Bệnh viêm tiểu phế quản ở trẻ em gia tăng
Viêm tiểu phế quản là bệnh do vi-rút gây ra, hay xuất hiện trong điều kiện thời tiết không ổn định. Bệnh thường xảy ra vào mùa mưa ở miền Nam và mùa thu - đông ở miền Bắc. Bệnh lây lan nhanh, các dấu hiệu giống với bệnh phổi và hen suyễn. Tại hai bệnh viện nhi đồng TPHCM, bệnh viêm tiểu phế quản chiếm từ 35% - 50% tổng số các bệnh về hô hấp. Đặc biệt, cần chú ý đối với trẻ dưới 3 tháng tuổi để hạn chế nguy cơ tử vong
Đừng để trẻ mất nước Bác sĩ Phạm Thị Kim Loan cho biết số lượng bệnh nhi viêm tiểu phế quản đang gia tăng do thời tiết hiện nay không ổn định. Đây là bệnh do nhiễm vi-rút, thường xảy ra ở những trẻ còn bú. Ở miền Nam, bệnh thường xảy ra vào mùa mưa và ở miền Bắc vào mùa thu - đông. Sau khi mắc bệnh khoảng 2 - 3 ngày, em bé thường sốt nhẹ, ho, sổ mũi và bắt đầu ho nhiều, có khi ho rất dữ dội, dễ nhầm lẫn với bệnh ho gà. Ở trẻ còn bú thường ho khò khè kèm theo tình trạng khó thở làm cho trẻ bỏ bú hoặc bú kém, ói, tiêu chảy... vì thế trẻ bị thiếu nước dẫn đến tình trạng khó thở, người tím tái, nhịp tim đập nhanh... Khi trẻ càng mất nước, càng làm đàm cô đặc gây bít tắc các tiểu phế quản làm cho tình trạng khó thở nặng hơn... Bên cạnh đó còn có các triệu chứng như trẻ vật vã, lồng ngực co lõm, căng phồng do ứ khí. Nếu bệnh diễn tiến nặng, trẻ sẽ rất bứt rứt do thiếu oxy và ứ khí CO2.
Từ đầu tháng 7 đến nay, Khoa Cấp cứu Bệnh viện Nhi Đồng 2 TPHCM tiếp nhận nhiều trẻ nhập viện trong tình trạng tắc đàm, các bác sĩ tại đây phải dùng thủ thuật làm loãng và hút đàm để giúp trẻ thở được. Bác sĩ Phạm Thị Kim Loan, Trưởng Khoa Cấp cứu, cho biết đó là triệu chứng thường gặp của bệnh viêm tiểu phế quản ở trẻ em.
Bệnh chiếm tỉ lệ cao nhất tại các khoa hô hấp
Hiện nay, tại Khoa Hô hấp Bệnh viện Nhi Đồng 2, có đến 35% bệnh nhi viêm tiểu phế quản. Đây là những em có bệnh diễn tiến khá nặng. Cũng từ đầu tháng 7 đến nay, mỗi ngày Khoa Hô hấp Bệnh viện Nhi Đồng 1 TPHCM tiếp nhận 10 trường hợp viêm tiểu phế quản trên tổng số 20 ca nhập viện. Bác sĩ Trần Anh Tuấn, Trưởng Khoa Hô hấp Bệnh viện Nhi Đồng 1, cho biết trước năm 1990 bệnh viêm tiểu phế quản chưa được chú ý do những biểu hiện của bệnh giống với viêm phổi và hen suyễn. Tuy nhiên, càng ngày viêm tiểu phế quản càng được quan tâm do bệnh có mức độ lây lan rất cao. Năm năm trở lại đây, trong số những bệnh nhân nằm tại Khoa Hô hấp Bệnh viện Nhi Đồng 1, viêm tiểu phế quản chiếm tỉ lệ cao nhất, trung bình cả năm là 35%, cao hơn cả viêm phổi (30%) và suyễn (khoảng 20%), tính riêng từ tháng 7 đến tháng 9 hàng năm thì số bệnh nhi viêm tiểu phế quản chiếm đến 50%.
1/3 trẻ viêm tiểu phế quản có thể mắc bệnh suyễn
Bác sĩ Trần Anh Tuấn cho rằng vì bệnh do vi-rút gây ra nên khả năng lây lan rất cao. Ở Việt Nam chưa có nghiên cứu về dịch tễ nên chưa thể khẳng định bệnh có nguy cơ gây thành dịch hay không nhưng ở nước ngoài viêm tiểu phế quản thường phát triển thành dịch. Bệnh sẽ diễn tiến nặng hơn, nhanh hơn và có thể gây tử vong cao hơn ở những trẻ có cơ địa đặc biệt như trẻ dưới 3 tháng tuổi, những trẻ nhẹ cân, sinh non, suy dinh dưỡng nặng... Những trẻ mắc các bệnh lý khác như bệnh tim, bệnh phổi bẩm sinh có tỉ lệ tử vong cao gấp 10 lần trẻ em bình thường. Ở trẻ bụ bẫm, bệnh cũng diễn tiến nhanh hơn do đường thở dễ bị bít kín. Theo bác sĩ Tuấn thì viêm tiểu phế quản có mối quan hệ với bệnh suyễn, nghĩa là 1/3 trẻ viêm tiểu phế quản sẽ mắc bệnh suyễn về sau do siêu vi gây viêm tiểu phế quản làm rối loạn quá trình đáp ứng của cơ thể khiến cho trẻ dễ nhạy cảm với môi trường bên ngoài.
Phòng ngừa và xử trí tại nhà
Để trẻ chóng khỏi bệnh hay ngăn ngừa bệnh diễn tiến nặng, cần cho trẻ uống nhiều nước để làm loãng đàm, giúp trẻ dễ thở. Ngoài ra người lớn cũng cần biết cách vỗ lưng cho trẻ để tiêu đàm, có thể nhỏ nước muối sinh lý khi bệnh ở giai đoạn nhẹ. Cần phải đưa trẻ đến các cơ sở y tế khi phát hiện những triệu chứng của bệnh như co lõm lồng ngực, trẻ bỏ bú, cơ thể tím tái, mất nước, ói, tiêu chảy... Đặc biệt là đối với trẻ dưới 3 tháng tuổi cần phải được nhập viện ngay để hạn chế nguy cơ tử vong. Trẻ phải được uống thuốc đúng theo toa bác sĩ, không nên lạm dụng thuốc ho hay sổ mũi dễ làm đàm cô đặc gây tắc nghẽn đường thở. Cũng chú ý cần phải để trẻ ho tự nhiên vì ho giúp em bé tống đàm ra ngoài.
Viêm tiểu phế quản là bệnh có khả năng lây lan cao nên khi có trẻ bệnh, môi trường nhà trẻ, lớp mẫu giáo cần được chú ý bảo vệ, tránh cho trẻ tiếp xúc với những người bị cảm, ho, sổ mũi...