Thịt dê: Nhiều giun sán, mầm bệnh lại kiểm dịch qua loa
ẨM THỰC.- Chợ Hòa Bình, quận 5 - TPHCM lâu nay nổi tiếng với các món ăn đặc sản như thịt dê, trừu, bê và cả chân gà, vịt rút xương. Đến chợ đặc sản này chúng tôi nhận thấy, xung quanh món đặc sản thịt dê có rất nhiều điều đáng nói. 3 giờ sáng 21- 5, chúng tôi có mặt tại chợ Hòa Bình. Thấy chúng tôi “lớ ngớ”, bà bán cà phê nhiệt tình mời uống cà phê. Chúng tôi bắt chuyện, nói là cần mua thịt dê, bà chủ hàng nước nhanh nhảu: “Cứ uống đi đã, một chút nó tới. Tôi chỉ cho mà mua”. Bà không quên lưu ý: “Vào đó mua coi chừng bị hố đó nghen”.
Heo chết chuyển vùng Trạm Thú y quận Bình Thạnh kết hợp cùng Đội Quản lý thị trường quận và Công an phường 3, Bình Thạnh vừa phát hiện Trần Thanh Trung ngụ ở Hòa Xuân, Hòa Vang, TP Đà Nẵng bán 100 kg thịt heo chết mang bệnh truyền nhiễm trên đường Đinh Tiên Hoàng, Bình Thạnh. Số heo trên có nguồn gốc từ Đồng Nai. Ngoài số thịt heo kém phẩm chất trên, còn có 10 kg thịt xay có ướp hàn the. Toàn bộ số thịt heo trên được lập biên bản tịch thu mang đi tiêu hủy; phương tiện vận chuyển là xe gắn máy biển số 60H4-1642 bị tạm giữ chờ xử lý. Do khu vực xung quanh chợ Bà Chiểu đã được các cơ quan chức năng thường xuyên kiểm tra, bọn tiêu thụ heo chết gần đây đã chuyển sang hoạt động ở cuối đường Đinh Tiên Hoàng, gần ngã ba Phan Đăng Lưu. L.G
Thả nổi kiểm dịch
Gần 5 giờ, bà chủ quán gọi lớn: “Nó đến rồi kìa”. Một người đàn ông khoảng 40 tuổi, phong trần sương gió vừa bắt chuyện với chúng tôi vừa đảo mắt quan sát đám đệ tử vận chuyển hàng hóa. Riêng chiếc xe gắn máy của anh ta cũng chở đến 3 giỏ thịt dê to đùng. “Hàng có ngay, lấy thứ gì?”. Vừa nói anh cho đệ tử đẩy hàng vào trong chợ mà không bị ai xét hỏi. Ra ngoài, anh chỉ chiếc xe tải chất đầy thịt và bảo: “Xe này cũng của tôi, mang hàng từ Biên Hòa về”.
Trong lúc chờ “mối” đến, chúng tôi chia nhau “canh” tại cửa vào chợ phía đường Nhiêu Tâm là nơi mở cửa sớm nhất dành cho tiểu thương vào chuẩn bị hàng hóa. Đây cũng là lúc thịt heo, bê, dê, trừu ùn ùn kéo vào chợ. Bên trong cửa chợ có đặt một cái bàn, duy nhất chỉ có một nhân viên kiểm dịch thú y trực chiến. Anh nhân viên này chỉ ngồi tại chỗ quan sát từng đoàn người kéo, vác các loại thịt vào chợ. Lâu lâu anh này lên tiếng với một tốp người nào đó: “Nhiều quá rồi đó nghen”. Khoảng 5 giờ 30, có đến 3 chiếc xe tải nhẹ và hàng chục lượt xe gắn máy chất đầy thịt được đưa vào chợ mà không gặp trở ngại gì. Theo bà hàng nước, đêm nào họ cũng mang thịt dê lên giao.
Gần 6 giờ, một thanh niên mang một bao thịt dê đặt lên bàn nhân viên kiểm dịch. Nhân viên chẳng cần “khám” gì cả. Lôi trong hộc bàn ra cái hộp đóng dấu kiểm soát, đóng nhanh 3- 4 dấu lên thịt. Hai con dê vừa được “kiểm tra” xong là được “tái xuất” khỏi chợ với chi phí đóng dấu hơn chục ngàn đồng. Chỉ khoảng 10 phút sau, một thanh niên khác lôi từ xe tải đậu trước cửa chợ xuống tiếp 3 con dê, cũng được cho đóng dấu và trực chỉ vào quầy thịt dê số 122... Một chủ quầy thịt dê bật mí: Một số khách hàng mối đòi thịt dê phải được kiểm dịch nên phải làm cho có “thủ tục” như vậy.
Treo dê bán... trừu chẳng khó gì
Không quên lưu ý của bà chủ hàng nước “coi chừng mua nhầm dê giả”, nên khi tiếp xúc các quầy thịt, chúng tôi cố gắng quan sát để phân biệt đâu là thịt dê... thứ thiệt. Tại dãy bán thịt dê, trừu, bê, chúng tôi không thể nào phân biệt được đâu là thịt dê, đâu là thịt bê hay trừu. Một bà bán thịt dê nhiệt tình chỉ cho chúng tôi cách phân biệt: “Thịt dê có da sần, còn da bê có màu vàng và láng”. Nhưng khi tôi nhìn lên những miếng thịt lớn treo lủng lẳng vẫn không tài nào phân biệt được cho dù có cả thịt dê và bò cùng được treo bán. Giá thịt dê từ 55.000 đồng- 60.000 đồng/kg, nếu muốn rẻ thì lấy thịt trừu hoặc bê 35.000 đồng/kg. “Còn lòng dê?” - chúng tôi hỏi. Bà chủ lôi trong giỏ xách to đùng ra nguyên bộ lòng và “hét” giá 35.000 đồng/kg. Chúng tôi chê mắc không lấy. Bà lảm nhảm chửi và nhanh tay cho bộ lòng vào giỏ.
Coi chừng một loạt bệnh truyền nhiễm
Theo một cán bộ ngành thú y, thịt dê lâu nay giống như thịt cầy ở chỗ khâu kiểm soát vệ sinh, kiểm dịch gần như còn thả nổi. Ngành cũng chưa có quy trình giết mổ chuẩn cho loại gia súc này. Phần lớn thịt dê tiêu thụ tại TP đều được giết mổ từ các tỉnh lân cận đưa về chưa được kiểm soát. Tại quận 7 chỉ có một lò giết mổ dê phục vụ thị trường khu vực. Và tại quận 8 cũng có một lò quy mô nhỏ. Trong khi trên thực tế ngoài việc thịt dê, thịt trừu, thịt bê vào chợ còn có một lượng thịt rất lớn lưu thông bên ngoài từ các mối giao trực tiếp cho các quán ăn, nhà hàng mà không hề qua khâu kiểm soát.
Bác sĩ Nguyễn Văn Tân, Trưởng Trạm Thú y quận Bình Thạnh, cho biết dê cũng giống như một số gia súc khác như trâu, bò, heo... hay mắc các bệnh tụ huyết trùng, lepto, ký sinh trùng và nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm khác. Dê nuôi lấy sữa lâu năm còn mắc cả bệnh lao.
Theo công trình nghiên cứu của khoa chăn nuôi thú y Đại học Nông Lâm TPHCM về tình trạng nhiễm giun sán trên dê ở Bình Dương, tỉ lệ nhiễm giun sán trên toàn đàn là 91,66%. Đa số nhiễm từ 3- 4 loài giun sán trên một cá thể. Và có đến 12 loài giun sán đã tìm thấy trên dê.