Sức khỏe

Nhiều thầy thuốc lười rửa tay

Kết quả dự án tăng cường vệ sinh bàn tay thực hiện tại hơn 10 bệnh viện cho thấy chỉ khoảng 40% bác sĩ, y tá và điều dưỡng tuân thủ đúng quy trình rửa tay

Ở nước ta, mỗi năm có khoảng 600.000 trường hợp nhiễm khuẩn bệnh viện (BV) trên tổng số 7,5 triệu bệnh nhân nhập viện mà tay bẩn được xác định là một trong những phương tiện truyền bệnh nguy hiểm. Trong đó, cán bộ y tế lười rửa tay đã được coi là “cầu nối” của 5%-10% bệnh nhân nhập viện bị nhiễm khuẩn BV mỗi năm.

Ý thức tự giác chưa cao

Theo PGS-TS Nguyễn Việt Hùng, Trưởng Khoa Chống nhiễm khuẩn của BV Bạch Mai (Hà Nội), vệ sinh bàn tay là việc rất quan trọng bởi bàn tay thường nhiễm nhiều loại vi khuẩn gây bệnh và là một trong những vật trung gian lan truyền các nhiễm khuẩn BV.

Thế nhưng, theo kết quả dự án tăng cường vệ sinh bàn tay do Bộ Y tế thực hiện tại hơn 10 BV với trên 6.000 nhân viên y tế được tập huấn quy trình rửa tay vệ sinh, an toàn cho thấy chỉ khoảng 40% bác sĩ, y tá và điều dưỡng tuân thủ đúng quy trình rửa tay.

Lãnh đạo một số BV cũng cho biết dù đã liên tục nhắc nhở nhân viên phải rửa tay trước khi khám bệnh nhưng do ý thức tự giác chưa cao, phần nữa cũng vì quá đông bệnh nhân nên nhiều người “lờ” công đoạn quan trọng này.

Bộ Y tế cũng quy định tất cả nhân viên y tế, học sinh, thân nhân, khách đến thăm BV đều phải rửa tay để ngăn ngừa lây nhiễm các vi khuẩn gây bệnh. Tuy nhiên, đến nay, biện pháp phòng ngừa này vẫn chưa được áp dụng đầy đủ. Nhiều BV thiếu chỗ rửa tay cho người thân bệnh nhân hoặc có nhưng lại thiếu dung dịch rửa tay.

Thầy thuốc thực hiện mang găng tay trong quá trình điều trị cũng là một biện pháp để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn bệnh viện

Các nghiên cứu gần đây đều chứng minh rằng bàn tay cực kỳ bẩn, trên 1 cm2 da của người bình thường đã có khoảng 40.000 vi khuẩn ẩn nấp không nhìn thấy được.

Theo ông Phạm Đức Mục, Phó Cục trưởng Cục Khám chữa bệnh (Bộ Y tế), nếu rửa tay đúng kỹ thuật sẽ giúp loại trừ tối đa vi khuẩn và giảm 50% số ca nhiễm khuẩn tại BV cũng như tỉ lệ tử vong do nhiễm khuẩn.

Một khảo sát ở Khoa Điều trị tích cực thuộc 3 BV đa khoa của các tỉnh Hòa Bình, Quảng Ninh và Điện Biên cho thấy sau khi thực hiện chương trình vệ sinh bàn tay, tỉ lệ nhân viên y tế chịu rửa tay trước và sau khi chăm sóc cho bệnh nhân đã tăng lên hơn 60%, trong khi thời điểm trước đó chỉ khoảng 12%.

Động tác rửa tay đúng cách sẽ giúp giảm tới 35% khả năng lây truyền vi khuẩn gây các bệnh tiêu chảy, giảm 20%-45% nhiễm khuẩn đường hô hấp. Ông Mục nhấn mạnh với vai trò phòng bệnh quan trọng như thế, rửa tay sạch được xem là liều “vắc-xin” tự chế hay là một loại “thuốc kháng sinh” đặc hiệu có hiệu quả cao, giúp cứu sống hàng triệu người.

“Tắm” hóa chất cho bệnh nhân

Cũng theo PGS-TS Nguyễn Việt Hùng, một nghiên cứu tại Khoa Hồi sức tích cực của BV Bạch Mai cho thấy sau 8 tháng thực hiện việc rửa tay đúng cách đã giúp giảm tỉ lệ mắc các bệnh viêm phổi, viêm đường tiết niệu tại BV này từ 30% xuống còn 20%. Vì thế, tới đây, BV này sẽ triển khai việc rửa tay đúng cách tại các khoa khác, trong đó có thể sẽ sử dụng hóa chất “tắm” cho bệnh nhân trước khi phẫu thuật.

“Thực tế cho thấy ngoài nhiễm khuẩn đường hô hấp và tiêu hóa thì nhiễm khuẩn vết mổ cũng chiếm khá cao. Các thủ thuật như đặt nội khí quản, đặt ống thông tiểu và phẫu thuật đều có nguy cơ gây nhiễm khuẩn cho bệnh nhân. Những bệnh nhân phải qua phẫu thuật có nguy cơ bị nhiễm khuẩn BV cao hơn nhiều lần so với những người không phải mổ” - PGS-TS Nguyễn Việt Hùng nhấn mạnh.

Lắm nguy cơ từ điện thoại

Ông Phạm Đức Mục cho biết không chỉ tỉ lệ tuân thủ vệ sinh bàn tay, sát khuẩn tay còn thấp mà tình trạng nhân viên y tế dùng một đôi găng tay chung cho bệnh nhân cũng khá phổ biến. Thói quen dùng bàn tay che miệng khi ho cũng cần thay đổi bằng việc sử dụng khuỷu tay để che miệng.

Cùng với đó, thói quen mang điện thoại di động và sử dụng trong phòng mổ khi phẫu thuật của nhân viên y tế cũng cần phải thay đổi. Bởi theo một số nghiên cứu, lượng vi khuẩn trú ngụ trên điện thoại là không nhỏ và hầu hết là các vi khuẩn đặc biệt nguy hiểm đối với sức khỏe người bệnh. Thậm chí một số loại vi khuẩn còn có có khả năng “miễn dịch” đối với thuốc kháng sinh thông thường.