Mỗi năm, Rotavirus khiến cho hơn 2 triệu trẻ em trên thế giới phải nhập viện, cướp đi sinh mạng của hơn nửa triệu trẻ em
Rotavirus tồn tại quanh năm ở những quốc gia có khí hậu nhiệt đới như VN chúng ta. Ở khu vực các tỉnh phía Bắc, bệnh tăng nhanh trong những tháng lạnh nên dân gian hay gọi là bệnh tiêu chảy mùa đông. Ở miền Nam, bệnh gặp quanh năm nhưng cao điểm từ tháng 9 đến tháng 12.
“Rình rập” trẻ nhỏ
Hầu hết trẻ nhỏ đều có nguy cơ nhiễm Rotavirus trước lúc 5 tuổi, thường gặp nhất là ở trẻ từ 3 tháng đến 24 tháng tuổi. Ở độ tuổi này, hệ miễn dịch và cơ quan tiêu hóa còn non yếu nên rất dễ bị Rotavirus tấn công. Cứ hai trẻ bị tiêu chảy cấp nhập viện thì có một trường hợp là do nhiễm Rotavirus.
Cơ thể trẻ nhiễm Rotavirus sẽ đào thải ra ngoài một lượng siêu vi rất lớn (đến 10.000 tỉ) mà chỉ cần 10 siêu vi là đã có thể lây nhiễm và gây bệnh cho người. Siêu vi có thể truyền đi một cách dễ dàng qua tay bị nhiễm bẩn và có mặt ở trên các đồ vật như bàn ghế, sàn nhà, đồ chơi, nguồn nước, các vật dụng trong gia đình...
Cứ 2 trẻ bị tiêu chảy nhập viện thì có một là do nhiễm Rotavirus. Trong ảnh: Trẻ khám bệnh tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 -TPHCM. Ảnh: Nguyễn Thạnh
Rotavirus có thể hiện diện trong phân của những trẻ bị bệnh đến 21 ngày. Đối với trẻ nhỏ dưới một tuổi, khả năng nhiễm Rotavirus rất cao do trẻ thường xuyên tiếp xúc với tay người và các đồ vật bằng chính tay, miệng của trẻ.
Gần đây, một số nhà khoa học nghi ngờ Rotavirus cũng có thể truyền qua không khí vì virus được tìm thấy trong dịch tiết đường hô hấp của những trẻ bị bệnh.
Kháng sinh làm bệnh nặng hơn
Rotavirus gây tiêu chảy ra nước ồ ạt và ói mửa. Sau khi nhiễm Rotavirus khoảng 6 đến 12 giờ, trẻ bắt đầu xuất hiện các triệu chứng sốt, nôn ói dữ dội có thể đến 15 lần/ngày, sau đó bắt đầu tiêu chảy phân toàn nước liên tục từ 10-20 lần/ngày. Bởi nôn ói và tiêu chảy dữ dội nên trẻ dễ bị mất nước một cách nhanh chóng. Đó cũng là nguyên nhân phổ biến nhất khiến trẻ bị tiêu chảy do Rotavirus thường phải nhập viện cao hơn so với các trường hợp khác.
|
Không dùng thức uống có đường
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với Rotavirus nên dùng các dung dịch bù nước bằng đường uống càng sớm càng tốt. Dung dịch muối - đường để uống ở dạng dung dịch tạo nước đường uống (orezon), được bào chế và rất dễ mua ở các cửa hàng thuốc. Nếu không có sẵn dung dịch này thì thức uống thích hợp để dùng là nước dừa, nước trái cây hay xúp gà. Những thức uống có carbon và có hương vị trái cây thì không nên dùng, bởi chứa rất nhiều đường nên có thể làm cho tiêu chảy nặng hơn. |
Các triệu chứng bệnh do nhiễm Rotavirus có thể kéo dài nhiều ngày thậm chí hằng tuần. Nhiễm lần đầu thì thường là nặng nhất. Các lần nhiễm sau thì ít nặng hơn vì trẻ đã có phát triển những cách bảo vệ.
Khi trẻ mắc bệnh này, nên tiếp tục cho trẻ ăn, nếu trẻ đang bú mẹ thì vẫn tiếp tục cho bú. Nếu trẻ không bú mẹ thì nên tiếp tục cho uống sữa và điều cần thiết là không nên pha loãng sữa hay thay đổi.
Nên dùng những thức ăn có nhiều kali như chuối và dừa. Thức ăn được nấu kỹ, nghiền nát, hay những thức ăn cơ bản với vài giọt dầu có thể giúp kích hoạt tiêu hóa dễ hơn và tăng cường calories.
Tiêu chảy do Rotavirus không đáp ứng với điều trị bằng kháng sinh, điều này không giống như các trường hợp tiêu chảy nhiễm khuẩn khác. Kháng sinh thậm chí có thể còn làm cho bệnh nặng hơn.
Điều đáng nói là các biện pháp vệ sinh tiệt trừ thông thường đối với vi khuẩn và siêu vi khác như bú mẹ, cung cấp nước sạch, cải thiện vệ sinh môi trường không đủ bảo vệ trẻ khỏi bị lây nhiễm tác nhân này. Cách tốt nhất để bảo vệ trẻ khỏi tiêu chảy do Rotavirus chính là chủng ngừa. Tổ chức Y tế Thế giới đã khuyến cáo như vậy.
