91% bàn ghế sai quy cách, 53% học sinh bị vẹo cột sống

Ngồi học trên bàn ghế đóng sai quy cách là nguyên nhân chủ yếu gây vẹo cột sống ở học sinh (HS). 91% bàn ghế sai quy cách, 53% HS tại các trường học ở TPHCM bị vẹo cột sống không khỏi làm nhiều người giật mình. Vậy mà một số nhà quản lý giáo dục, nhà sản xuất bàn ghế vẫn chưa xác định được thế nào là một bộ bàn ghế chuẩn?!

Liên tục trong 4 năm gần đây, năm nào bác sĩ Phạm Thị Nguyệt Ánh, Phó Khoa Y tế lao động học đường - Trung tâm Sức khỏe lao động và môi trường TPHCM, cũng là trưởng đoàn phúc tra của liên ngành y tế - giáo dục về thực hiện công tác y tế học đường tại TPHCM. Bác sĩ Ánh bức xúc: Bàn ghế sai quy cách vẫn là vấn đề nan giải nhất của chương trình “cải thiện vệ sinh phòng học”. Năm nào đoàn cũng phúc tra, nhắc nhở các trường chấn chỉnh nhưng kết quả vẫn chỉ là “chuyển biến rất chậm”.

Chỉ thấy lợi ích trước mắt

Số liệu phúc tra mới nhất về thực hiện công tác y tế học đường tại TPHCM năm học 2003-2004 đã minh chứng cho nhận xét trên: 91% bàn ghế trong các trường được phúc tra đóng sai quy cách. Mặc dù con số này chưa phản ánh toàn diện tất cả các trường học trong TP vì đoàn chỉ phúc tra ngẫu nhiên 2 trường trong mỗi quận, huyện nhưng theo bác sĩ Ánh, thực trạng tại các trường học trong toàn TP cũng có tới hơn 50 % bàn ghế đóng sai quy cách. Bác sĩ Ánh cho biết, bàn ghế đóng sai quy cách là loại bàn ghế đóng liền nhau, ghế ngồi không có chỗ tựa lưng, hiệu số chiều cao giữa bàn và ghế không phù hợp với lứa tuổi. Nguyên nhân dẫn tới tình trạng bàn ghế sai quy cách là do ban quản lý dự án cứ tự ý làm, ban y tế học đường của quận huyện không tham mưu hoặc có tham mưu nhưng ban dự án lại không ngó ngàng tới. Không ít nhà quản lý giáo dục chỉ quan tâm đến lợi ích trước mắt nên biện bạch bàn ghế liền nhau ngả ra là thành bàn ăn, tiện lợi cho các trường bán trú. Hơn nữa, bàn liền ghế khó xê dịch nên không gây ồn trong lớp học và một lý do được các nhà quản lý giáo dục rất quan tâm là bàn liền ghế luôn công kềnh, khó vận chuyển và vì vậy khó bị mất trộm.

Bác sĩ Nguyệt Ánh cho biết nguyên nhân gây vẹo cột sống ở HS chủ yếu do kiểu bàn ghế đóng không đúng, chiều cao của bàn ghế không phù hợp với tầm vóc của HS. Ngoài ra, còn có một số nguyên nhân khác như lao động nặng quá sớm, tư thế ngồi viết sai... Chiếm tỉ lệ nhỏ trong vẹo cột sống là do bệnh tật (bại liệt, lao cột sống, còi xương...), tai nạn gây lệch hình.

Kết quả nghiên cứu củaTrung tâm Sức khỏe lao động và môi trường, năm 2000 có 30% HS học tiểu học tại các trường sư phạm thực hành, Trường Nguyễn Thái Bình, Trường Trần Hưng Đạo (quận 1), Trường Cao Bá Quát (quận Phú Nhuận), Trường Hanh Thông (quận Gò vấp) bị vẹo cột sống.

Theo số liệu nghiên cứu của Khoa Nhi Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình TP trên 4.120 HS tại một số trường phổ thông quận Tân Bình - TPHCM, năm 2003 có 53% học sinh bị vẹo cột sống, trong đó nhiều nhất là vẹo cột sống ngực, thắt lưng.

Của xin - cho nên khó nói

Trở lại Trường Tiểu học Thạnh Lộc (Q.12) mà Báo Người Lao Động đã có lần nêu trong loạt bài “TPHCM: Báo động trường lớp xuống cấp” sẽ thấy rõ thực trạng này. Tất cả bàn ghế trong 33 phòng học của trường đều được đóng mới từ năm 2000, nhưng đến nay 120 bộ bàn ghế của 6 phòng học đã không sử dụng được. Ghế không có thành tựa lưng, lại không chắc chắn nên khi HS ngồi mặt ghế bị võng và gãy hàng loạt. Để đối phó với thực trạng trên, ban giám hiệu nhà trường phải chi 11 triệu đồng để sửa 150 ghế và 100 bàn.

Tại Trường Tiểu học Phú Thọ (Q.11) có tới 20/34 phòng học được trang bị loại bàn ghế đa năng- bàn dính liền với ghế, mặt bàn ngả ra làm chỗ nằm cho học sinh bán trú.

Ngày 24-7, đập vào mắt chúng tôi khi đến Trường THCS Hai Bà Trưng (Q.3) là hàng loạt bàn ghế cũ đóng sai quy cách và ngay cả những bộ bàn ghế mới được bổ sung cũng sai quy cách. Hiệu trưởng trường N. quận 3 nói: “Chúng tôi biết bàn dính ghế là sai nhưng lại không được tham mưu vào chính công trình được thụ hưởng, hơn nữa đó là của xin nên khó nói lắm”

Nhà sản xuất: Chỉ làm theo đơn đặt hàng

Từ thực tế bàn ghế sai quy cách ở các trường học chiếm tỉ lệ quá lớn, ngày 23-7 chúng tôi tìm đến nhà sản xuất để tìm hiểu nguyên nhân thì một thực trạng đáng buồn đang diễn ra: Công ty Sách - Thiết bị trường học TPHCM vẫn đang sản xuất loại bàn dính ghế tương tự. Ông Nguyễn Văn Phấn, cán bộ quản lý xí nghiệp, giải thích: “Gần đây, chúng tôi mới được khuyến cáo không nên làm bàn ghế dính liền nhau, nhưng đó mới là khuyến cáo còn chúng tôi phải làm theo đơn đặt hàng”. Ông Lê Đức Kế, phó giám đốc công ty, khẳng định: “Hiện chúng tôi chưa nhận được một văn bản hướng dẫn cụ thể nên không biết thế nào là đúng. Theo văn bản của Bộ Y tế thì bàn dính ghế là sai nhưng Bộ GD- ĐT thì chưa quy định điều đó. Rất nhiều khách hàng yêu cầu chúng tôi đóng bàn dính ghế nên không thể từ chối”.

Không riêng gì Công ty Sách - Thiết bị trường học TPHCM, Công ty Nhật Linh Đà Nẵng, một đơn vị chuyên cung cấp bàn ghế đang ăn nên làm ra và có tiếng tăm “tâm huyết với nghề nghiệp” cũng đóng kiểu bàn ghế tương tự.

Phòng GD-ĐT cũng không biết

Không thỏa mãn với câu trả lời của nhà sản xuất, chúng tôi tiếp tục tìm đến phòng GD- ĐT các quận huyện. Thật bất ngờ, ngay cả những nhà quản lý giáo dục cũng có câu trả lời “không biết bàn dính ghế là sai quy cách”. Vì lẽ đó nên phòng GD-ĐT các quận huyện không có sự tham mưu với ban quản lý dự án trước các đợt đóng bàn ghế mới. Một số trưởng phòng ở huyện Hóc Môn, Cần Giờ... trình bày: “Chúng tôi biết bàn dính ghế là sai quy cách nhưng một số hiệu trưởng lại yêu cầu nhận loại này cho dễ bảo quản nên chúng tôi vẫn cho đóng”.