Toàn cảnh vụ xử phạt và tịch thu 42 gốc mai vàng ở Côn Đảo

(NLĐO)- Vụ tịch thu 42 gốc mai vàng ở Côn Đảo gây tranh luận. Sau quá trình xác minh bổ sung, đã có diễn biến mới theo hướng điều chỉnh quyết định xử lý ban đầu

Những ngày qua, vụ xử phạt và tịch thu 42 gốc mai vàng tại Côn Đảo thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận khi từ quyết định tịch thu toàn bộ, cơ quan chức năng sau đó đã trả lại 21 gốc, giữ lại 21 gốc được xác định là mai rừng.

Ngày 2-4, trong đợt kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản trên địa bàn Côn Đảo do Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn Quốc gia Côn Đảo chủ trì, tổ công tác phát hiện 42 gốc mai vàng do ông Đ.V.T. (SN 1988) cất giữ, chăm sóc tại một trụ sở cũ không còn sử dụng. Tại thời điểm kiểm tra, ông T. không xuất trình được hồ sơ lâm sản theo quy định.

Trên cơ sở đó, Hạt Kiểm lâm ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính 3 triệu đồng đối với hành vi tàng trữ lâm sản không có hồ sơ hợp pháp, đồng thời tịch thu toàn bộ 42 gốc mai vàng để xử lý theo quy định. Thông tin này sau khi được công bố đã nhanh chóng thu hút sự chú ý của dư luận, nhất là giới chơi mai và người trồng cây cảnh.

Nhiều ý kiến bày tỏ băn khoăn khi cây mai là loại cây cảnh phổ biến, được mua bán rộng rãi nhiều năm nay nhưng phần lớn giao dịch trong dân không có hóa đơn, chứng từ đầy đủ. Một số bạn đọc đặt câu hỏi liệu việc không có giấy tờ đã đủ căn cứ để tịch thu toàn bộ số cây hay chưa; trong khi số khác cho rằng cần phân biệt rõ mai trồng trong dân với cây bị khai thác từ rừng tự nhiên.

Trước phản ứng nhiều chiều, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Côn Đảo đã yêu cầu Hạt Kiểm lâm phối hợp cùng công an và các đơn vị liên quan kiểm tra, xác minh lại nguồn gốc 42 gốc mai. Đồng thời, cơ quan quản lý yêu cầu nếu người vi phạm chứng minh được nguồn gốc hợp pháp thì phải xử lý bảo đảm quyền lợi người dân. Ngược lại, nếu xác định cây bị đào bới từ rừng tự nhiên thì tiếp tục xử lý nghiêm theo quy định.

Trong các buổi làm việc sau đó, ông T. trình bày rằng trong số 42 gốc mai có 21 gốc được ông mua từ đất liền và vận chuyển ra Côn Đảo để chăm sóc. Ngày 16-4, ông T. nộp đơn đề nghị giải trình, cung cấp thêm hồ sơ, trong đó có xác nhận ngân hàng đã nộp phạt 3 triệu đồng và các tài liệu liên quan đến nguồn gốc 21 gốc mai nói trên.

Sau khi xem xét tài liệu bổ sung, Hạt Kiểm lâm xem xét, điều chỉnh quyết định xử phạt đối với phần tài sản có đủ căn cứ chứng minh nguồn gốc. Theo đó, không tịch thu và hoàn trả lại 21 gốc mai cho ông T. do đã cung cấp bổ sung chứng cứ nguồn gốc từ đất liền đưa ra.

Đối với 21 gốc mai còn lại, kết quả xác minh cho thấy hình thái cây phù hợp với đặc điểm mai rừng tự nhiên phân bố tại Côn Đảo. Cơ quan chức năng cũng đối chiếu với các dấu vết đào bới, bứng gốc, cắt thân cành còn để lại trong rừng. Do ông T. không cung cấp được hồ sơ chứng minh nguồn gốc hợp pháp, lực lượng kiểm lâm xác định đây là lâm sản khai thác từ rừng và giữ nguyên hình thức xử phạt, tiếp tục tịch thu số cây này theo quy định.

Theo Bản Quản lý Vườn Quốc gia Côn Đảo, Kiểm lâm chỉ xử phạt khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật lâm nghiệp trong lĩnh vực quản lý lâm sản, cụ thể đối với mai rừng và các loại cây cảnh, cây bonsai có nguồn gốc khai thác từ rừng tự nhiên. Việc sở hữu, sử dụng mai nhà, mai vườn (không có nguồn gốc từ rừng tự nhiên) không thuộc phạm vi xử lý của cơ quan Kiểm lâm, vì Luật Lâm nghiệp không điều chỉnh đối với các đối tượng này.