Tổng thống Donald Trump chỉ trích Anh về quyết định trao trả quần đảo Chagos

(NLĐO) - Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích mạnh mẽ kế hoạch của Anh về việc chuyển giao quần đảo Chagos cho Mauritius.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Anh đang "nhượng lại những vùng đất vô cùng quan trọng" với quyết định chuyển giao quần đảo Chagos cho Mauritius mặc dù năm ngoái ông đã hoan nghênh thỏa thuận này.

Theo thỏa thuận với Mauritius, Anh từ bỏ quyền kiểm soát các hòn đảo ở Ấn Độ Dương, đồng thời chi trả để duy trì quyền kiểm soát căn cứ quân sự chung của Mỹ và Anh trên hòn đảo lớn nhất Diego Garcia theo hợp đồng thuê 99 năm.

Việc chuyển giao này đã vấp phải sự chỉ trích của một số nghị sĩ ở Anh, những người cho rằng nó làm suy yếu lợi ích của Anh trên phạm vi toàn cầu và mang lại chiến thắng cho Trung Quốc.

Trong bài viết vừa đăng tải trên mạng xã hội Truth Social, ông Donald Trump lập luận tương tự.

"Thật sốc, đồng minh NATO "xuất sắc" của chúng ta, Vương quốc Anh, đang lên kế hoạch nhượng lại đảo Diego Garcia, nơi đặt một căn cứ quân sự quan trọng của Mỹ, cho Mauritius, và làm như vậy mà KHÔNG CÓ LÝ DO GÌ CẢ" - nhà lãnh đạo Mỹ viết.

Ông Donald Trump cho rằng đó là hành động "thể hiện sự yếu đuối toàn diện" trước Trung Quốc và Nga. Ông nói thêm rằng các cường quốc đó chỉ công nhận sức mạnh, cũng là điều khiến Mỹ được tôn trọng hơn bao giờ hết chỉ sau một năm ông trở lại Nhà Trắng.

Theo Metro, phía Anh cho biết thỏa thuận sẽ không thể tiến hành nếu không có sự ủng hộ từ Nhà Trắng.

Sự ủng hộ đó đã đến vào tháng 2 năm ngoái, khi ông Donald Trump nói trong Phòng Bầu dục rằng ông "được khuyến khích đồng ý" với ý tưởng này.

Vài tháng sau, tổng thống Mỹ bật đèn xanh cho thỏa thuận này, theo lời người phát ngôn của Thủ tướng Anh Keir Starmer vào thời điểm đó.

Quần đảo Chagos, tên chính thức là Lãnh thổ Ấn Độ Dương thuộc Anh (BIOT), là một nhóm đảo nằm cách mũi phía Nam của Ấn Độ 1.000 dặm .

Chúng nằm ở vị trí chiến lược tại Ấn Độ Dương và bị cấm hoàn toàn kể từ năm 1973 khi Anh và Mỹ chiếm đóng để sử dụng làm căn cứ quân sự.

Người dân Chagos và Mauritius đã dành hàng thập kỷ đấu tranh để giành lại quần đảo này.

Vương quốc Anh luôn cam kết sẽ trả lại quyền kiểm soát vùng đất này một khi nó không còn cần thiết cho mục đích quốc phòng nữa.

Năm 2019, Tòa án Công lý quốc tế đã đưa ra ý kiến tư vấn tuyên bố Anh đã vi phạm luật quốc tế.

Hai năm sau, một tòa án luật hàng hải của Liên hợp quốc phán quyết Anh không có chủ quyền đối với quần đảo Chagos.

Sau đó, trong một tuyên bố chung vào tháng 10-2024, chính phủ Anh và Cộng hòa Mauritius đã xác nhận một thỏa thuận đã được ký kết.

Thông cáo nêu rõ: "Theo các điều khoản của hiệp ước này, Vương quốc Anh đồng ý rằng Mauritius có chủ quyền đối với quần đảo Chagos, bao gồm cả đảo Diego Garcia".

Thông cáo này cũng cho biết cả hai nước đã nhất trí trong hiệp ước rằng sẽ bảo đảm hoạt động lâu dài cho căn cứ trên đảo Diego Garcia, nơi đóng vai trò quan trọng đối với an ninh khu vực và toàn cầu.

Theo đó, trong thời hạn ban đầu là 99 năm, Anh sẽ được phép thực thi quyền chủ quyền và quyền tài phán của Mauritius đối với Diego Garcia nhằm bảo đảm hoạt động liên tục của căn cứ này cho đến thế kỷ tiếp theo.