Sau những ánh hào quang

Theo thống kê, nghề y đang là nghề có tỉ lệ mắc bệnh nghề nghiệp cao nhất. Mặc dù hiểu biết nhiều về công tác dự phòng nhưng môi trường làm việc luôn tiếp xúc với các nguồn bệnh khiến cho sức khỏe của các y, bác sĩ hằng ngày, hằng giờ luôn bị đe dọa bởi nguy cơ cao lây truyền các bệnh truyền nhiễm, như: HIV/AIDS, viêm gan B, lao, SARS, cúm, tiêu chảy cấp

Bác sĩ Nguyễn Trung Cấp, Khoa Hồi sức tích cực Bệnh viện Các bệnh nhiệt đới quốc gia, bộc bạch: “Phơi nhiễm bệnh dễ xảy ra nhất là khi virus cúm H5N1, H1N1 hay dịch SARS lây truyền trong không khí.

Bệnh nhân tiêu chảy khi nhập viện thường nôn rất nhiều, thậm chí đại tiện liên tục nên các nhân viên y tế đều phải trực tiếp thay quần áo, chăn ga, gối đệm cho bệnh nhân, kể cả khi chưa hề có một xét nghiệm nào để biết mức độ lây nhiễm ra sao. Chỉ một chút sơ sẩy, nhân viên y tế có thể bị máu và các dịch sinh học của người bệnh bắn vào niêm mạc mắt hoặc các tổn thương dưới da”.

Ngay cả ở những nơi được coi là vô trùng cho người bệnh (như phòng mổ), nguy cơ nhiễm bệnh đối với nhân viên y tế cũng rất cao. “Dao kéo làm rách bao tay hoặc kim đâm vào da là chuyện xảy ra khá phổ biến. Thậm chí khối u của bệnh nhân vỡ, máu mủ bắn tung tóe vào mặt bác sĩ. Mặc dù đã có phương tiện bảo hộ và áp dụng nhiều biện pháp cách ly song sự rủi ro thì khó có thể tránh được tuyệt đối. Cuộc sống hằng ngày của người thầy thuốc do vậy luôn đầy rẫy lo lắng vì áp lực công việc, vì trách nhiệm trực tiếp về tính mạng nhiều người”- với kinh nghiệm hơn 20 cầm dao mổ, bác sĩ Nguyễn Quốc Bảo ở Bệnh viện K tâm sự.

Còn bác sĩ Nguyễn Văn Khương, Bệnh viện Đại học Y, dí dỏm kể: “Với bệnh nhân bị áp xe ruột thừa đã bị hoại tử thì mùi bốc ra khủng khiếp lắm. Người ngoài ngửi phải chắc sẽ nôn thốc nôn tháo thế mà các y, bác sĩ ngửi lâu thành... quen”.

Đối với thầy thuốc ở các bệnh viện tâm thần thì việc chăm sóc bệnh nhân vất vả vô cùng vì họ luôn phải tiếp xúc với người đang trong trạng thái không nhận thức được bệnh, không làm chủ được cảm xúc và hành vi. “Nhiều bệnh nhân của tôi không tự làm được vệ sinh, vậy mà khi chúng tôi giúp thì họ còn cản trở gây khó khăn, thậm chí cào cấu” - y sĩ Trần Thị An ở Bệnh viện Tâm thần Trung ương thố lộ. 

Những khó khăn, nguy hiểm trong công việc đã khiến các y, bác sĩ phải chịu đựng những sức ép tâm lý rất cao. Theo khảo sát tại khoa hồi sức cấp cứu của một bệnh viện Trung ương, có tới hơn 20% nhân viên có điểm stress ở mức cao, hơn 40% có điểm stress ở mức trung bình như phản xạ vận động bị kéo dài, giảm trí nhớ và giảm tập trung chú ý.

Ai cũng biết nghề y là nghề vinh quang, luôn được kính phục nhưng cũng là nghề phải chịu vô vàn áp lực và có những nguy hiểm, khó khăn đặc thù mà không hẳn người nào cũng biết và chia sẻ được.