Top 10 lý do người lao động nghỉ việc

(NLĐO) - Dữ liệu mới nhất cho thấy người lao động nghỉ việc không chỉ vì lương, mà còn bởi các yếu tố như thăng tiến, văn hóa, cân bằng cuộc sống...

Theo báo cáo mới nhất của Công ty CP Anphabe (TPHCM), thị trường lao động Việt Nam 2026 đang chứng kiến một cuộc thay đổi về tư duy gắn kết. 

Kết quả khảo sát Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam® 2025 do doanh nghiệp này thực hiện đã hé lộ ngưỡng chịu đựng của nhân sự giỏi đang thấp dần, trong khi kỳ vọng về sự tăng trưởng lại đạt mức cao kỷ lục. Nếu doanh nghiệp vẫn giữ tư duy quản trị cũ, họ không chỉ mất nhân tài mà còn mất đi lợi thế cạnh tranh cốt lõi.

Theo Anphabe, trong nhiều năm qua, "nghỉ việc trong im lặng" được nói rất nhiều. Tuy nhiên, sang năm 2026, sắc thái của sự rời đi đã thay đổi hoàn toàn. Nó không còn là một phản ứng nhất thời mà là một sự lựa chọn có tính toán dựa trên giá trị tự thân và khả năng duy trì sức cạnh tranh bền vững của các nhân sự giỏi.

Dưới đây là những phân tích chi tiết về 10 lý do hàng đầu khiến các nhân sự giỏi từ bỏ công việc - theo  Anphabe, cùng những gợi ý chiến lược để doanh nghiệp “lội ngược dòng” trong cuộc đua giữ chân người tài.

1. Thu nhập: Cuộc đua không chỉ ở "con số tuyệt đối"

Dữ liệu cho thấy tỉ lệ nhân sự giỏi rời đi vì muốn có mức lương cao hơn đã tăng vọt từ 47% (năm 2024) lên 57% (2025).

Dưới góc nhìn của Anphabe, sự gia tăng 10% này phản ánh một sự thực dụng có cơ sở. Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt leo thang, nhân sự giỏi ý thức rất rõ giá trị thị trường của mình. Khi các rào cản thông tin lương thưởng dần bị xóa bỏ bởi các nền tảng kết nối, nhân viên dễ dàng cảm thấy "bất công" nếu mức đóng góp của họ không tỉ lệ thuận với thu nhập. 

Nhưng lương chỉ là "điều kiện cần". Doanh nghiệp không nhất thiết phải trả cao nhất nhưng phải trả "đủ thuyết phục" và minh bạch trong lộ trình tăng thưởng.

2. Thăng tiến và nâng cấp kỹ năng: "Bảo hiểm" cho tương lai

Đây là một trong những điểm chạm nhạy cảm nhất của thị trường lao động năm 2025. Khảo sát cho thấy 43% người lao động rời đi để tìm kiếm cơ hội thăng tiến và 40% mong muốn nâng cấp kỹ năng – hai lý do có mức tăng mạnh nhất, lần lượt +14% và +16% so với năm 2024.

Sự đồng pha này phản ánh một tâm thế rõ ràng, người lao động không chỉ tìm vị trí cao hơn, mà tìm năng lực cao hơn. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa tái định hình cấu trúc việc làm, nỗi lo bị tụt lại phía sau trở nên hiện hữu. Với nhiều nhân sự giỏi, đứng yên đồng nghĩa với thụt lùi. Họ rời đi không phải vì công việc quá áp lực, mà vì môi trường quá “an toàn”, thiếu thách thức và thiếu không gian phát triển.

Trước thực tế đó, nhiều doanh nghiệp đang chuyển dịch sang mô hình tổ chức học tập (Learning Organization), coi đào tạo là chiến lược dài hạn thay vì hoạt động bổ trợ. Thay cho những chương trình nội bộ mang tính lý thuyết, họ ưu tiên các nền tảng học tập cập nhật kỹ năng theo xu hướng thị trường và nhu cầu thực tiễn.

Khi doanh nghiệp chủ động đầu tư cho hành trình nâng cấp năng lực của nhân viên, họ không chỉ trao thêm kiến thức, mà còn tạo dựng cảm giác được bảo đảm về tương lai nghề nghiệp. Chính cảm giác an tâm ấy mới là sợi dây gắn kết bền vững nhất.

3. Từ "phúc lợi thêm" đến "tiêu chuẩn bắt buộc"

Lý do ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong khảo sát là cân bằng công việc – cuộc sống, tăng 16% và đạt 42% vào năm 2025. Con số này cho thấy ưu tiên của người lao động đang thay đổi rõ rệt: thu nhập quan trọng nhưng không còn là thước đo duy nhất.

Theo phân tích của Anphabe, nhân sự giỏi ngày nay không chỉ đặt câu hỏi “Tôi kiếm được bao nhiêu?” mà còn cân nhắc “Tôi phải đánh đổi điều gì?”. Sau những giai đoạn đồng hành cùng doanh nghiệp vượt qua khó khăn, nhiều người bắt đầu tái định nghĩa thành công, trong đó sức khỏe tinh thần và thời gian cho gia đình trở thành ưu tiên.

Họ sẵn sàng từ chối một vị trí lương cao nếu điều đó đồng nghĩa với việc phải “trực chiến” 24/7. Bởi thực tế cho thấy, kiệt sức không làm tăng mức độ trung thành – ngược lại, nó rút ngắn đáng kể vòng đời gắn bó của nhân viên với tổ chức.

4. Những chuyển dịch "ngầm" khác

Bên cạnh những lý do về tài chính và sự nghiệp, các yếu tố về môi trường và cảm xúc cũng đang tạo nên những làn sóng dịch chuyển âm thầm:

Thử thách mới (31%): Nhân sự giỏi thường không chờ đến lúc chán nản cực độ. Họ rời đi khi cảm thấy mình đã "chạm trần học hỏi" và không còn được giao những bài toán khó để khẳng định bản thân.

Văn hóa phù hợp (26%): Văn hóa hiếm khi là lý do nghỉ việc được ghi trong đơn, nhưng lại là lý do thật khiến nhân viên cảm thấy lạc lõng và mất kết nối dài hạn.

Địa điểm và sự linh hoạt (25%): Con số này tăng gần gấp đôi so với năm ngoái (13%). Việc ép buộc nhân viên có mặt tại văn phòng 100% thời gian đang dần trở thành một điểm trừ lớn trong mắt nhân tài gen Y (sinh từ năm 1981 - 1996.) và gen Z (sinh từ năm 1997–2012).

Theo đuổi ước mơ (21%): Xu hướng "nghề tay trái" hoặc khởi nghiệp cá nhân đang thôi thúc nhân sự giỏi rời bỏ những cấu trúc gò bó để tìm kiếm ý nghĩa riêng.