Bàn thêm về ép uống rượu bia bị phạt đến 3 triệu đồng

(NLĐO) - Uống rượu, bia trong giờ làm việc, học tập hoặc ép buộc người khác uống, mức phạt tăng lên từ 1-3 triệu đồng

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 90 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế. Trong đó siết chặt nhiều hành vi liên quan đến sử dụng, kinh doanh và quảng cáo rượu, bia.

Ép uống rượu bia có thể phạt đến 3 triệu đồng

Cụ thể, tại điều 30, người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi uống rượu, bia sẽ bị cảnh cáo. Với các hành vi phổ biến hơn, như uống rượu, bia tại địa điểm cấm hoặc xúi giục, kích động, lôi kéo người khác uống rượu, bia, mức phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng.

Trường hợp như uống rượu, bia trong giờ làm việc, học tập hoặc ép buộc người khác uống, mức phạt tăng lên từ 1-3 triệu đồng.

Bên cạnh đó, bán rượu, bia cho người chưa đủ 18 tuổi hoặc không niêm yết thông báo cấm bán cho đối tượng này có thể bị phạt từ 1-3 triệu đồng.

Các cơ sở bán rượu, bia tại địa điểm bị cấm hoặc mở điểm bán trong phạm vi 100 m quanh trường học, cơ sở y tế có thể bị phạt từ 5-10 triệu đồng.

Phải có hướng dẫn cụ thể

Bàn về Nghị định này, luật sư Đào Thị Bích Liên, Văn phòng Luật sư Hà Hải và Cộng sự, đánh giá việc siết chặt quy định về việc uống rượu bia là bước đi đúng đắn và hợp lý, phản ánh đúng xu thế văn minh hiện đại.

Với quy định uống rượu, bia trong giờ làm việc, học tập. Thực tế cho thấy hiện nhiều môi trường làm việc vẫn còn tồn tại chuyện "lai rai giờ trưa", thì quy định này có ý nghĩa như một lằn ranh rõ ràng, đã là giờ làm việc thì phải giữ sự tỉnh táo và chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, việc xác định thế nào là "trong giờ làm việc" lại không đơn giản. Với cán bộ, công chức thì còn có khung giờ hành chính tương đối rõ. Nhưng với doanh nghiệp tư nhân, người lao động theo ca, làm việc linh hoạt, hay những ngành nghề đặc thù như kinh doanh, tiếp khách… thì ranh giới này trở nên khá "mềm". Một bữa ăn trưa có dùng bia nhẹ, hay một buổi tiếp đối tác có rượu, liệu có bị xem là vi phạm hay không? Nếu không có hướng dẫn cụ thể, rất dễ dẫn đến áp dụng tùy nghi.

Tương tự, quy định cấm bán rượu bia cho người dưới 18 tuổi là hoàn toàn đúng và cần thiết. Dù vậy tính khả thi lại phụ thuộc rất lớn vào cách kiểm soát độ tuổi trong thực tế. Ở các cửa hàng nhỏ lẻ, quán tạp hóa, việc yêu cầu xuất trình giấy tờ gần như không phải là thói quen. Người bán chủ yếu dựa vào cảm quan, mà điều này thì rất dễ sai lệch. Nếu không có cơ chế hỗ trợ thì quy định dễ rơi vào tình trạng "có luật nhưng khó thực thi triệt để".

Một điểm nữa đáng chú ý là mức phạt 1-3 triệu đồng. Với cá nhân thì đây là con số đủ để răn đe ở mức nhất định. Nhưng với cơ sở kinh doanh, nhất là nơi có doanh thu cao từ việc bán rượu bia, thì mức phạt này có thể chưa đủ sức ngăn chặn triệt để hành vi vi phạm. Khi lợi ích thu được lớn hơn rủi ro bị phạt, thì khả năng tái phạm vẫn còn.

Xử phạt hành vi "ép uống" có khả thi?

Cũng tại Nghị định 90, quy định việc ép buộc người khác uống rượu bia là một bước tiến đáng ghi nhận khi pháp luật không chỉ điều chỉnh hành vi của người uống mà còn chạm đến nguyên nhân sâu xa, văn hóa ép uống vốn tồn tại khá phổ biến.

Tuy nhiên, nếu nhìn từ thực tế, câu hỏi đặt ra là việc xử phạt hành vi "ép uống" có thực sự khả thi hay không? Bởi lẽ, khác với những hành vi rõ ràng như bán rượu cho người chưa đủ tuổi hay uống trong giờ làm việc, "ép" lại là một trạng thái rất khó định lượng. Một lời mời mang tính xã giao, một câu nói đùa, hay áp lực từ mối quan hệ công việc… đôi khi ranh giới giữa "mời" và "ép" là rất mong manh. Nếu không có chứng cứ cụ thể, việc xử lý sẽ dễ rơi vào cảm tính.

Nhưng cũng cần nhìn nhận một cách thẳng thắn rằng, gốc rễ của vấn đề không nằm hoàn toàn ở chế tài đối với người ép, uống mà nằm ở chính người trong cuộc là người uống . Trong nhiều trường hợp, việc uống hay không, uống đến mức nào, lại phụ thuộc vào sự kiểm soát của bản thân mỗi người. Nếu người được mời chủ động từ chối, thì hành vi "ép" sẽ khó có thực hiện được.