Sử dụng mỹ phẩm thế nào để không gây hại?

Hoạt chất chỉ là “bề nổi”

Xét ở một góc độ nào đó thì mỹ phẩm cũng là dược phẩm. Mà đã là dược phẩm thì trong sản phẩm luôn chứa đựng hai thành phần hoạt chất và tá dược. Trong đó hoạt chất là thành phần chính có tác dụng trị liệu hoặc làm đẹp.

Nhưng thực ra hoạt chất chỉ là “bề nổi”. Các nhà sản xuất thường nhấn mạnh vào những đặc tính “ăn tiền” của chúng (chẳng hạn như mật ong, nhân sâm... có tác dụng làm đẹp da, mượt tóc), ít có nhà sản xuất nào công bố những tá dược có trong sản phẩm của mình (trừ những loại mà Bộ Y tế bắt buộc phải công bố).

Tá dược là  chất được đưa vào trong một sản phẩm có tác dụng bảo quản, ổn định hoặc tạo ra một dạng thể chất mong muốn. Những loại tá dược được các nhà sản xuất lựa chọn dù là đạt tiêu chuẩn dùng cho mỹ phẩm đôi khi vẫn có thể xảy ra những phản ứng có hại cho người tiêu dùng, chẳng hạn khi gội đầu thường bị da khô, tróc vảy, ngứa do dị ứng...

Tính độc hại của một số hóa chất dùng trong mỹ phẩm

Mặc dù được nghiên cứu thực nghiệm trên súc vật với liều lượng lớn trong khoảng thời gian dài nhưng cũng cần lưu ý khi sử dụng ở người vì những hóa chất này là những loại tá dược được sử dụng phổ biến ở dược phẩm và mỹ phẩm.

Nhiều loại mỹ phẩm được bày bán hiện nay có chứa những hóa chất là sản phẩm phụ của dầu hỏa vốn đã được cảnh báo ít nhiều về tác hại của nó. Trong đó chất sodium lauryl sulfate (SLS) là chất được sử dụng nhiều nhất.

Tính chất chủ yếu của SLS là tẩy rửa và tạo bọt. Tuy chưa  chính thức bị cấm sử dụng nhưng SLS hiện được xem là nguy hiểm nhất so với các loại hóa chất hữu cơ khác sử dụng trong sản xuất mỹ phẩm. SLS  có thể kết hợp với những chất khác để biến thành nitrosamines gây ung thư.

Các loại hóa chất thường gặp:

1. Sodium lauryl sulfate (SLS): Sử dụng trong kem đánh răng, kem cạo râu, dầu gội đầu, sữa tắm, nước súc miệng.

Chất SLS ảnh hưởng đến thị giác trẻ em, tác nhân gây bệnh cườm mắt, rụng tóc, da bị thô ráp và sần sùi, làm chậm lành vết thương, tác nhân gây ung thư tim, thận, não...

2. Polyethylene glycol (PEG): Sử dụng trong kem dưỡng da, chống khô da. PEG có ảnh hưởng bất lợi cho hệ miễn nhiễm của cơ thể.

3. Propylen glycol (PG): Sử dụng trong son môi, thuốc nhuộm tóc, kem cạo râu, khử mùi, kem đánh răng. PG gây ảnh hưởng lên gan, não, thận.

4. Isopropyl alcohol: Sử dụng trong thuốc nhuộm tóc, kem cạo râu, kem làm mềm da tay. Chất này gây nhức đầu.

5.Triethanolamine (TEA), Diethanolamine (DEA), Monoethanolamine (MEA), sử dụng trong sữa tắm, dầu khử mùi cơ thể, kem chống nắng, dầu gội đầu. Các chất này dễ hấp thu qua da, tác động vào gan, thận và hệ thần kinh trung ương.

Nhận thức của người tiêu dùng mang tính quyết định

Để việc làm đẹp được hiệu quả và an toàn phải có mối liên hệ tổng hòa từ ba phía: nhà sản xuất - cơ quan quản lý - người tiêu dùng. Nhà sản xuất cần phải công khai các thành phần có trong sản phẩm của mình. Khi sản xuất phải tuân thủ những quy định của cơ quan quản lý, chỉ sản xuất và sử dụng những hóa chất được cơ quan quản lý cho phép (có tất cả 417 chất và nhóm chất cấm sử dụng, 64 chất và nhóm chất hạn chế sử dụng trong sản xuất mỹ phẩm). Nhà sản xuất không nên quảng cáo “đại ngôn” những sản phẩm của mình, đồng thời có bảng hướng dẫn sử dụng thật chi tiết đến người tiêu dùng. Đối với cơ quan quản lý, cần kiên quyết xử lý những loại mỹ phẩm nhập lậu không rõ nguồn gốc và không có giấy phép lưu hành. Phần còn lại mang tính quyết định là nhận thức của người tiêu dùng, cần có những kiến thức cơ bản về mỹ phẩm, tránh lạm dụng chúng. Khi quyết định sử dụng mỹ phẩm nên chọn lựa những sản phẩm có ghi rõ  nguồn gốc, xuất xứ.

Không nên mua mỹ phẩm theo kiểu “rỉ tai” vì thực chất có loại mỹ phẩm chỉ thích hợp với nhóm người này nhưng sẽ gây kích ứng đối với nhóm người khác.