Tự làm mới mình

Định kiến tuổi tác trong tuyển dụng là thách thức lớn nhất đối với đối tượng này.

Trên thị trường lao động hiện nay, lao động ngoài 40 tuổi đang đối mặt với nhiều thách thức đặc thù, xuất phát từ biến động sâu rộng trong cơ cấu kinh tế và yêu cầu kỹ năng mới của doanh nghiệp (DN). Mặc dù một số DN vẫn mở rộng độ tuổi tuyển dụng để thu hút ứng viên lớn tuổi do thiếu lao động, song thực tế cho thấy nhóm này vẫn gặp không ít rào cản khó vượt qua.

Định kiến tuổi tác trong tuyển dụng là thách thức lớn nhất đối với đối tượng này. Nhiều lao động ngoài 40 khi nộp hồ sơ thường không được phản hồi hoặc bị từ chối ngay từ vòng đầu, chỉ vì độ tuổi cao hơn yêu cầu của DN. Thêm vào đó, sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ, nhất là ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số, đòi hỏi người lao động (NLĐ) phải liên tục cập nhật kỹ năng. 

Trong khi lao động trẻ tiếp thu nhanh, người ngoài 40 gặp khó khăn khi học lại kỹ năng số hoặc thích ứng với công nghệ mới, dẫn đến tình trạng thất nghiệp kéo dài, dù họ còn nhiều năm làm việc phía trước.

Số liệu từ các trung tâm dịch vụ việc làm cũng cho thấy lao động trên 40 tuổi chiếm tỉ lệ cao trong tổng lượt người yêu cầu trợ cấp thất nghiệp, phần lớn do DN thu hẹp quy mô hoặc ưu tiên tuyển nhân sự trẻ. Thực trạng này không chỉ là vấn đề cơ hội việc làm, mà còn liên quan trực tiếp đến an sinh xã hội lâu dài. Khi không có thu nhập ổn định, tích lũy hạn chế và tuổi nghỉ hưu còn xa, nguy cơ rơi vào khó khăn khi về già càng lớn.

Để giải quyết thực trạng này, cần những giải pháp đồng bộ từ phía Nhà nước, DN và chính bản thân NLĐ. Nhà nước và các cơ quan đào tạo nghề nên mở rộng chương trình chuyển đổi nghề, cập nhật kỹ năng số và ngoại ngữ, miễn hoặc giảm phí cho nhóm khó khăn, giúp họ tăng tính cạnh tranh. DN cần tạo cơ hội việc làm đa dạng, điều chỉnh tiêu chí tuyển dụng, thiết kế chương trình đào tạo nội bộ và mô hình làm việc linh hoạt để tận dụng kỹ năng của lao động lớn tuổi.

Song song đó, cần mở rộng hỗ trợ an sinh cho lao động mất việc - nâng mức trợ cấp thất nghiệp, tư vấn nghề, giới thiệu việc làm - giúp họ vượt qua giai đoạn chuyển tiếp khó khăn. Các chương trình tiết kiệm hưu trí và tái đào tạo định kỳ cũng nên được phát triển. Bảo đảm cơ hội bền vững cho lao động ngoài 40 tuổi không chỉ giúp nhóm này mà còn góp phần giữ vững an sinh xã hội và thúc đẩy tính bền vững của thị trường lao động.

Về phía NLĐ, cần chủ động nâng cao kỹ năng, đặc biệt là kỹ năng số, ngoại ngữ, quản lý dự án và kỹ năng mềm. Tham gia các khóa học trực tuyến, hội thảo hoặc trung tâm đào tạo nghề để luôn cập nhật kiến thức, thích ứng với yêu cầu mới của DN, đồng thời củng cố vị thế nghề nghiệp. Bên cạnh đó, NLĐ nên xây dựng thương hiệu cá nhân, mở rộng mối quan hệ nghề nghiệp, quản lý tài chính và chuẩn bị cho an sinh lâu dài, nhằm tự tin xoay xở trong mọi biến động của thị trường lao động.