Nguyên nhân gây bệnh là... tảo

Như Báo NLĐ ngày 8-2 đưa tin, mới đây Viện Da liễu Quốc gia đã tiếp nhận bệnh nhân nữ P.T.N, 46 tuổi, làm ruộng, ở Hà Nội, bị một tổn thương kỳ lạ ở mặt trong cẳng chân trái. Phải mất một thời gian tra cứu y văn thế giới, các chuyên gia mới xác định được nguyên nhân gây bệnh

Tổn thương là một kích thước khoảng 20 x 20 cm rát đỏ có một số vết lõm màu đen chảy nước, đôi chỗ có ngứa và đau rát. Sau khi tìm được tác nhân gây bệnh, các bác sĩ mới chẩn đoán đây là bệnh prototheosis.

Theo lời bệnh nhân P.T.N, trước đó 6 tháng, ở chân trái chị xuất hiện một vết đỏ bằng đồng xu, ngứa, không chảy nước, không có mủ, nhưng sau đó tổn thương ngày càng lan rộng. Bệnh nhân đã đi khám một số nơi, được chẩn đoán bị chàm và viêm mao mạch hoại tử. Mặc dù được điều trị bằng nhiều loại thuốc kháng sinh, thậm chí cả thuốc kháng viêm mạnh phối hợp trong uống, ngoài thoa, nhưng bệnh không thuyên giảm.

Tại Viện Da liễu Quốc gia, thời gian đầu bác sĩ cũng gặp khó khăn trong việc chẩn đoán và xác định nguyên nhân gây bệnh. Phải đến khi bác sĩ Trần Mẫn Chu, Trưởng Khoa Xét nghiệm của Viện Da liễu Quốc gia, tiến hành sinh thiết da và xét nghiệm, các bác sĩ mới tìm được tác nhân gây bệnh cho chị N. là loại tảo lục đột biến prototheca wickerhamii và bệnh được gọi là prototheosis.

Tảo prototheca quan sát dưới kính hiển vi

Bác sĩ Trần Mẫn Chu cho biết prototheosis là một bệnh lạ, lần đầu tiên phát hiện tại VN nên việc chẩn đoán không dễ dàng chút nào vì nhìn bề ngoài tổn thương của bệnh khá giống tổn thương trong bệnh chàm, dễ gây nhầm lẫn cho các bác sĩ. Trong quá trình sinh thiết da và xét nghiệm, bác sĩ Chu đã phát hiện nhiều bào tử lạ, hình tròn, kích thước to nhỏ không đều. Sau đó bác sĩ đã cho nhuộm PAS và thấy bào tử bắt màu đỏ kỳ lạ. Khi tra cứu y văn thế giới, bác sĩ mới biết đây là tảo lục đột biến prototheca wickerhamii.

Mặc dù đã tìm ra bệnh, nhưng theo bác sĩ Chu, việc điều trị cũng rất khó khăn vì bệnh nhân P.T.N có tiền sử bị bệnh tan máu tự miễn và đang được điều trị bằng corticoid (một trong những loại thuốc gây suy giảm hệ miễn dịch). Trong khi đó, nếu sử dụng đúng loại thuốc điều trị bệnh prototheosis sẽ ảnh hưởng tới gan. Sau khi cân nhắc, bác sĩ đã cho bệnh nhân sử dụng thuốc kháng nấm Sporal kết hợp với kháng sinh. Hơn một tháng sau đó, tổn thương trên vùng da của bệnh nhân giảm đi rất nhiều.

Bác sĩ Chu cho biết bệnh prototheosis không có tính di truyền mà chỉ xuất hiện ở những bệnh nhân đang sử dụng những loại thuốc khiến hệ miễn dịch suy giảm mạnh, hoặc bệnh nhân đang chạy tia xạ, truyền hóa chất điều trị bệnh ung thư, bệnh nhân AIDS... Còn ở người khỏe mạnh, nếu sức đề kháng tốt, dù có nhiễm tảo, bệnh cũng ít khả năng xảy ra. Cũng theo y văn thế giới, khả năng lây lan bệnh prototheosis là khó. Bệnh chỉ xuất hiện trong trường hợp bệnh nhân bị suy giảm miễn dịch mạnh, cơ thể xuất hiện những xây xước, tổn thương trên da và gặp nguồn bệnh khiến tổn thương lan rộng ra toàn thân, gây viêm bao hoạt dịch, nhiễm vào máu và đe dọa đến tính mạng.