Bấp bênh nước sông Mê Kông

Tin mới

20/03/2013 23:19

Biến đổi khí hậu, biển dâng cũng như việc sử dụng nguồn nước từ sông Mê Kông như thế nào trong tương lai đang là thách thức lớn đối với ĐBSCL

Ngày 20-3, tại TP Cần Thơ diễn ra hội thảo khoa học “Hợp tác vì nước” do Bộ Tài nguyên - Môi trường (TN-MT) tổ chức. Nhiều đại biểu đã kêu gọi sự hợp tác giữa các quốc gia lấy nước từ sông Mê Kông nhằm cùng nhau chia sẻ lợi ích và giảm thiểu các tác động tiêu cực.

Vùng ĐBSCL tiếp nhận toàn bộ nguồn nước từ sông Mê Kông đổ về (khoảng 450 - 470 tỉ m³) và tải khoảng 160 triệu tấn phù sa/năm. Với địa hình thấp và phẳng lại nằm ở hạ lưu, khu vực này có hệ thống kênh rạch dày đặc, chiếm nhiều kỷ lục quốc gia liên quan đến tài nguyên nước. Sông Mê Kông cũng mang lại nguồn cá tự nhiên rất lớn cho người dân, ước đạt 35 kg/năm/người; tạo lượng nước ngầm 85-90 triệu m³/ngày. ĐBSCL có 10 khu bảo tồn đất ngập nước nổi tiếng, 2 khu bảo tồn Ramsar, 2 địa danh được công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới. Nhờ những yếu tố thuận lợi về đất, nước, khí hậu, ĐBSCL là vùng sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản lớn nhất Việt Nam.
 
Người dân An Giang đánh bắt cá trên sông Hậu. Ảnh: THỐT NỐT

PGS-TS Lê Anh Tuấn, Viện Nghiên cứu Biến đổi khí hậu (Trường ĐH Cần Thơ), nhận định: Nếu không có những biến động bất lợi về nguồn tài nguyên, tiềm năng nông nghiệp của vùng ĐBSCL có khả năng cung ứng nguồn lương thực và thực phẩm bền vững cho khoảng 120-150 triệu người. Tuy nhiên, sự phân bố nguồn nước ở ĐBSCL không đồng đều. Có năm, mùa lũ của sông Mê Kông đổ về lên đến 40.000 m³/giây nhưng trong mùa khô có thể tụt xuống 1.200 - 1.700 m³/giây tạo ra tình trạng khô hạn và xâm nhập mặn kéo dài. Lũ thấp cũng làm nguồn cá tự nhiên sụt giảm, lượng phù sa ít đi khiến nông dân sử dụng phân bón nhiều hơn.

Theo ông Tuấn, quá trình khai thác ồ ạt các giếng khoan tư nhân, sự thiếu kiểm soát và chưa có biện pháp quản lý tài nguyên nước làm chất lượng nguồn nước ngầm có dấu hiệu xấu đi. Nước giếng nhiều vùng tại An Giang và Đồng Tháp đã xuất hiện thạch tín, còn giếng nước vùng ven biển bị nhiễm mặn nghiêm trọng.
 
Riêng tại TP Cần Thơ, theo ông Nguyễn Văn Sử, Giám đốc Sở TN-MT TP Cần Thơ, phần lớn các tiềm năng phát triển của địa phương này đều phải dựa vào tài nguyên nước.

Theo ông Trịnh Văn Đại, Sở TN-MT Hải Phòng, sông Mê Kông chảy qua 6 quốc gia gồm Trung Quốc, Myanmar, Campuchia, Lào, Thái Lan, Việt Nam; phục vụ sản xuất nông nghiệp và hệ thống thủy lợi cho khoảng 60 triệu người. Nằm ở thượng nguồn sông Mê Kông, Trung Quốc tìm cách sở hữu nguồn nước trên dòng sông này với những động thái thể hiện sự vô trách nhiệm. Nước này từng từ chối ký Công ước về không điều hướng sử dụng nguồn tài nguyên nước quốc tế năm 1997 của Liên Hiệp Quốc; không tham gia Ủy hội sông Mê Kông; xây dựng hàng loạt con đập ở thượng nguồn bất chấp sự phản đối của các nước hạ nguồn và cảnh báo của chuyên gia, gây thiệt hại nặng nề cho các nước hạ nguồn (đặc biệt là Biển Hồ của Campuchia và vùng ĐBSCL của Việt Nam). Trung Quốc xây ở thượng nguồn nhiều con đập nhưng phần lớn không cung cấp thông tin cần thiết cho các nước có chung lưu vực.

GS-TS Ngô Đình Tuấn, Chủ tịch Hội đồng Khoa học, Viện Tài nguyên nước và Môi trường Đông Nam Á, khuyến cáo các nước thượng nguồn trước khi khởi công công trình thủy điện, thủy lợi có ảnh hưởng tiêu cực đến các nước hạ lưu cần nghiên cứu đánh giá môi trường chiến lược và thông báo rõ ràng cho các nước hạ lưu, đồng thời cần có thỏa thuận giữa các quốc gia cùng sử dụng chung nguồn nước.

CA LINH
Bình luận

Đăng nhập với tài khoản:

Đăng nhập để ý kiến của bạn xuất bản nhanh hơn
 
 
Hoặc nhập thông tin của bạn

Mới nhất Hay nhất