Tổng thống Mỹ Donald Trump tung đòn mạnh vào Iran

(NLĐO) – Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 12-1 tuyên bố áp mức thuế quan 25% đối với bất kỳ quốc gia nào có hoạt động kinh doanh với Iran.

Sắc lệnh này được công bố thông qua một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social và được khẳng định là có "hiệu lực ngay lập tức". 

Cụ thể, trong bài đăng trên Truth Social, Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh rằng mọi quốc gia duy trì quan hệ thương mại với Iran sẽ phải chịu mức thuế 25% "đối với bất kỳ và mọi hoạt động kinh doanh nào đang được tiến hành với Mỹ".

Ông Donald Trump khẳng định đây là "quyết định cuối cùng và không thể thay đổi".

Mặc dù thông báo rất đanh thép, song hiện vẫn chưa rõ các chi tiết cụ thể hơn về thông báo áp thuế cũng như liệu những quốc gia nào sẽ bị ảnh hưởng.

Nhà Trắng hiện từ chối trả lời các câu hỏi chi tiết về quy mô thực thi, nhưng động thái này được xem là một nỗ lực cực hạn nhằm cắt đứt nguồn lực kinh tế của Iran trong bối cảnh nước này đang chao đảo vì các cuộc biểu tình chống chính phủ.

Quyết định này chắc chắn sẽ gây ra "cơn địa chấn" cho thương mại toàn cầu, đặc biệt là với các đối tác lớn của Mỹ.

Các cơ quan truyền thông như CNBC, BBC và CBS News dẫn dữ liệu kinh tế cho thấy Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Iran và đồng thời là đối tác thương mại lớn thứ ba của Mỹ.

Năm 2024, Mỹ đã nhập khẩu lượng hàng hóa trị giá 438,9 tỉ USD từ Trung Quốc. Việc áp thuế 25% lên con số này sẽ gây ra tổn thất khổng lồ cho chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bên cạnh đó, Iraq, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Thổ Nhĩ Kỳ và Ấn Độ cũng nằm trong nhóm đối tác hàng đầu của Iran.

Đáng chú ý, UAE vốn là một đồng minh an ninh quan trọng của Mỹ tại vùng Vịnh, nơi có hàng ngàn binh sĩ Mỹ đang đồn trú.

Theo đài BBC và CBS News, quyết định áp thuế mới được đưa ra đúng lúc Iran đang đối mặt với làn sóng biểu tình lớn nhất trong nhiều năm qua, bắt nguồn từ sự sụt giảm giá trị của đồng nội tệ và sự bất mãn với chính quyền.

Theo Tổ chức Hoạt động Nhân quyền Iran (HRANA), nhóm giám sát có trụ sở tại Mỹ, ít nhất 648 người đã thiệt mạng và hàng ngàn người bị bắt giữ.

Tổng thống Donald Trump không chỉ dừng lại ở các đòn bẩy kinh tế. 

Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày 12-1 xác nhận rằng các phương án quân sự, bao gồm cả không kích, vẫn đang "được cân nhắc" nếu chính quyền Tehran "tiếp tục trấn áp người biểu tình bằng bạo lực".

CNBC lưu ý thông báo áp thuế mới đối với các đối tác kinh doanh của Iran diễn ra ngay trước thềm một phán quyết quan trọng của Tòa án Tối cao Mỹ về tính hợp pháp của các đợt áp thuế diện rộng trước đó của ông Donald Trump.

Các sắc lệnh thuế trước đây - bao gồm "thuế đối ứng" (còn gọi là thuế quan có đi có lại) và thuế liên quan đến buôn lậu fentanyl - đã được thực thi dựa trên Đạo luật Năng lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).

Hiện vẫn chưa rõ liệu sắc lệnh mới liên quan đến Iran có dựa trên cơ sở pháp lý tương tự hay không.