow lại muốn mức giá gần với dự án "Sức mạnh Siberia 1", mà theo ước tính của giới phân tích, cao hơn gấp đôi mức trên. "Sức mạnh Siberia 1" chính thức hoạt động từ năm 2019, hiện cung cấp cho Trung Quốc 28 tỉ m3 khí đốt của Nga mỗi năm.
Tại cuộc họp báo sau hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình, Tổng thống Putin khẳng định Moscow sẵn sàng tiếp tục cung cấp dầu và khí đốt ổn định cho Trung Quốc. Ông cho biết thêm Tập đoàn Năng lượng hạt nhân Rosatom đang hoàn thiện việc xây dựng các tổ máy mới tại những nhà máy điện hạt nhân ở Trung Quốc trong khuôn khổ hợp tác năng lượng song phương. Trong khi đó, Trợ lý tổng thống Nga Yuri Ushakov cho biết xuất khẩu dầu mỏ của Nga sang Trung Quốc đã tăng 35% trong quý I/2026, đồng thời nhấn mạnh Moscow hiện là một trong những nhà cung cấp khí đốt tự nhiên lớn nhất cho Bắc Kinh.
Anh Thư