Ung thư phổi: Vì sao cần tầm soát sớm bằng CT liều thấp?

(NLĐO) - Ung thư phổi vẫn là thách thức y tế khi phần lớn ca bệnh được phát hiện muộn. Bộ Y tế đang xây dựng mô hình dự phòng, tầm soát sớm bằng CT liều thấp.

Ngày 5-2, tại hội thảo khoa học "Tăng cường công tác phòng chống, tầm soát sớm ung thư phổi: Kinh nghiệm quốc tế và định hướng tại Việt Nam", do Bộ Y tế và Bệnh viện K tổ chức, GS-TS Lê Văn Quảng, Giám đốc Bệnh viện K, cho biết ung thư phổi là một trong những thách thức y tế lớn nhất tại Việt Nam, với khoảng 24.426 ca mắc mới và 22.597 ca tử vong mỗi năm.

Là bệnh viện chuyên khoa đầu ngành về ung bướu, lãnh đạo Bệnh viện K nhấn mạnh phát hiện sớm và chuẩn hóa quy trình tầm soát là giải pháp then chốt nhằm giảm tử vong do ung thư phổi. Theo GS Quảng, ung thư phổi hiện là nguyên nhân tử vong do ung thư đứng thứ hai tại Việt Nam, chỉ sau ung thư gan.

Phần lớn người bệnh chỉ được phát hiện khi đã ở giai đoạn muộn, khiến khả năng điều trị triệt căn bị hạn chế, chi phí điều trị tăng cao và tiên lượng kém. Do đó, việc xây dựng chương trình sàng lọc và hệ thống quản lý bệnh hiệu quả được xác định là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao kết quả điều trị.

Theo GS Quảng, Bệnh viện K đã cập nhật nhiều tiến bộ trong điều trị ung thư phổi, phát triển các kỹ thuật ít xâm lấn như phẫu thuật nội soi, phẫu thuật robot, xạ trị hiện đại, cùng các phác đồ hóa trị, điều trị đích và miễn dịch theo hướng cá thể hóa.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy việc tầm soát ung thư phổi bằng chụp cắt lớp vi tính liều thấp (CT liều thấp) có thể giúp giảm 20–30% tỉ lệ tử vong ở nhóm nguy cơ cao.

Hiện Bệnh viện K đang chủ trì đề tài khoa học cấp bộ nhằm xây dựng quy trình tầm soát ung thư phổi bằng chụp cắt lớp vi tính liều thấp, kết hợp tư vấn cai thuốc lá và quản lý nguy cơ. Bệnh viện cũng từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tích hình ảnh X-quang, CT... để nâng cao hiệu quả chẩn đoán.

Thời gian tới, bệnh viện ưu tiên mở rộng sàng lọc cho nhóm nguy cơ cao bằng CT liều thấp. Nghiên cứu đang được triển khai với sự đồng hành của AstraZeneca, hướng tới mở rộng quy mô khi có thêm nguồn lực, góp phần giảm tử vong do ung thư phổi.

"Việc kết hợp công nghệ hiện đại với chiến lược tầm soát chủ động được kỳ vọng nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện tiên lượng cho người bệnh"- GS Quảng nói.

Ở góc độ quản lý, TS Lê Thái Hà, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), cho biết các bệnh không lây nhiễm hiện chiếm gần 80% tổng số ca tử vong hằng năm tại Việt Nam, trong đó ung thư phổi là một trong những gánh nặng y tế lớn nhất.

Theo bà Hà, việc phát hiện muộn làm giảm hiệu quả điều trị, gia tăng chi phí y tế, do đó cần đẩy mạnh dự phòng, phát hiện sớm, quản lý nguy cơ, song song nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị.

Đại diện Bộ Y tế cho rằng kinh nghiệm chia sẻ của các chuyên gia Nhật Bản và Malaysia tại hội thảo là cơ sở quan trọng để xây dựng lộ trình thí điểm, hoàn thiện các giải pháp phù hợp Việt Nam.

Bộ Y tế đang từng bước xây dựng các mô hình tầm soát ung thư phổi dựa trên bằng chứng khoa học và dữ liệu dịch tễ, phù hợp điều kiện thực tiễn, khả năng chi trả; đồng thời kiểm soát các yếu tố nguy cơ như thuốc lá và nguy cơ nghề nghiệp.