Bộ máy phình ra, ngân sách teo lại

Tin mới

02/11/2013 22:30

Chúng ta nới rộng quá lớn bộ máy, “đẻ” ra quá nhiều ghế, bộ máy phình ra không ngân sách nào chịu nổi

Sáng 2-11, Quốc hội (QH) thảo luận tại hội trường về 3 nội dung: Tình hình thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2013; dự toán ngân sách nhà nước và phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2014; sơ kết 3 năm (2011-2013) về việc thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia và phương án phát hành bổ sung trái phiếu Chính phủ giai đoạn 2014-2016.

“Đẻ” quá nhiều ghế

Đại biểu (ĐB) Trần Du Lịch (TP HCM) thẳng thắn: “Xét trên tổng thể của nền kinh tế thì tôi cho rằng chưa bao giờ nền kinh tế Việt Nam và đất nước Việt Nam có một vị trí to lớn và tốt đẹp như hiện nay. Xét quy mô tổng thể trong quan hệ đối ngoại, quan hệ kinh tế trên tất cả chỉ tiêu nhưng tại sao trong bối cảnh như vậy mà ngân sách phải lâm vào tình trạng giật gấu vá vai một cách vất vả thế này?”.

Theo mổ xẻ của ông Lịch, nguyên nhân tiêu cực liên quan đến thể chế phân bổ ngân sách. Chúng ta duy trì quá lâu một thể chế phân bổ ngân sách theo kiểu xin - cho, không rạch ròi cái nào là ngân sách quốc gia, cái nào là ngân sách địa phương.

“Chúng ta vung tay quá trán trong chi tiêu, nới rộng quá lớn bộ máy, “đẻ” ra quá nhiều ghế, bộ máy phình ra không ngân sách nào chịu nổi” - ông Lịch không ngại đi thẳng vào vấn đề và cho biết cùng với đó là kỷ cương, kỷ luật trong ngân sách còn lỏng lẻo, thất thoát trong xây dựng cơ bản.
Các đại biểu trao đổi ngoài nghị trường Ảnh: HOÀNG BẮC

“Ví dụ trong lĩnh vực giao thông. Tôi rất hoan nghênh Bộ trưởng Đinh La Thăng đã mạnh tay xử lý những thất thoát, lãng phí trong đầu tư về giao thông. Tôi nghe nói có 4 dự án bộ trưởng xem xét lại, thấy người ta nâng quy mô dự án lên một cách vô lý nên đã giảm được hơn 15.000 tỉ đồng. Nếu không làm như vậy thì dân phải đóng thuế, phải nai lưng trả nợ cho những điều vô lý đó” - ông Lịch nêu cụ thể.

Cũng đi vào phân tích các yếu tố đang gây lãng phí, ĐB Danh Út (Kiên Giang) nêu tổ chức bộ máy như hiện nay là quá cồng kềnh, kém hiệu quả, lãng phí cán bộ, công chức, không kích thích người lao động thi đua, ngân sách chi trả lương ngày càng tăng.

“Hiện không còn bộ nào chỉ có 4 thứ trưởng như Quyết định 36 của Chính phủ đề ra. Có bộ đến 9 thứ trưởng, 4 bộ có 7 thứ trưởng, 9 bộ có 6 thứ trưởng, 7 bộ có 5 thứ trưởng. Bộ máy như vậy thì làm sao mà không tăng chi ngân sách” - ĐB Danh Út chỉ rõ và đề nghị Chính phủ khẩn trương thực hiện khoán lương theo vị trí công việc, vừa tiết kiệm chi cho bộ máy vừa có điều kiện cải cách tiền lương.

ĐB Huỳnh Văn Tính (Tiền Giang) chỉ ra một thực trạng khác là trong những năm qua, QH cho phép thành lập rất nhiều quỹ tài chính nhà nước (quỹ bình ổn giá, quỹ cổ phần hóa...), trong đó có khoảng 40 quỹ đang hoạt động, khoảng 30 quỹ đang tồn một số vốn không nhỏ chưa chi hết, trong khi ngân sách vẫn tiếp tục bội chi, mà ngân sách thì chưa điều hòa được. Vì thế, đề nghị Chính phủ trong thời gian tới rà soát, thu đúng, thu đủ các loại quỹ vào ngân sách nhà nước. ĐB này dẫn chứng báo cáo năm 2013, biên chế viên chức tăng trên 200.000 người và cũng tăng gần 30.000 công chức, trong khi chất lượng hoạt động của đội ngũ này chỉ khoảng 1/3 tốt.

Cắt giảm mua sắm

ĐB Bùi Đức Thụ (Lai Châu) cho rằng tình hình năm 2014 hết sức khó khăn, đề nghị Chính phủ phải hết sức cân nhắc trong việc ban hành chính sách làm tăng chi, nếu không tính đến nguồn cân đối thì vô hình trung sẽ làm tăng nợ công và làm bị động trong quản lý điều hành ngân sách; đề nghị các bộ, ngành, địa phương triệt để tiết kiệm chi, cắt giảm những khoản chi chưa thật cần thiết, chưa thật cấp bách như mua sắm ô tô, xây dựng trụ sở, tổ chức lễ hội, khởi công...

ĐB Nguyễn Hữu Đức (Bình Định) nói năm 2014, đề nghị Bộ Tài chính tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành có liên quan quyết liệt hơn, ráo riết hơn trong rà soát kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, gắn công tác chống chuyển giá việc cấp phép đầu tư mở rộng, thanh tra, kiểm tra, xử lý sai phạm về chuyển giá đối với tất cả lĩnh vực như là giữa công ty mẹ, công ty con, từ doanh nghiệp nhà nước sang công ty cổ phần.

Nhìn nhận ở góc độ lãng phí từ các dự án, ĐB Lê Văn Học (Lâm Đồng) đề xuất Chính phủ tổng hợp báo cáo với QH từng dự án cụ thể để xem xét, rà soát lại các tiêu chí để bảo đảm tính công khai, minh bạch, tránh sai sót hay mắc lại những khuyết điểm như việc sử dụng trái phiếu Chính phủ giai đoạn 2006-2012.

“Tôi thấy sử dụng trái phiếu Chính phủ giai đoạn trước có thể nói chúng ta đầu tư rất tràn lan, chưa hiệu quả. Chưa bao giờ các tỉnh, các đơn vị xin dự án dễ như vậy và để bây giờ chúng ta phải chịu hậu quả” - ông Học khẳng định.

Tiếp tục tìm nguyên nhân, ĐB Trần Quang Chiểu (Nam Định) đặt vấn đề: Chuyển giá, gửi giá là căn bệnh trầm kha hiện nay, làm sai lệch bức tranh kinh tế, làm thất thu ngân sách một cách nghiêm trọng; làm tài nguyên, tài sản bị đánh cắp; sức lao động của người lao động bị bóc lột; lòng tin của doanh nghiệp làm ăn chân chính bị phai mòn. Để chống tình trạng này, đề nghị phải có hành động. Chuyển giá, gửi giá là hành vi lừa đảo, gian lận, trốn thuế, cho nên chế tài xử lý phải thu hồi cho ngân sách toàn bộ số tiền phát hiện được do hành vi chuyển giá, gửi giá này.
 
Cùng quan điểm, ĐB Cao Sỹ Kiêm (Thái Bình) tư vấn: “Địa chỉ có thể giảm chi được là mua sắm trụ sở, khởi công, khánh thành, kỷ niệm… đặc biệt là biên chế bộ máy ngày càng phình ra không quản lý, kiểm soát một cách có hiệu quả. Vì những vấn đề này phần lớn thuộc về các cơ quan ban hành chính sách, cơ quan lãnh đạo, chỉ đạo. Chúng ta phải gương mẫu làm, chúng ta phải làm từ trên xuống dưới, địa chỉ rõ ràng và phải quy trách nhiệm rõ ràng”.

“Soi” doanh nghiệp nước ngoài kêu lỗ

Theo ĐB Nguyễn Hữu Đức (Bình Định), những nghịch lý chưa thấy bao giờ đó là nhiều doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài có biểu hiện khai lỗ nhiều năm nhưng vẫn mở rộng sản xuất, kinh doanh. Nguyên nhân là các doanh nghiệp này vẫn thực hiện hành vi chuyển giá gây thất thu cho ngân sách nhà nước, ảnh hưởng tiêu cực đến phát triển kinh tế; tạo môi trường cạnh tranh không bình đẳng với doanh nghiệp trong nước. Những năm gần đây, ngành thuế phát hiện một số vụ chuyển giá, góp phần chống thất thu cho ngân sách.

 

Người dân đang sống trong “rừng” luật

Chiều 2-11, các ĐBQH tiếp tục thảo luận tại tổ về tình hình triển khai thực hiện nghị quyết thi hành luật, pháp lệnh.

ĐB Nguyễn Đình Quyền (Hà Nội) cho rằng hoạch định khó bao nhiêu thì đưa vào cuộc sống còn khó hơn nhiều. Thực tế, việc đưa pháp luật vào cuộc sống còn là điểm yếu, thực thi chưa toàn diện, chưa khách quan. Nguyên nhân là do chế độ trách nhiệm không nghiêm minh, cho nên làm cũng được, không làm cũng được. Tiếp đó là trong quy hoạch chính sách còn nhiều kẽ hở, lợi ích nhóm ăn theo. Có nơi có “cò” trong việc cấp giấy phép. Hệ thống pháp luật có khiếm khuyết, người thực thi lợi dụng vào đó để tư lợi; cố tình làm cho vấn đề phức tạp tạo ra cơ chế xin - cho.

Tương tự, ĐB Đỗ Kim Tuyến (Hà Nội) cũng nêu: “Trong báo cáo đánh giá, bộ, ngành nào cũng chú trọng luật của bộ, ngành ấy còn của bộ, ngành khác thì ít quan tâm hoặc không sâu sát. Các quyết định pháp luật còn hạn chế. Luật đi vào cuộc sống hay không?”.

Theo ĐB này, Luật Xử lý vi phạm hành chính có 31 văn bản chưa thi hành, Luật Lao động có 12 văn bản chưa ban hành. Chính sách thiếu nhất quán, mới ban hành xong đã không còn phù hợp. Quá trình ban hành không khảo sát kỹ lưỡng so với tình hình thực tiễn. Khi ban hành rồi có cảm giác ngay là luật không đi vào cuộc sống, chính các ĐB khi thông qua cũng băn khoăn không biết có hay không?

ĐB Đinh Xuân Thảo (Hà Nội) dẫn lại câu ví von của ông Nguyễn Đình Lộc, nguyên Bộ trưởng Bộ Tư pháp: “Trước đây, khi chưa có luật thì người dân sống bằng luật “rừng”. Còn bây giờ có nhiều luật thì người dân sống trong “rừng” luật”. Luật của ta đặt ra chủ yếu cho cơ quan quản lý, lại luôn nghĩ cách có lợi cho mình, làm cho người dân khó tự giác tiếp cận. Một lý do nữa làm luật chậm đi vào cuộc sống là do chạy theo thành tích, số lượng mà chưa có sự chuẩn bị kỹ lưỡng nên tác dụng rất hạn chế.

Q.Nguyễn


Nguyễn Quyết
Bình luận

Đăng nhập với tài khoản:

Đăng nhập để ý kiến của bạn xuất bản nhanh hơn
 
 
Hoặc nhập thông tin của bạn

Mới nhất Hay nhất