Quyết định gây lo ngại của Mỹ
Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) kêu gọi Mỹ xem xét lại quyết định rút khỏi tổ chức này và gọi đó là một tổn thất đối với thế giới.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump hôm 22-1 thông báo Mỹ chính thức hoàn tất việc rút khỏi WHO, đúng một năm sau khi nhà lãnh đạo Mỹ ký sắc lệnh hành pháp để bắt đầu tiến trình này.
Theo AP, một quan chức cấp cao Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ (HHS) hôm 22-1 cho rằng WHO đã xa rời sứ mệnh cốt lõi và nhiều lần hành động trái với lợi ích của Mỹ trong việc bảo vệ sức khỏe người dân nước này. HHS cũng lập luận các quốc gia khác, chẳng hạn như Trung Quốc, đã đóng góp ít hơn so với Mỹ và WHO chưa từng có tổng giám đốc là người Mỹ bất chấp mức đóng góp lớn của Washington.
Tuy nhiên, ngay cả bản thân Mỹ cũng chịu tổn hại vì quyết định trên, theo các chuyên gia y tế công cộng. Ông Ronald Nahass, Chủ tịch Hiệp hội Các bệnh truyền nhiễm Mỹ, nhận định với đài ABC News rằng việc rút khỏi WHO sẽ cản trở Mỹ giám sát các mối đe dọa mới nổi như Ebola hoặc gánh nặng dai dẳng của các đợt bùng phát cúm hằng năm. Ngoài ra, khả năng lựa chọn vắc-xin phù hợp với các chủng cúm đang lưu hành ở Mỹ cũng bị ảnh hưởng.
Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus phát biểu tại khóa họp Đại hội đồng Y tế thế giới ở TP Geneva - Thụy Sĩ hồi tháng 5-2025. Ảnh: AP
Trong khi đó, ông Lawrence Gostin, chuyên gia về luật y tế công tại ĐH Georgetown (Mỹ), lo ngại việc Mỹ không còn là thành viên WHO sẽ làm suy yếu nỗ lực ứng phó toàn cầu đối với các đợt bùng phát dịch bệnh mới, đồng thời gây trở ngại cho các nhà khoa học và công ty dược phẩm Mỹ trong việc phát triển vắc-xin và thuốc chống lại các mối đe dọa mới.
Để xoa dịu nỗi lo này, giới chức Mỹ nói đã thiết lập quan hệ nhiều quốc gia và nỗ lực bảo đảm việc chia sẻ trực tiếp những thông tin như thế, thay vì để WHO đóng vai trò trung gian. Tuy nhiên, Washington không cho biết hiện có bao nhiêu thỏa thuận như thế được triển khai.
Ông Gostin cũng lưu ý Tổng thống Donald Trump đã vượt quá thẩm quyền khi rút Mỹ khỏi WHO. Theo chuyên gia này, Mỹ gia nhập WHO thông qua một đạo luật của quốc hội và việc rút lui cũng cần một bước đi tương tự. Ngoài ra, theo quy định pháp lý, Mỹ phải thanh toán các khoản phí còn nợ - WHO cho biết con số này hiện là 131 triệu USD. Trong khi đó, giới chức Mỹ hôm 22-1 khẳng định Washington không có nghĩa vụ thanh toán các khoản phí trước khi chính thức rút khỏi tư cách thành viên WHO.