Vật thể từng bị nghi là tàu ngoài hành tinh đã 12 tỉ năm tuổi

(NLĐO) - Một nghiên cứu mới về vật thể kỳ lạ 3I/ATLAS cho thấy nó có thể là tàn tích của vũ trụ sơ khai.

Theo một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Nature, sao chổi liên sao 3I/ATLAS - vật thể từng bị nghi ngờ là tàu vũ trụ của người ngoài hành tinh - đã hình thành tận 10-12 tỉ năm trước, tức khi vũ trụ 13,8 tỉ tuổi của chúng ta còn rất sơ khai.

3I/ATLAS được phát hiện vào năm 2025, trở thành vật thể liên sao thứ 3 mà con người từng phát hiện được. Trong hành trình tiến gần Trái Đất và Mặt Trời, nó đã để lộ nhiều đặc điểm bất thường, làm dấy lên các cuộc tranh luận về nguồn gốc.

Trong khi phần lớn các nhà khoa học cho rằng 3I/ATLAS chỉ là một sao chổi khác thường, một số khác lại nghi ngờ nó là tàu do thám từ một nền văn minh ngoài hành tinh.

Các cuộc tranh cãi chỉ dừng lại vào năm 2026, khi một loạt dữ liệu chi tiết do hàng loạt thiết bị quan sát thu thập - bao gồm 8 tàu vũ trụ của NASA - cho thấy nó tuy kỳ lạ nhưng vẫn là vật thể tự nhiên.

Trong nghiên cứu mới, các nhà khoa học đã phân tích dữ liệu mà kính viễn vọng không gian James Webb thu thập từ 3I/ATLAS để làm rõ một số thông tin về sao chổi này.

Theo tiến sĩ Martin Cordiner từ Trung tâm Không gian Goddard của NASA, tác giả chính, thiết bị NIRSpec của James Webb đã phát hiện nồng độ deuterium của 3I/ATLAS cực cao, gấp khoảng 30 lần so với nồng độ được tìm thấy trong các sao chổi thuộc hệ Mặt Trời.

Deuterium là một đồng vị bền của hydro. So với hydro thông thường, hạt nhân của deuterium có thêm 1 neutron (bao gồm 1 proton và 1 neutron), khiến nó nặng gấp đôi.

Điều này ngụ ý rằng 3I/ATLAS có thể đã hình thành trong một hệ thống rất lạnh từ thời kỳ đầu của thiên hà Milky Way (Ngân Hà).

Trong quá trình hình thành, vật chất cấu thành nên sao chổi có thể đã tiếp xúc với nhiều bức xạ, nhưng không có nhiệt độ cao trong thời gian dài đủ để xử lý lại băng nước nặng thành loại băng nước giống như trên Trái Đất.

Ngoài ra, NIRSpec chỉ ra rằng nồng độ carbon-13 trong thiên thể này rất thấp, thấp hơn nhiều so với hệ Mặt Trời.

Điều này cho thấy 3I/ATLAS phải được hình thành từ rất lâu, khi vũ trụ sơ khai còn nghèo về mặt hóa học, ít carbon-13.

Dựa vào nồng độ đồng vị này, các nhà khoa học ước tính vật thể này có thể "già" tới 12 tỉ năm tuổi, hoặc ít nhất là 10 tỉ năm tuổi. Đó là "thời kỳ đỉnh cao" của vũ trụ, khi quá trình hình thành sao đạt đến đỉnh điểm.

Hệ thống khởi nguồn non trẻ của nó có khả năng nằm ẩn mình trong một đám mây tương đối lạnh và dày đặc. Sự hiện diện dồi dào của nước nặng cho thấy 3I/ATLAS đã trải qua những năm hình thành trong trạng thái đóng băng sâu.