Âm nhạc viết tiếp bản hùng ca Thành phố mang tên Bác

(NLĐO) – Giới văn nghệ sĩ TP HCM hào hứng tham gia sáng tác về thành phố mang tên Bác

Cuộc vận động sáng tác ca khúc và bài bản đờn ca tài tử, vọng cổ với chủ đề "50 năm Thành phố Hồ Chí Minh - Rạng rỡ tên Người" được giới chuyên môn đánh giá là một sân chơi nghệ thuật và là dịp để giới văn nghệ sĩ, nhạc sĩ và đông đảo người dân gửi gắm tình yêu, niềm tự hào đối với thành phố mang tên Bác sau nửa thế kỷ hình thành và phát triển.

Khi âm nhạc trở thành ký ức và khát vọng

Hướng tới kỷ niệm 50 năm ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2-7-1976 – 2-7-2026), UBND TP Hồ Chí Minh đã phát động Cuộc vận động sáng tác ca khúc và bài bản đờn ca tài tử, vọng cổ với chủ đề "50 năm Thành phố Hồ Chí Minh - Rạng rỡ tên Người".

Cuộc vận động do Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp cùng nhiều cơ quan, đơn vị văn hóa - nghệ thuật của thành phố thực hiện. Đây được xem là hoạt động giàu ý nghĩa nhằm khơi dậy nguồn cảm hứng sáng tạo trong đội ngũ văn nghệ sĩ, góp phần tuyên truyền sâu rộng về ý nghĩa lịch sử, chính trị của dấu mốc thành phố mang tên Bác.

Nửa thế kỷ qua, TP Hồ Chí Minh đã đi từ những khó khăn của thời kỳ hậu chiến để trở thành đầu tàu kinh tế, trung tâm văn hóa, khoa học, giáo dục và hội nhập quốc tế của cả nước. Hành trình ấy chứa đựng vô vàn câu chuyện đẹp về ý chí, khát vọng vươn lên và tinh thần nghĩa tình của người dân thành phố.

Đó chính là nguồn chất liệu vô tận để âm nhạc cất lên tiếng nói của trái tim, kể lại hành trình phát triển bằng những giai điệu giàu cảm xúc và sức lan tỏa.

Để đờn ca tài tử kể chuyện thành phố hôm nay

Điểm đáng chú ý của cuộc vận động là sự kết hợp giữa hai dòng chảy nghệ thuật: ca khúc hiện đại và bài bản đờn ca tài tử, vọng cổ.

Nếu ca khúc có khả năng lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống đương đại, thì đờn ca tài tử và vọng cổ lại là nơi lưu giữ tâm hồn Nam Bộ. Việc đưa loại hình nghệ thuật truyền thống này vào cuộc vận động cho thấy quyết tâm bảo tồn và phát huy giá trị của UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Ban tổ chức khuyến khích các tác giả khai thác những dấu mốc lịch sử của thành phố, những tấm gương tiêu biểu trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; phản ánh diện mạo mới của đô thị đặc biệt năng động, sáng tạo và hội nhập.

Qua đó, những câu vọng cổ hay bài bản tài tử sẽ không chỉ kể chuyện quá khứ mà còn phản ánh nhịp sống hôm nay, những công trình mới, những con người mới đang góp phần làm nên diện mạo của thành phố mang tên Bác.

Tiếp nối những thành công từ các cuộc vận động sáng tác

NSƯT thạc sĩ Huỳnh Khải (Nhạc viện TP HCM) kỳ vọng: "Giới văn nghệ sĩ TP Hồ Chí Minh kỳ vọng cuộc vận động lần này sẽ tạo nên những tác phẩm có sức sống lâu dài, giống như nhiều ca khúc đã trở thành ký ức của nhiều thế hệ".

Thực tế cho thấy, các cuộc vận động sáng tác nghệ thuật luôn tạo nên những hiệu ứng tích cực khi khơi dậy tình yêu quê hương đất nước trong đời sống xã hội.

Tiêu biểu là Cuộc vận động sáng tác ca khúc "Đất nước trọn niềm vui" do Báo Người Lao Động tổ chức đã thu hút đông đảo nhạc sĩ chuyên nghiệp và không chuyên tham gia.

"Nhiều tác phẩm từ cuộc vận động này không dừng lại ở phạm vi cuộc thi mà còn được phổ biến rộng rãi trên các phương tiện truyền thông, trở thành những giai điệu đẹp về lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và khát vọng phát triển đất nước" – Nhạc sĩ Nguyễn Ngọc Thiện nhận xét.

Thành công ấy cho thấy khi được đầu tư nghiêm túc và xuất phát từ cảm xúc chân thành, nghệ thuật luôn có khả năng chạm đến trái tim công chúng. Trong nhiều năm qua, Sở VHTT TP HCM đã thực hiện chương trình Sân khấu học đường, quảng bá các ca khúc, bài bản cải lương viết về TP mang tên Bác. CLB Sân khấu Lạc Long Quân là đơn vị xã hội hóa trực thuộc Nhà hát Trần Hữu Trang đã tổ chức thường xuyên các chủ đề quảng bá tác phẩm viết về TP HCM và nhiều ca sĩ, nghệ sĩ nổi tiếng hưởng ứng.

Viết thêm những giai điệu cho tương lai

Theo kế hoạch, cuộc vận động nhận tác phẩm đến hết ngày 8-7-2026. Lễ công bố và trao giải dự kiến diễn ra trong tháng 7-2026, sau đó các tác phẩm xuất sắc sẽ được dàn dựng, quảng bá rộng rãi trong các chương trình nghệ thuật của thành phố.

Giá trị lớn nhất của cuộc vận động không nằm ở giải thưởng mà ở cơ hội để các nhạc sĩ, soạn giả cùng góp thêm một tiếng nói nghệ thuật vào bản trường ca mang tên TP Hồ Chí Minh.

Năm mươi năm là một chặng đường đủ dài để nhìn lại những thành tựu đã đạt được, nhưng cũng là điểm khởi đầu cho những khát vọng mới. Và trong hành trình ấy, âm nhạc sẽ tiếp tục là nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, truyền thống với hiện đại, để hình ảnh một thành phố nghĩa tình, năng động, sáng tạo mãi ngân vang trong lòng công chúng qua những giai điệu đẹp về thành phố mang tên Bác.