Thí điểm giáo dục AI cho học sinh: Cẩn trọng, linh hoạt

Khung nội dung thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) cho học sinh phổ thông được xem là cơ sở quan trọng nhằm từng bước triển khai tại các trường

Sáng 16-4, Báo Người Lao Động đã tổ chức talkshow với chủ đề "Thí điểm giáo dục AI cho học sinh phổ thông: Góc nhìn từ thực tiễn".

Chỉ nên tích hợp AI trong môn học

Ông Nguyễn Thái Vĩnh Nguyên, Phó trưởng Phòng Giáo dục Phổ thông - Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) TP HCM, nhấn mạnh việc đưa nội dung giáo dục AI vào các trường phổ thông theo Quyết định 3439/2025 của Bộ GD-ĐT là bước đi rất đúng đắn.

Theo ông Nguyên, thực tế, bản thân học sinh đã được tiếp cận với AI bên ngoài nhà trường. Do đó, cần thiết có khung AI chính thống trong lĩnh vực giáo dục để định hướng học sinh tiếp cận AI một cách bài bản, hợp lý, phù hợp với từng trình độ cũng như bảo đảm tính an toàn, đạo đức.

Về lâu dài, việc ban hành khung nội dung thí điểm còn mang tính chiến lược bởi đưa giáo dục AI vào nhà trường sẽ góp phần phát triển năng lực số cho học sinh và cá nhân hóa được việc học tập của các em.

Thí điểm giáo dục AI cho học sinh: Cẩn trọng, linh hoạt - Ảnh 1.

Các khách mời trao đổi tại talkshow với chủ đề “Thí điểm giáo dục AI cho học sinh phổ thông: Góc nhìn từ thực tiễn” do Báo Người Lao Động tổ chức. Ảnh: DUY PHÚ

Từ thực tế giảng dạy và tập huấn cho giáo viên, thầy Trần Quốc Long Xuyên, Tổ trưởng chuyên môn Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo (phường Cầu Ông Lãnh, TP HCM), cho biết theo khung năng lực số đã được ban hành, tại bậc tiểu học, học sinh mới ở giai đoạn làm quen với AI. Do đó, nhà trường không tập trung vào mặt kỹ thuật hay lý thuyết, mà sẽ tăng tính trải nghiệm, tính tương tác cho các em. Với mức độ tiếp cận vừa phải, các em sẽ chủ yếu được "học thông qua chơi". Đặc biệt, khi cho học sinh tiếp cận với AI, giáo viên phải chú trọng vấn đề đạo đức học thuật để các em có cái nhìn đúng đắn về công cụ này, qua đó hỗ trợ việc học tập tốt hơn.

Cũng theo thầy Xuyên, việc giáo dục AI đối với học sinh tiểu học hiện vẫn ở bước tích hợp, nghĩa là lồng ghép vào trong các môn học. Bên cạnh khung pháp lý và nội dung đã có, cần sự khéo léo, linh hoạt của giáo viên.

"Ví dụ, khi giảng dạy một môn học, cần sử dụng phim, ảnh để minh họa nhưng dùng công cụ AI sẽ sinh động, hấp dẫn hơn. Giáo viên cũng có thể tạo trợ lý AI để hướng dẫn học sinh học tập, giúp cá nhân hóa. Ranh giới giữa việc dùng AI tạo ra áp lực hay tạo sự trải nghiệm, tương tác nằm ở chính năng lực của giáo viên" - thầy Xuyên gợi ý.

TP HCM chuẩn bị nền tảng cơ bản

Tại talkshow, một câu hỏi được đặt ra là ngành GD-ĐT TP HCM có sự chuẩn bị ra sao trước tốc độ phát triển của AI, nhất là khi triển khai đưa nội dung giáo dục AI vào nhà trường theo Nghị quyết 71/2025?

Theo ông Nguyễn Thái Vĩnh Nguyên, thực hiện Nghị quyết 71/2025 của Bộ Chính trị, ngành GD-ĐT TP HCM đã có những bước chuẩn bị cơ bản. Vấn đề đầu tiên và quan trọng nhất vẫn là đội ngũ giáo viên.

Ngoài việc tập huấn, cần làm sao để giáo viên làm chủ được công nghệ AI trong dạy học. TP HCM cũng có những chương trình phối hợp với các tổ chức giáo dục lớn trên thế giới, từ đó sẽ phát triển được năng lực số cho giáo viên. "Khi giáo viên có đầy đủ năng lực số thì việc thực hiện Nghị quyết 71/2025 và phát triển AI trong trường phổ thông sẽ rất thuận lợi" - ông Nguyên nhìn nhận.

Bên cạnh đó, đại diện Sở GD-ĐT TP HCM cho biết ngành GD-ĐT thành phố rất mong muốn được đầu tư thêm về cơ sở vật chất, thiết bị để triển khai giáo dục AI một cách phù hợp, hiệu quả.

Gửi câu hỏi đến chương trình, nhiều bạn đọc đặt vấn đề khi nội dung giáo dục AI được đưa vào nhà trường, học sinh có thể dùng AI tự học thì vai trò của giáo viên sẽ thay đổi thế nào? Thầy Trần Quốc Long Xuyên khẳng định AI chỉ giúp giáo viên hỗ trợ học sinh học tập tốt hơn, tiếp thu kiến thức sinh động hơn. Đồng thời, giáo viên cũng có trách nhiệm hướng dẫn học sinh dùng công cụ AI hiệu quả, an toàn và minh bạch.

"Giáo viên phải là người dẫn dắt để học sinh đi đúng đường. Bản thân mỗi người thầy cũng phải tự làm mới mình mỗi ngày theo tốc độ cập nhật của AI. AI là công cụ, không thể thay thế vai trò của giáo viên hay học sinh. Chúng ta phải làm chủ AI để dù thay đổi thế nào, công cụ này vẫn nằm trong tầm tay chúng ta" - thầy Xuyên nêu quan điểm.

Theo ông Trần Nguyên Hãn, Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn và Đào tạo Đại Dương (Tin học Đại Dương), phụ huynh và giáo viên không nên quá lo lắng về việc AI có thể thay thế con người. Ông dẫn chứng trước đây, khi Microsoft Office ra đời, người dùng toàn cầu cũng từng có những lo ngại tương tự. Thế nhưng thực tế, sự phát triển của công nghệ sẽ tạo ra những công việc mới tốt hơn và mỗi người hãy sẵn sàng đón nhận, hội nhập với thời đại AI. 

Dùng AI để thực hiện nhiệm vụ hay phó mặc?

Theo ông Nguyễn Thái Vĩnh Nguyên, vấn đề đạo đức AI cần được đưa lên hàng đầu để học sinh hiểu rằng nếu sử dụng AI mà không có tư duy, không sử dụng năng lực bản thân để thực hiện thì sản phẩm không phải là của mình, không phải kết quả mà bản thân có thể tự hào được.

"AI như con dao hai lưỡi. Nếu chúng ta không giáo dục từ đầu thì học sinh chỉ cần có thiết bị điện tử đều có thể truy cập ChatGPT bất cứ lúc nào, về lâu dài sẽ ảnh hưởng tới khả năng tư duy của các em" - đại diện Sở GD-ĐT TP HCM lưu ý.