Vĩnh Long trước chu kỳ phát triển mới: Đâu là động lực cho những cực tăng trưởng tương lai?

Không gian phát triển được mở rộng, hạ tầng liên vùng tăng tốc và những động lực kinh tế mới đang mở ra cơ hội bứt phá cho Vĩnh Long.

Điều quyết định năng lực cạnh tranh của địa phương không chỉ là tăng trưởng, mà còn là khả năng kiến tạo những đô thị dẫn dắt phát triển. Đây cũng là chủ đề sẽ được các chuyên gia thảo luận tại hội thảo "Vĩnh Long trong không gian phát triển mới: Động lực đô thị hóa và cơ hội kiến tạo chuẩn sống thế hệ mới" diễn ra ngày 3-7 tới đây.

Khi tăng trưởng không còn là bài toán duy nhất

Trong nhiều năm, câu chuyện phát triển của Đồng bằng sông Cửu Long chủ yếu xoay quanh hạ tầng, liên kết vùng và thu hút đầu tư. Những yếu tố đó vẫn giữ vai trò nền tảng.

Tuy nhiên, khi mạng lưới cao tốc, các tuyến kết nối liên vùng và hạ tầng logistics đang dần được hoàn thiện, khoảng cách về khả năng kết nối giữa các địa phương sẽ ngày càng được thu hẹp.

Khi đó, câu hỏi không còn là địa phương nào có thêm nhiều tuyến đường hơn, mà là địa phương nào có thể chuyển hóa những lợi thế ấy thành năng lực cạnh tranh thực sự.

Vĩnh Long đang đứng trước thời điểm như vậy.

Sau khi hợp nhất với Bến Tre và Trà Vinh, tỉnh mới có quy mô hơn 6.200 km², dân số trên 4,2 triệu người, kết nối cả hệ sinh thái kinh tế sông, kinh tế biển, nông nghiệp, công nghiệp chế biến, logistics và dịch vụ trong cùng một không gian phát triển.

Vĩnh Long cũng đồng thời trở thành một trong ba địa phương có quy mô diện tích và dân số lớn nhất Đồng bằng sông Cửu Long. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính, mà còn mở ra khả năng hình thành một thị trường lớn hơn, chuỗi giá trị hoàn chỉnh hơn và sức hút đầu tư mạnh mẽ hơn.

Vĩnh Long nhìn từ trên cao. (Ảnh: Hoàng Anh)

Song hành với đó là làn sóng đầu tư hạ tầng quy mô lớn của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Các tuyến cao tốc, cầu lớn và mạng lưới logistics liên tục được triển khai, từng bước rút ngắn thời gian kết nối giữa Vĩnh Long với TP HCM và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Theo định hướng phát triển giai đoạn 2026-2030, địa phương đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân khoảng 10%/năm, kinh tế số đóng góp khoảng 30% GRDP, GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 169 triệu đồng, đồng thời huy động khoảng 480.000 tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội.

Đáng chú ý, cùng với công nghiệp và nông nghiệp công nghệ cao, phát triển đô thị, dịch vụ và logistics đang được định hướng trở thành những động lực tăng trưởng mới của địa phương.

Tuy nhiên, kinh nghiệm phát triển trong nước và quốc tế cũng cho thấy, hạ tầng có thể mở đường cho tăng trưởng. Nhưng chính mô hình phát triển mới quyết định tăng trưởng ấy có được giữ lại hay không.

Điểm chung của những mô hình phát triển thành công là tăng trưởng kinh tế luôn song hành với quá trình hình thành các trung tâm đô thị chất lượng cao. Đô thị không còn chỉ là nơi để ở, mà trở thành không gian hội tụ nguồn lực, phát triển dịch vụ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng sống.

Nói cách khác, đô thị không còn là kết quả của tăng trưởng. Đô thị đang trở thành động lực của tăng trưởng.

Đô thị đang trở thành động lực tăng trưởng mới của Vĩnh Long. Trong ảnh là khu đô thị đồng bộ do T&T Group xây dựng tại Vĩnh Long.

Đó cũng là bài toán mà Vĩnh Long sẽ phải giải trong giai đoạn phát triển mới. Theo định hướng quy hoạch, đến năm 2030, Vĩnh Long sẽ phát triển hệ thống 45 đô thị theo mô hình trung tâm - vệ tinh. Đây không đơn thuần là mục tiêu mở rộng không gian đô thị, mà cho thấy địa phương đang lựa chọn đô thị hóa như một động lực để tái cấu trúc không gian phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và hình thành các cực tăng trưởng mới.

Vấn đề nằm ở chỗ, quy hoạch chỉ tạo ra dư địa phát triển. Để biến dư địa ấy thành sức cạnh tranh, cần những dự án đủ chất lượng và những nhà đầu tư đủ năng lực để hiện thực hóa quy hoạch.

Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, những bước chuyển mạnh mẽ thường gắn với sự xuất hiện của các "nhà đầu tư kiến tạo" như Vingroup, Sun Group, Ecopark hay T&T Group - những doanh nghiệp không chỉ phát triển dự án, mà còn tham gia xây dựng hệ sinh thái đô thị, dịch vụ, hạ tầng xã hội và chuẩn sống mới.

Nhìn từ góc độ đó, điều thị trường quan tâm không còn là Vĩnh Long sẽ có thêm bao nhiêu dự án, mà là địa phương sẽ thu hút được những nhà đầu tư có đủ năng lực và tầm nhìn để cùng hiện thực hóa khát vọng phát triển trong giai đoạn mới.

Đô thị sẽ quyết định chất lượng của chu kỳ tăng trưởng mới

Chính trong bối cảnh đó, việc Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Viện Nghiên cứu Bất động sản Việt Nam và Tạp chí điện tử Bất động sản Việt Nam (Reatimes) lựa chọn Vĩnh Long để tổ chức hội thảo "Vĩnh Long trong không gian phát triển mới: Động lực đô thị hóa và cơ hội kiến tạo chuẩn sống thế hệ mới" mang nhiều ý nghĩa hơn một hội thảo chuyên ngành thông thường.

Không chỉ tập trung vào diễn biến của thị trường bất động sản, hội thảo được xây dựng như một diễn đàn đa ngành với sự tham dự của lãnh đạo UBND tỉnh Vĩnh Long, TS Nguyễn Văn Khôi, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, cùng nhiều chuyên gia kinh tế, quy hoạch, lịch sử, pháp lý và đại diện doanh nghiệp.

Nội dung hội thảo được thiết kế theo các nhóm chủ đề từ động lực tăng trưởng, quy hoạch đô thị đến xu hướng thị trường và vận hành theo chuẩn quốc tế, qua đó tiếp cận bài toán phát triển của Vĩnh Long dưới góc nhìn đa ngành.

Ở góc độ kinh tế và chính sách, GS.TS Hoàng Văn Cường sẽ phân tích vị thế của Vĩnh Long trong không gian phát triển chung của Đồng bằng sông Cửu Long, những lợi thế trung tâm, các động lực tăng trưởng và định hướng để địa phương từng bước trở thành một cực tăng trưởng mới của toàn vùng.

Ở góc độ lịch sử và phát triển đô thị, GS.TSKH Vũ Minh Giang sẽ mang đến góc nhìn về vai trò của Vĩnh Long trong tiến trình phát triển của Đồng bằng sông Cửu Long, giá trị lịch sử - văn hóa, bản sắc địa phương cũng như yêu cầu kết hợp giữa quy hoạch hiện đại và bảo tồn di sản để xây dựng một đô thị đáng sống, phát triển bền vững.

Trong khi đó, PGS.TS Trần Đình Thiên, PGS.TS Nguyễn Quang Tuyến, PGS.TS Nguyễn Minh Ngọc sẽ chia sẻ các góc nhìn về động lực phát triển đô thị, hoàn thiện thể chế, xu hướng hình thành chuẩn sống mới, qua đó gợi mở những giải pháp nâng cao chất lượng không gian sống và sức hấp dẫn của Vĩnh Long.

Đáng chú ý, sự tham gia của đại diện Hilton mở rộng phạm vi thảo luận sang một khía cạnh còn khá mới tại Việt Nam: vận hành đô thị theo chuẩn mực quốc tế. Điều này cho thấy câu chuyện phát triển đô thị ngày nay không chỉ dừng ở quy hoạch hay xây dựng, mà còn bao gồm quản trị, chất lượng dịch vụ, trải nghiệm cư dân và năng lực vận hành – những yếu tố ngày càng quyết định giá trị bền vững của một đô thị.

Một chu kỳ phát triển mới có thể được mở ra bằng quy hoạch và hạ tầng. Nhưng chất lượng của chu kỳ ấy sẽ được quyết định bởi những đô thị được kiến tạo trong giai đoạn tiếp theo. Đó cũng là lý do giá trị lớn nhất của hội thảo ngày 3-7 không nằm ở những dự báo về thị trường, mà ở việc góp phần định hình tư duy phát triển cho Vĩnh Long trong nhiều thập kỷ tới.